Η Κίνα επεκτείνεται στα ισπανικά λιμάνια και προκαλεί ανησυχία στην Ευρώπη
Η αυξανόμενη παρουσία της Κίνας σε στρατηγικές λιμενικές υποδομές της Ισπανίας προκαλεί έντονο προβληματισμό στις Βρυξέλλες και στους ειδικούς ασφαλείας. Οι ανησυχίες επικεντρώνονται στο ενδεχόμενο εμπορικές εγκαταστάσεις που βρίσκονται κοντά σε κρίσιμες ναυτικές βάσεις να αποκτήσουν στο μέλλον στρατιωτική ή πληροφοριακή χρησιμότητα για το Πεκίνο.
Οι φόβοι αυτοί ενισχύονται καθώς η Κίνα διευρύνει την επιρροή της στους ισπανικούς κόμβους logistics και προχωρά σε νέες μεγάλες επενδύσεις, μεταξύ των οποίων και η κατασκευή εργοστασίου της SAIC κοντά στη ναυτική βάση του Φερόλ, στη Γαλικία.
Εργοστάσιο δίπλα σε στρατηγική ναυτική βάση του ΝΑΤΟ
Η κινεζική κρατική αυτοκινητοβιομηχανία SAIC σχεδιάζει να αναπτύξει βασικές εγκαταστάσεις στον εξωτερικό χώρο του λιμανιού του Φερόλ, όπου βρίσκεται μία από τις σημαντικότερες βάσεις του Ισπανικού Ναυτικού καθώς και η έδρα της κρατικής ναυπηγικής εταιρείας Navantia.
Η περιοχή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ, καθώς αποτελεί κρίσιμο στρατηγικό κόμβο στη βορειοδυτική Ισπανία.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ένα από τα δύο συγκροτήματα της SAIC αναμένεται να κατασκευαστεί ακριβώς στο σημείο από το οποίο εισέρχονται και εξέρχονται τα ισπανικά πολεμικά πλοία, συμπεριλαμβανομένων των πέντε φρεγατών τύπου F-100.
Η συμφωνία που έκλεισε μετά από επίσκεψη στην Κίνα
Ο πρόεδρος της Γαλικίας, Αλφόνσο Ρουέδα, επιβεβαίωσε στις αρχές Ιουνίου την επένδυση, η οποία οριστικοποιήθηκε μετά από ταξίδι του στην Κίνα.
Ο ίδιος ευχαρίστησε δημόσια τον πρωθυπουργό της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, για τη στήριξή του, αξιοποιώντας τις στενές διπλωματικές σχέσεις που διατηρεί ο Ισπανός ηγέτης με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ.
Παρά το γεγονός ότι προσφέρθηκαν διάφορες εναλλακτικές τοποθεσίες, η SAIC επέλεξε τελικά την περιοχή γύρω από το στρατιωτικό λιμάνι του Φερόλ για την ίδρυση της πρώτης της βιομηχανικής μονάδας στην Ευρώπη. Η επένδυση εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 200 εκατομμύρια ευρώ.
Οι ειδικοί προειδοποιούν για στρατηγικούς κινδύνους
Αν και τέτοιου είδους επενδύσεις μπορούν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και να τονώσουν την τοπική οικονομία, αρκετοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η περίπτωση του Φερόλ είναι διαφορετική.
Ο ειδικός σε θέματα ασφάλειας λιμένων και logistics του Πολυτεχνείου της Μαδρίτης, Αλμπέρτο Καμαρέρο Ορίβε, υπογραμμίζει ότι το Φερόλ παραμένει μια εξαιρετικά ευαίσθητη στρατηγική ζώνη λόγω της παρουσίας ναυτικών εγκαταστάσεων, επιχειρήσεων του ισπανικού ναυτικού και της σύνδεσής του με το ΝΑΤΟ.
Όπως προειδοποιεί, σε περιόδους διεθνών κρίσεων, γεωπολιτικών εντάσεων ή υβριδικών συγκρούσεων, ένας λιμενικός σταθμός μπορεί να μετατραπεί σε σημείο ευπάθειας. Για τον λόγο αυτό, θεωρεί απαραίτητη την εφαρμογή αυστηρής προληπτικής πολιτικής.
Σύμφωνα με ισπανικά δημοσιεύματα, η SAIC αναμένεται ήδη από τον Ιούλιο να αποστείλει πλοίο logistics προκειμένου να δοκιμάσει τις υποδομές του λιμανιού.
Τα λιμάνια ως κρίσιμες υποδομές εθνικής ασφάλειας
Τα λιμάνια δεν θεωρούνται πλέον απλές εμπορικές εγκαταστάσεις. Σήμερα αποτελούν κρίσιμους κόμβους για:
- την οικονομική σταθερότητα,
- την ενεργειακή ασφάλεια,
- την εφοδιαστική αλυσίδα,
- τη στρατιωτική κινητικότητα,
- την εθνική ανθεκτικότητα.
Ο Καμαρέρο επισημαίνει ότι οι επενδύσεις από τρίτες χώρες και ιδιαίτερα από την Κίνα απαιτούν πρόσθετες δικλίδες ασφαλείας, ώστε να μην παραχωρείται ουσιαστικός έλεγχος πάνω σε κρίσιμες υποδομές.
