Σε συναγερμό τέθηκε χθες (4/1/2026) ο εναέριος χώρος της Ελλάδας, εξαιτίας του χάους που προκλήθηκε στα αεροδρόμια από το πρόβλημα στις επικοινωνίες του FIR Αθηνών και είχε ως αποτέλεσμα τις δεκάδες καθυστερήσεις σε πτήσεις εξωτερικού και εσωτερικού.
Το «μπλακάουτ» του FIR Αθηνών, με τα 40 δραματικά «νεκρά» λεπτά κατά τα οποία χάθηκαν από τις ραδιοεπικοινωνίες του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών (ΚΕΠΑΘ) όλα τα αεροσκάφη που βρίσκονταν στον ελληνικό εναέριο χώρο της Ελλάδας, φαίνεται να οφείλονται σε τεχνική δυσλειτουργία και όχι σε εξωτερική απειλή εναντίον των αεροδρομίων, όπως συγκλίνουν, μέχρι στιγμής, τα στοιχεία που εξετάζουν οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
Παρότι οι αρχικές αναφορές έκαναν λόγο για «παρεμβολές» στις συχνότητες του εναέριου χώρου, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο εξωτερικής επέμβασης, τα σενάρια περί κυβερνοεπίθεσης ή ασύμμετρης απειλής φαίνεται πλέον να απομακρύνονται.
Σύμφωνα με την εφημερίδα «Τα Νέα» χιλιάδες επιβάτες συνολικά 2.800 που βρίσκονταν σε πτήσεις παρέμειναν επί ώρες «όμηροι» στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης και σε άλλα μεγάλα αεροδρόμια της χώρας, ενώ ολόκληρο το σύστημα επιτήρησης του εθνικού εναέριου χώρου (FIR) τέθηκε σε κατάσταση επιχειρησιακού συναγερμού από τις 08.59 το πρωί.
Ενδεικτικό της σοβαρότητας της όλης κατάστασης είναι το γεγονός ότι κατά το πρώτο 40λεπτο του συμβάντος και μέχρι να δοθεί η εντολή για πλήρη αποκλεισμό (zero-rate) του FIR, δηλαδή μέχρι να εφαρμοστεί μηδενικός αριθμός απογειώσεων, προσγειώσεων και υπερπτήσεων αεροσκαφών, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας δεν είχαν καμία επαφή με τους πιλότους των αεροσκαφών που ήδη πετούσαν στον εθνικό εναέριο χώρο. «Τους βλέπαμε στις οθόνες μας, αλλά δεν μπορούσαμε να τους μιλήσουμε από καμία συχνότητα, καθώς όλες είχαν βγει εκτός λειτουργίας», λένε χαρακτηριστικά ελεγκτές που την ώρα εκείνη είχαν βάρδια στο ΚΕΠΑΘ.
Αιτία ήταν το σοβαρό πρόβλημα παρεμβολών που δέχονταν όλες οι κρίσιμες ραδιοσυχνότητες του ΚΕΠΑΘ (σε Υμηττό, Πήλιο, Θάσο, Ακαρνανικά, Μοναστήρι και Γεράνεια), οι οποίες χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο των πολιτικών αεροσκαφών, καθώς και η ταυτόχρονη διακοπή των τηλεπικοινωνιών στο εσωτερικό της Υπηρεσίας.
Ακόμα, για το πρόβλημα που εντοπίστηκε στα κεντρικά συστήματα ραδιοσυχνοτήτων που χρησιμοποιεί η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας ξεκαθάρισαν εξαρχής πως σε καμία περίπτωση δεν επηρέασε πτυχές που σχετίζονται με δικές του λειτουργίες. Συγκεκριμένα, αυτοί που τόνισαν πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας ήταν πως «το κλείσιμο του FIR Αθηνών δεν σχετίζεται με θέματα άμυνας ούτε επηρεάζει τις Ένοπλες Δυνάμεις που έχουν δικό τους σύστημα επικοινωνιών για τα αεροσκάφη τους».
Περιστατικό, αρμόδιες πηγές από την ΥΠΑ δεν έκρυβαν χθες πως, στον απόηχο της κρίσης του χάους που σημειώθηκε χθες το πρωί, εξετάστηκαν όλα τα ενδεχόμενα, ακόμη και αυτό της δολιοφθοράς. «Είμαστε σε περίεργους καιρούς», σχολίασαν αρμόδιες πηγές, με την ΕΥΠ, ωστόσο, να μην εντοπίζει έως χθες αργά ζήτημα κυβερνοεπίθεσης. Παρά την αποκατάσταση του προβλήματος, τόσο η κυβέρνηση όσο και οι αρμόδιες υπηρεσίες είναι δεδομένο πως θα διερευνήσουν σε βάθος τα αίτια του «μπλακ άουτ», προκειμένου να αποφευχθεί στο μέλλον.
