Μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική συζήτηση γύρω από τη στρατηγική της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο έλαβε χώρα σε τηλεοπτικό πάνελ της γείτονος, με τους συμμετέχοντες να θέτουν επί τάπητος τις αντιφάσεις και το πραγματικό υπόβαθρο της θεωρίας περί «Γαλάζιας Πατρίδας». Ο πολιτικός αναλυτής Αϊντίν Σεζέρ και η δημοσιογράφος Αλίν Οζινιάν αποδόμησαν την κυβερνητική ρητορική, κάνοντας λόγο για εργαλειοποίηση των εθνικών θεμάτων.
Το «έλλειμμα» ιστορίας και οι σχέσεις με την Ελλάδα
Ο Αϊντίν Σεζέρ εξαπέλυσε «κεραυνούς» κατά της τρέχουσας προσέγγισης, τονίζοντας ότι η επίκληση των εθνικών δικαίων δεν μπορεί να γίνεται στο κενό. Υπογράμμισε τη σημασία της περιόδου 1930–1936 και της Σύμβασης του Μοντρέ, επισημαίνοντας ότι η άγνοια των τότε δεδομένων οδηγεί σε επικίνδυνα μονοπάτια. Χαρακτηριστικά ανέφερε: «αν δεν γνωρίζεις την εποχή Ατατούρκ και τις τότε ισορροπίες, καταλήγεις να δημιουργείς εχθρότητες παντού».
Παράλληλα, ο Σεζέρ άγγιξε το «ευαίσθητο» θέμα των χωρικών υδάτων και του εναέριου χώρου της Ελλάδας, υποστηρίζοντας ότι οι υφιστάμενες ρυθμίσεις βασίζονται σε ένα ιστορικό πλαίσιο που η δημόσια ρητορική στην Τουρκία επιλέγει συστηματικά να αγνοεί.
Το δίδαγμα του Blue Stream και οι νομικές ευθύνες
Φέρνοντας ως παράδειγμα τον αγωγό Blue Stream και τις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία τη δεκαετία του ’90, ο αναλυτής υπενθύμισε ότι η εξωτερική πολιτική απαιτεί σοβαρότητα και στάθμιση κάθε παραμέτρου (νομικής, οικονομικής, μέχρι και φορολογικής). Στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα κατά του λαϊκισμού, τόνισε: «Δεν μπορείς απλώς να λες ‘είναι η πατρίδα μου’ και να τελειώνει εκεί η συζήτηση».
Σύμφωνα με τον Σεζέρ, η χρήση όρων όπως «χωρικά ύδατα» δεν είναι απλώς ρητορική, αλλά συνεπάγεται δεσμεύσεις και διεθνείς υποχρεώσεις που η Τουρκία οφείλει να αναγνωρίζει.
Η «παγίδα» του εθνικισμού για την αντιπολίτευση
Στο στόχαστρο βρέθηκε και η στάση των αντιπολιτευόμενων κομμάτων. Η Αλίν Οζινιάν υποστήριξε ότι η θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας» χρησιμοποιείται για την «ενίσχυση του ηθικού των ψηφοφόρων» ενόψει της κάλπης. Παρατήρησε μάλιστα ότι η αντιπολίτευση, υπό τον φόβο του πολιτικού κόστους, αποφεύγει την κριτική και συντάσσεται με την κυβέρνηση.
Όπως σχολιάστηκε χαρακτηριστικά κατά τη διάρκεια της εκπομπής: «Η χώρα χάνει, αλλά κανείς δεν θέλει να κατηγορηθεί ότι δεν είναι πατριώτης».
Δόγμα ή σύνθημα;
Η αντιπαράθεση αυτή αναζωπύρωσε το ερώτημα που πλανάται πάνω από την τουρκική εξωτερική πολιτική: Αποτελεί η «Γαλάζια Πατρίδα» ένα συγκροτημένο στρατηγικό σχέδιο ή πρόκειται για ένα επικοινωνιακό σύνθημα που στερείται νομικού και διπλωματικού βάθους;