Στον «πάγο» τα ελληνοουκρανικά ναυτικά drones – Η Λευκάδα αλλάζει τα σχέδια της Αθήνας, στροφή σε εθνικό πρόγραμμα USV

Η ελληνική αμυντική στρατηγική στον τομέα των μη επανδρωμένων θαλάσσιων συστημάτων φαίνεται να εισέρχεται σε νέα φάση, καθώς η προοπτική συμπαραγωγής ναυτικών drones με την Ουκρανία παγώνει προσωρινά, μετά τις εξελίξεις που προκάλεσε το περιστατικό με το ουκρανικό θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το συμβάν λειτούργησε ως σοβαρός επιβαρυντικός παράγοντας στις συζητήσεις Αθήνας και Κιέβου, οδηγώντας την ελληνική πλευρά στην επανεξέταση των σχεδίων συνεργασίας και στην ενίσχυση των σεναρίων για ανάπτυξη ενός αμιγώς ελληνικού προγράμματος μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας (USV).

Το περιστατικό της Λευκάδας που προκάλεσε προβληματισμό

Η υπόθεση ξεκίνησε όταν θαλάσσιο drone ουκρανικής προέλευσης εντοπίστηκε κοντά στη Λευκάδα, προκαλώντας έντονη ανησυχία στις ελληνικές αρχές.

Η Αθήνα προχώρησε σε επίσημο διάβημα προς το Κίεβο, τονίζοντας ότι τέτοιου είδους περιστατικά θέτουν σε κίνδυνο τη ναυσιπλοΐα, την εθνική ασφάλεια και την οικονομική δραστηριότητα της χώρας. Αργότερα, η ουκρανική πλευρά προχώρησε σε επίσημη συγγνώμη προς την Ελλάδα για το συμβάν.

Το γεγονός ότι ένα στρατιωτικού τύπου μη επανδρωμένο σκάφος κατέληξε σε ελληνική θαλάσσια περιοχή λειτούργησε ως καμπανάκι για τους σχεδιασμούς συνεργασίας στον τομέα των θαλάσσιων drones.

Η Ελλάδα αναζητούσε τεχνογνωσία από την Ουκρανία

Η Ουκρανία θεωρείται σήμερα πρωτοπόρος στις επιχειρήσεις με θαλάσσια drones.

Τα ουκρανικά USV έχουν αποκτήσει παγκόσμια φήμη μετά τις επιθέσεις κατά ρωσικών πολεμικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα, αποδεικνύοντας ότι σχετικά χαμηλού κόστους μη επανδρωμένα σκάφη μπορούν να προκαλέσουν τεράστιες ζημιές σε πολύ ακριβότερους στόχους.

Για την Ελλάδα, η ουκρανική εμπειρία αποτελούσε πολύτιμη πηγή τεχνογνωσίας για την ανάπτυξη ενός νέου επιχειρησιακού εργαλείου στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Γιατί τα USV ενδιαφέρουν τόσο το Πολεμικό Ναυτικό

Τα μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας αποτελούν μία από τις σημαντικότερες τεχνολογικές επαναστάσεις στον σύγχρονο ναυτικό πόλεμο.

Μπορούν να εκτελέσουν:

• Αποστολές επιτήρησης
• Αναγνώριση στόχων
• Ηλεκτρονικό πόλεμο
• Ανθυποβρυχιακές επιχειρήσεις
• Επιθέσεις κατά πλοίων
• Προστασία λιμένων και νησιωτικών εγκαταστάσεων

Ιδιαίτερα στο περιβάλλον του Αιγαίου, όπου υπάρχουν εκατοντάδες νησιά και στενά περάσματα, τα USV θεωρούνται ιδανικά για αποστολές συνεχούς επιτήρησης και άμεσης αντίδρασης.

Στροφή σε εθνικό πρόγραμμα

Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, η Αθήνα φαίνεται να εξετάζει σοβαρά την επιλογή ανάπτυξης ενός εθνικού USV, με μεγαλύτερη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.

Στόχος είναι η δημιουργία ενός συστήματος που θα σχεδιαστεί σύμφωνα με τις ιδιαίτερες επιχειρησιακές απαιτήσεις του Πολεμικού Ναυτικού και του γεωγραφικού περιβάλλοντος του Αιγαίου.

Η επιλογή αυτή θα μπορούσε να προσφέρει:

• Αυτονομία στην ανάπτυξη τεχνολογίας
• Έλεγχο των κρίσιμων υποσυστημάτων
• Μείωση εξαρτήσεων από ξένους προμηθευτές
• Ενίσχυση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας

Το νέο δόγμα του Πολεμικού Ναυτικού

Οι πρόσφατοι πόλεμοι σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή απέδειξαν ότι τα drones, είτε εναέρια είτε θαλάσσια, μεταμορφώνουν τον τρόπο διεξαγωγής των επιχειρήσεων.

Η Ελλάδα δεν θέλει να μείνει πίσω σε αυτή τη νέα εποχή.

Γι’ αυτό και εξετάζει ένα ολοκληρωμένο πλέγμα μη επανδρωμένων συστημάτων που θα συνδέει:

• Πολεμικά πλοία
• Φρεγάτες
• Παράκτιους αισθητήρες
• UAV
• USV
• Κέντρα διοίκησης και ελέγχου

Με αυτόν τον τρόπο θα δημιουργηθεί ένα δικτυοκεντρικό περιβάλλον επιχειρήσεων, ικανό να παρέχει συνεχή εικόνα και ταχύτατη αντίδραση σε κάθε σημείο του Αιγαίου.

Η στρατηγική διάσταση απέναντι στην Τουρκία

Η ανάπτυξη ελληνικών ναυτικών drones αποκτά ιδιαίτερη σημασία και λόγω του ανταγωνισμού με την Τουρκία.

Η Άγκυρα έχει ήδη επενδύσει σημαντικά ποσά σε μη επανδρωμένα συστήματα και προχωρά σε ανάπτυξη θαλάσσιων drones, επιδιώκοντας να αποκτήσει πλεονέκτημα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Για την Αθήνα, η δημιουργία εγχώριας τεχνογνωσίας στα USV δεν αποτελεί απλώς τεχνολογική επιλογή.

Αποτελεί ζήτημα στρατηγικής αυτονομίας και επιχειρησιακής υπεροχής για τις επόμενες δεκαετίες.

Από τη συνεργασία στην αυτάρκεια

Το πάγωμα της ελληνοουκρανικής πρωτοβουλίας δεν σημαίνει απαραίτητα οριστικό τέλος της συνεργασίας.

Ωστόσο, οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι η Ελλάδα επαναξιολογεί τις προτεραιότητές της και στρέφεται πλέον προς μια λύση με ισχυρότερο εθνικό αποτύπωμα.

Το μήνυμα που εκπέμπεται από την Αθήνα είναι σαφές: τα ναυτικά drones θεωρούνται πλέον κρίσιμος πυλώνας της μελλοντικής ναυτικής ισχύος και η χώρα επιδιώκει να αποκτήσει δικές της δυνατότητες στον τομέα αυτό, χωρίς εξαρτήσεις και περιορισμούς.