Σε ένα σκηνικό σκιαμαχίας εξελίσσεται το νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας», αφού όλοι μιλούν γι’ αυτό και κανένας δεν το έχει δει. Η τουρκική κυβέρνηση, με διαρροές στον Τύπο, τη μία ημέρα διαρρέει πληροφορίες και την επόμενη τις αναιρεί.
Όπως παρατήρησαν εύστοχα διπλωματικές πηγές στο parapolitika.gr, «πριν από τέσσερις ημέρες τα συστήματα διαρροών υποστήριζαν ότι το κείμενο νόμου θα περιλαμβάνει ως τουρκικά και τα υποτιθέμενα νησιά αμφισβητούμενης κυριαρχίας. Έπειτα από δύο ημέρες, τα ίδια μέσα διαρροών ανέφεραν ότι στον νόμο θα περιλαμβάνονται μεν τα νησιά, αλλά όχι ως τουρκικά, αλλά ως αμφισβητούμενης κυριαρχίας, και χθες υποστήριζαν πως στον νόμο δεν θα περιλαμβάνονται καθόλου νησιά». Με τον τρόπο αυτόν η τουρκική πλευρά προκαλεί την Αθήνα, παρατηρώντας τις αντιδράσεις της. Τα χρονικά περιθώρια όμως στενεύουν και, σε περίπου μία εβδομάδα, η Τουρκία αναμένεται να ανοίξει τα χαρτιά της. Μέχρι τότε, οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας -οι οποίοι παραμένουν ανοιχτοί, όπως δήλωσε η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού- δείχνουν να λειτουργούν. Οι τόνοι της όξυνσης έχουν πέσει. Και αυτό φαίνεται καθαρά στα δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου, που υπολείπονται πλέον αναφορών στο επίμαχο ζήτημα.
Ανοιχτό για την Αθήνα το ενδεχόμενο νέας πιθανής έντασης
Η Αθήνα, πάντως, εξακολουθεί να κινείται σε χαμηλούς τόνους, παρά το γεγονός πως αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, ακόμη και μιας νέας πιθανής έντασης. Μιλώντας στους Financial Times, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, αφού κάλεσε τους Ευρωπαίους συμμάχους να συμμεριστούν τις ανησυχίες της Ελλάδας για την περιοχή, τάχθηκε υπέρ της οικοδόμησης μιας λειτουργικής σχέσης με την Τουρκία, χωρίς την παράλειψη ότι «η Τουρκία στο παρελθόν έχει χρησιμοποιήσει έντονα αναθεωρητική ρητορική». Πιο οξύς στον λόγο του εμφανίστηκε και αυτή τη φορά ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, που από την Κέρκυρα αναφέρθηκε σε «επιβουλές» της Τουρκίας.
Και ενώ υπολείπονται λίγες ημέρες μέχρι να φέρει η τουρκική κυβέρνηση στη Βουλή το επίμαχο νομοσχέδιο, οι διπλωματικές Αρχές προετοιμάζουν την άμυνα της Ελλάδος απέναντι στα πιο δυσμενή σενάρια, τα οποία βασίζονται στις αξιώσεις που έχει διατυπώσει η γειτονική χώρα με επιστολές και διαβήματα στον ΟΗΕ. Όπως υποστηρίζει στο parapolitika.gr ο διεθνολόγος Θεόδωρος Τσίκας, οι επίσημες θέσεις της Τουρκίας για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ είναι γνωστές, είτε με ανακοινώσεις στην επίσημη σελίδα του υπουργείου Εξωτερικών είτε με επιστολές στον ΟΗΕ. «Είναι πολύ πιθανό αυτές να υπάρχουν στο υπό κατάθεση νομοσχέδιό τους», υποστηρίζει. Όπως λέει χαρακτηριστικά, «δεν θεωρώ ότι εδώ υφίσταται κάτι το οποίο θα οδηγήσει σε μία σύγκρουση. Εδώ χρειάζεται μία ορθολογική σκέψη, γιατί όταν αναφερόμαστε σε διεθνή ύδατα, σε θαλάσσιες ζώνες, σε ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδα, αναφερόμαστε σε διεθνή ύδατα, για τα οποία οποιαδήποτε συμφωνία απαιτεί την έγκριση των παράκτιων χωρών».
Αξίζει να σημειωθεί η επισήμανση του κ. Τσίκα ότι και η Ελλάδα έχει προβεί σε προκλητικές ενέργειες έναντι της Τουρκίας. Αναφερόμενος στην επέκταση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού στα απώτατα δυνητικά όρια, υλοποιώντας ευρωπαϊκή επιταγή, ο κ. Τσίκας υποστηρίζει ότι «δεν σου ορίζει η ευρωπαϊκή επιταγή μέχρι πού θα πας τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό. Η Ελλάδα έπρεπε κανονικά να κάνει ΘΧΣ μόνο για τα χωρικά της ύδατα. Και για το τμήμα της Μεσογείου και το Ιόνιο, που έχει κάνει τις συμφωνίες για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ με Αίγυπτο και Ιταλία. Οπότε η Ελλάδα κάνει μονομερή ενέργεια. Όπως έχει κάνει και στην Κρήτη με τη Chevron, όπου δεν μπορείς να κάνεις εκμετάλλευση σε μη οριοθετημένη υφαλοκρηπίδα. Όπως εμείς αντιδρούμε σε κάποια που κάνει η Τουρκία, έτσι και η Τουρκία αντιδρά σε κάποια που κάνουμε εμείς». Σύμφωνα με τον κ. Τσίκα, «στα χωρικά της ύδατα η Ελλάδα και στα χωρικά της ύδατα η Τουρκία μπορεί να κάνουν και να ρυθμίσουν ό,τι θέλουν. Στα διεθνή ύδατα, είτε το κάνει η Τουρκία είτε το κάνει η Ελλάδα, όλες οι ρυθμίσεις, εφόσον είναι μονομερείς και δεν προκύπτουν από συμφωνία με τη χώρα που βρίσκεται στις απέναντι ακτές, δεν έχουν έννομο αποτέλεσμα με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας».
Το βέβαιο είναι ότι και από τις δύο πλευρές του Αιγαίου τίθενται επιχειρήματα για το ανοιχτό ζήτημα της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο. Το εάν βρισκόμαστε όμως σε σταυροδρόμι στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, όπως ανέφερε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, μένει να φανεί, καθώς στις αρχές Ιουνίου η Τουρκία αναμένεται να ανοίξει τα χαρτιά της που θα δείξουν εάν οδηγούνται σε κλιμάκωση ή σε ύφεση.