Η πρώτη ανακοίνωση της ΥΠΑ
Συγκεκριμένα, η ΥΠΑ ανέφερε: «Στις 4/1/2026 και ώρα 08.59 τοπική, η Υπηρεσία αντιμετώπισε μαζική παρεμβολή σχεδόν σε όλες τις συχνότητες, ενώ ταυτόχρονα παρουσίασε πτώση των γραμμών HELLAS COM, καθώς και των τηλεφωνικών γραμμών επιχειρησιακής επικοινωνίας. Ο “θόρυβος” που παρατηρήθηκε στις συχνότητες είχε τη μορφή συνεχούς παρεμβολής. Οι ηλεκτρονικοί της ΥΠΑ, σε συνεργασία με τους τεχνικούς του ΟΤΕ, κατέβαλαν άμεσες προσπάθειες για τον εντοπισμό και την αποκατάσταση του προβλήματος. Πρόκειται για πρωτοφανές περιστατικό ως προς τη μαζικότητα, τη γεωγραφική του έκταση και τη χρονική του επιμονή».
Σύμφωνα πάντα με την ίδια ανακοίνωση της ΥΠΑ, «δόθηκε εντολή καθήλωσης για όλα τα εξοπλισμένα αεροσκάφη, προκειμένου να διερευνηθεί με ειδικά όργανα και τεχνικούς η προέλευση των παρεμβολών, οι οποίες έγιναν από άγνωστη πηγή. Από την πρώτη στιγμή ενημερώθηκε η Ομάδα Αντιμετώπισης Κρίσεων της ΥΠΑ, η οποία συντόνιζε τις κινήσεις και τις ενέργειες όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, σε επιχειρησιακή συνεργασία με το EUROCONTROL. Η Ομάδα βρισκόταν σε διαρκή συντονισμό και με τις υπηρεσίες εσωτερικής ασφάλειας καθώς και με τις ένοπλες δυνάμεις».
Παράλληλα, οι ηλεκτρονικοί της ΥΠΑ κινητοποιήθηκαν σε όλες τις περιφερειακές μονάδες συστημάτων εκπομπής και λήψης, μεταξύ άλλων στον Υμηττό, το Πήλιο και τη Θάσο.
Εισαγγελική έρευνα για το black out στο FIR Αθηνών – Αναλαμβάνει το τμήμα ηλεκτρονικού εγκλήματος
Την παρέμβαση του προϊστάμενου της Εισαγγελίας Πλημμελειοδικών Αθηνών προκάλεσε το black out στο FIR Αθηνών.
Ο Αριστείδης Κορέας με αφορμή το χάος που προκλήθηκε στα αεροδρόμια διέταξε τη διενέργεια κατεπείγουσας προκαταρκτικής έρευνας, η οποία θα διεξαχθεί από το τμήμα ηλεκτρονικού εγκλήματος.
Σκοπός της έρευνας είναι η διερεύνηση της τέλεσης του αδικήματος των επικίνδυνων παρεμβάσεων στη συγκοινωνία αεροσκαφών, αλλά και το πώς προκλήθηκαν οι παρεμβολές σε όλες σχεδόν τις συχνότητες του FIR Αθηνών.
Υπενθυμίζεται πως ξαφνικά χθες, στις 9 το πρωί έκλεισε το FIR Αθηνών καθώς χάθηκε η επικοινωνία μέσω ραδιοσυχνοτήτων με τους πιλότους, εξαιτίας τεχνικού προβλήματος.
Χιλιάδες επιβάτες έμειναν στην αναμονή, πτήσεις ακυρώθηκαν ή καθυστέρησαν για πολλές ώρες, ενώ εγκλωβισμένοι ταξιδιώτες υπήρχαν στο Ελευθέριος Βενιζέλος, αλλά και σε όλα τα αεροδρόμια της χώρας.
«Υπήρχε βουητό»
Ο αντιπτέραρχος ε.α, Κωνσταντίνος Ιατρίδης, μιλώντας σήμερα στο MEGA για το μπλακ άουτ στον FIR λόγω τεχνικών προβλημάτων, είπε μεταξύ άλλων:
«Είναι πρωτοφανές φαινόμενο διότι κάλυψε όλη την περιοχή του FIR για πολύ μεγάλο διάστημα, πάν ω από 5 ώρες με ό,τι αυτό σημαίνει. Γίναμε και δεύτερη είδηση παγκοσμίως μετά την Βενεζουέλα. Είναι ένα θέμα και πρέπει να διερευνηθεί. Στην αρχή είπαν ότι πρόκειται για παρεμβολές και στη συνέχεια η τελική ανακοίνωση είναι ότι υπήρξαν προβλήματα στις τηλεπικοινωνιακές δομές του ΟΤΕ. Υπήρχε βουητό και όχι “παράσιτα”. Υπήρχε η πεποίθηση ότι οι παρεμβολές ήταν από εξωγενείς παράγοντες. Απογειώθηκε και ειδικό αεροπλάνο για να εντοπίσει τις παρεμβολές. Το θέμα είναι ότι αν υπήρξε θέμα με κεραία του ΟΤΕ δεν υπήρχε κάτι εφεδρικό για να καλύψει αυτό το κενό; Δεν υπήρχε ένα PLAN B. Ο ΟΤΕ αρνείται. Αλλά περνάει από τα σήματα που παίρνει και αναμεταδίδει ο ΟΤΕ. Έγινε συντήρηση άμα ήταν παλαιού τύπου; Αντικαταστάθηκε;», είπε αρχικά.