Η COSCO έχει ήδη ισχυρή παρουσία στην Ισπανία
Η κινεζική ναυτιλιακή εταιρεία COSCO έχει αποκτήσει σημαντική επιρροή στην Ισπανία ήδη από το 2017, όταν εξαγόρασε το 51% της ισπανικής εταιρείας διαχείρισης τερματικών σταθμών εμπορευματοκιβωτίων Noatum.
Η συμφωνία αυτή έδωσε στην COSCO ισχυρή παρουσία σε στρατηγικά λιμάνια όπως:
- η Βαλένθια στη Μεσόγειο,
- το Μπιλμπάο στον Ατλαντικό,
- οι σιδηροδρομικοί τερματικοί σταθμοί της Μαδρίτης και της Σαραγόσα,
- καθώς και το λιμάνι της Ταραγόνα, νότια της Βαρκελώνης.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο έλεγχος τέτοιων υποδομών επιτρέπει στις κινεζικές εταιρείες να ενσωματώνονται αποτελεσματικά στα παγκόσμια δίκτυα μεταφορών, να διασφαλίζουν τις αλυσίδες εφοδιασμού τους και να αποκτούν μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ απέναντι σε μεταφορείς, πελάτες και ρυθμιστικές αρχές.
Οι Βρυξέλλες ετοιμάζουν αντίμετρα
Μπροστά στην αυξανόμενη κινεζική επιρροή σε ευρωπαϊκές υποδομές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει νέες κατευθυντήριες γραμμές στο πλαίσιο της στρατηγικής της για τα λιμάνια.
Στόχος είναι να βοηθηθούν τα κράτη-μέλη να αξιολογούν καλύτερα τον βαθμό επιρροής τρίτων χωρών στη διαχείριση και τον έλεγχο των λιμενικών δραστηριοτήτων.
Οι υπουργοί Μεταφορών της ΕΕ χαιρέτισαν πρόσφατα τη νέα στρατηγική, τονίζοντας την ανάγκη να αποτραπεί η υπερβολική ξένη ιδιοκτησία ή ο έλεγχος κρίσιμων λιμενικών υποδομών.
Παράλληλα, ο Επίτροπος Μεταφορών Απόστολος Τζιτζικώστας άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο δημιουργίας μηχανισμού παρακολούθησης των ξένων επενδύσεων στα ευρωπαϊκά λιμάνια.
Σύνδεση με τη στρατιωτική κινητικότητα στην Ευρώπη
Η συζήτηση για τον ρόλο της Κίνας στα ισπανικά λιμάνια πραγματοποιείται την ώρα που τα κράτη-μέλη της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξετάζουν σχέδια για τη διευκόλυνση της μετακίνησης στρατευμάτων και στρατιωτικού εξοπλισμού σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Παρότι η Ισπανία βρίσκεται στο νοτιοδυτικό άκρο της ηπείρου, οι ακτές της στον Ατλαντικό και τη Μεσόγειο μπορούν να αποτελέσουν σημαντικές πύλες εισόδου στρατιωτικού υλικού προς την ευρωπαϊκή ενδοχώρα.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η ανάθεση της διαχείρισης στρατηγικών τερματικών σταθμών σε ξένες οντότητες ενδέχεται να δημιουργήσει κινδύνους όπως:
- επιχειρησιακή εξάρτηση,
- πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες,
- δυνατότητα επηρεασμού των εφοδιαστικών αλυσίδων,
- έλεγχο κρίσιμων μεταφορικών ροών.
«Επενδύσεις ναι, στρατηγικός έλεγχος όχι»
Το υπό συζήτηση ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη θα πρέπει να εντοπίσουν τις κρίσιμες υποδομές που είναι απαραίτητες για τη μεταφορά στρατευμάτων και εξοπλισμού, ώστε να εφαρμοστούν ειδικά μέτρα προστασίας και ανθεκτικότητας.
Παράλληλα, Ευρωπαίοι βουλευτές ζητούν τη δημιουργία συγκεκριμένου καταλόγου μέτρων ασφαλείας μέσα σε έναν χρόνο από την εφαρμογή της νέας νομοθεσίας.
Ο Γάλλος ευρωβουλευτής Φρανσουά Καλφόν τονίζει ότι η στρατηγική υποδομή της Ευρώπης δεν θα πρέπει να εξαρτάται από εξοπλισμό ή προμηθευτές προερχόμενους από μη φιλικές χώρες, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις τα κράτη-μέλη θα μπορούν να ανακτούν τον έλεγχο κρίσιμων υποδομών που εξυπηρετούν στρατιωτικές ανάγκες.
Ο Αλμπέρτο Καμαρέρο συνοψίζει το δίλημμα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη:
«Η Ισπανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διατηρήσουν μια ισορροπημένη αλλά αποφασιστική στάση: να προσελκύουν επενδύσεις, αλλά να μην παραχωρούν τον στρατηγικό έλεγχο κρίσιμων υποδομών.»