«Αν δεν δούλεψε ούτε το εφεδρικό, τότε κάτι άλλο συμβαίνει. Αν υπάρχει παλαιότητα συστημάτων, πρέπει να εστιάσουν εκεί. Το θέμα είναι γιατί δεν έχει εκσυγχρονιστεί το σύστημα. Δεν παίζει ρόλο το κόστος, εδώ μιλάμε για ασφάλεια πτήσεων και για ανθρώπινες ζωές. Αυξάνεται ο φόρτος εργασίας των ελεγκτικών εναέριας κυκλοφορίας. Σαφώς ενεργοποιήθηκε η ΕΥΠ, διότι ελέχθη ότι “δεχόμαστε παρεμβολές από αέρα”. Αυτή ήταν η αρχική ανακοίνωσής της ΕΥΠ. Σαφώς ενεργοποιήθηκε η Εθνική Αρχή Κυβερνοεπίθεσης. Το θέμα είναι από πού έγιναν αυτές οι παρεμβολές. Ποιος μπορεί να κάνει τέτοιες παρεμβολές και να «νεκρώσει» ή να «τυφλώσει» τα πάντα; είναι ένα άλλο θέμα αυτό. Φαίνεται πως τα συστήματά μας θέλουν εκσυγχρονισμό», συνέχισε ο κ. Ιατρίδης.
ΥΠΑ: «Παρατηρήθηκε επιβαρυμένο πεδίο στον αέρα»
«Το πρόβλημα δεν προέκυψε από κάποια κεραία στα Γεράνια Όρη. Το πρόβλημα εντοπίστηκε από τις 09:00, όπου παρατηρήθηκε ένα επιβαρυμένο πεδίο στον αέρα, δηλαδή πολύ θόρυβο στις συχνότητες και οδηγήθηκε επιχειρησιακά στο zero rate. Τα συστήματα είναι παλιά, όμως στη συγκεκριμένη περίπτωση το σύστημα το δικό μας άντεξε, παρά το γεγονός ότι δέχτηκε υψηλό όγκο πληροφοριών. Ήταν μία παρεμβολή που ενδεχομένως δημιουργήθηκε στο δίκτυο, διεγείρονταν πολύ πομποί, πολλές συχνότητες, με αποτέλεσμα να υπάρχει επιβάρυνση στο πεδίο του αέρα. Το πρόβλημα δεν ήταν συστημικό, ήταν εξωγενής παράγοντας», είπε ο Κωνσταντίνος Κανδεράκης, πρόεδρος της Ένωσης Ηλεκτρονικών Μηχανικών Ασφαλείας Εναέριας Κυκλοφορίας ΥΠΑ.
Ελεγκτές: «Δεν μας έχουν εξηγήσει ακόμη τι συνέβη»
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας Παναγιώτης Ψαρρός, είπε στον ΣΚΑΪ πως μέχρι αυτή την ώρα, δεν υπάρχει σαφής ενημέρωση για το τι ακριβώς συνέβη. Ο ίδιος άσκησε δριμεία κριτική στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), υποστηρίζοντας ότι δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων, καθώς εξέδωσε δύο ανακοινώσεις, εκ των οποίων η δεύτερη αναιρούσε την πρώτη, χωρίς ωστόσο να δίνονται ουσιαστικές απαντήσεις.
«Μας είπαν απλώς ότι το σύστημα “επανήλθε”, χωρίς να μας εξηγήσουν ούτε τι ακριβώς συνέβη ούτε πώς αποκαταστάθηκε η βλάβη», ανέφερε.
Πρόσθεσε δε, πως από όσα έχουν γίνει γνωστά μέχρι τώρα, φαίνεται να έχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο κακόβουλης ενέργειας, με το πρόβλημα να αποδίδεται γενικά σε «τεχνικό ζήτημα». Ωστόσο, ούτε αυτή η εξήγηση συνοδεύτηκε από συγκεκριμένες τεχνικές διευκρινίσεις.
Ο κ. Ψαρρός χαρακτήρισε την κατάσταση «εξωπραγματική», επισημαίνοντας ότι οι ελεγκτές έκαναν κανονικά τη δουλειά τους, «και με το παραπάνω», χωρίς όμως να γνωρίζουν τι ακριβώς προκάλεσε τη βλάβη ή πώς αυτή αποκαταστάθηκε.
«Δεν ξέρουμε καν τι έγινε και έφτιαξε το πρόβλημα», σημείωσε, προσθέτοντας ότι οι εργαζόμενοι περιμένουν από την ΥΠΑ σαφείς διαβεβαιώσεις ότι ένα αντίστοιχο περιστατικό δεν θα επαναληφθεί.