Νταβούτογλου κατά πάντων: Βλέπει διάσπαση του CHP, προειδοποιεί τον Ερντογάν και ζητά αντι-άξονα απέναντι σε Ελλάδα και ΗΠΑ
Σε μια περίοδο έντονων πολιτικών αναταράξεων και γεωπολιτικών ανακατατάξεων, ο πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας και ηγέτης του Κόμματος του Μέλλοντος, Αχμέτ Νταβούτογλου, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση τόσο κατά της κυβέρνησης Ερντογάν όσο και κατά της αντιπολίτευσης, ενώ παράλληλα έστρεψε τα βέλη του εναντίον της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο άλλοτε θεωρητικός του δόγματος των «μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονες» εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιθετικός, σκιαγραφώντας ένα σκηνικό βαθιάς πολιτικής κρίσης στο εσωτερικό της Τουρκίας και αυξανόμενης γεωπολιτικής πίεσης στο εξωτερικό.
«Το CHP έχει ήδη χωριστεί στα δύο»
Η πιο ηχηρή παρέμβαση του Νταβούτογλου αφορούσε το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης.
Ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι το κόμμα βρίσκεται σε κατάσταση εσωτερικού διχασμού και ουσιαστικά έχει χωριστεί σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα.
Παράλληλα, εξαπέλυσε ευθεία επίθεση κατά του σημερινού προέδρου του CHP, Οζγκιούρ Οζέλ, αφήνοντας ταυτόχρονα αιχμές για τις εξελίξεις που οδήγησαν στην απομάκρυνση του πρώην ηγέτη Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.
Ο Νταβούτογλου αμφισβήτησε ευθέως το αφήγημα της «καθαρής αντιπολίτευσης», υποστηρίζοντας ότι οι υποθέσεις διαφθοράς σε δήμους που ελέγχει το CHP καταστρέφουν το ηθικό πλεονέκτημα που επιχειρεί να προβάλλει το κόμμα.
Μάλιστα, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός νέου πολιτικού σχηματισμού που θα μπορούσε να προκύψει από την κρίση στο εσωτερικό της αντιπολίτευσης.
Μήνυμα στον Ερντογάν: «Η αλαζονεία πληρώνεται»
Τα πυρά του Νταβούτογλου δεν περιορίστηκαν στην αντιπολίτευση.
Ο πρώην πρωθυπουργός επιτέθηκε και στον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να χειραγωγήσει τις πολιτικές εξελίξεις και να διασπάσει την αντιπολίτευση προκειμένου να διατηρήσει την κυριαρχία της.
Για να ενισχύσει το επιχείρημά του, επικαλέστηκε το παράδειγμα του πρώην προέδρου Τουργκούτ Οζάλ.
Προειδοποίησε ότι όσοι επιχειρούν να εξουδετερώσουν πολιτικά τους αντιπάλους τους μέσω παρασκηνιακών μεθοδεύσεων, αργά ή γρήγορα πληρώνουν το τίμημα στην κάλπη.
Το μήνυμα προς τον Ερντογάν ήταν σαφές: καμία εξουσία δεν είναι αιώνια και η πολιτική αλαζονεία μπορεί να οδηγήσει σε εκλογική ήττα.
Η Ανατολική Μεσόγειος προκαλεί νευρικότητα στην Άγκυρα
Το πιο ενδιαφέρον μέρος της παρέμβασης του Νταβούτογλου αφορούσε τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη στρατηγική συνεργασία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών, αναγνωρίζοντας ουσιαστικά ότι η συγκεκριμένη συμμαχία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη επιρροή στην περιοχή.
Η αναβάθμιση του άξονα Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ – ΗΠΑ φαίνεται να προκαλεί έντονο προβληματισμό σε σημαντικό τμήμα του τουρκικού πολιτικού κατεστημένου.
Κατά τον Νταβούτογλου, η Τουρκία κινδυνεύει να βρεθεί στο περιθώριο των μεγάλων γεωπολιτικών εξελίξεων εάν δεν αναπτύξει νέες στρατηγικές συνεργασίες.
Πρόταση για νέο μέτωπο με Συρία, Λίβανο και Ιορδανία
Ως απάντηση στις εξελίξεις, ο Νταβούτογλου πρότεινε τη δημιουργία ενός νέου περιφερειακού σχήματος συνεργασίας με τη συμμετοχή της Τουρκίας, της Συρίας, του Λιβάνου και της Ιορδανίας.
Κατά την άποψή του, η Άγκυρα θα πρέπει να οικοδομήσει έναν εναλλακτικό γεωπολιτικό άξονα που θα λειτουργεί ως αντίβαρο στη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ.
Ωστόσο, η πρόταση αυτή προκαλεί έντονες συζητήσεις, καθώς τόσο η Συρία όσο και ο Λίβανος εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές εσωτερικές κρίσεις και προβλήματα σταθερότητας.
Το γεγονός ότι ένας από τους σημαντικότερους στρατηγικούς αναλυτές της Τουρκίας θεωρεί αναγκαία τη δημιουργία ενός τέτοιου αντι-άξονα αποτυπώνει την ανησυχία που επικρατεί στην Άγκυρα για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η στρατηγική απομόνωση που φοβάται η Τουρκία
Πίσω από τις δηλώσεις του Νταβούτογλου διακρίνεται ένας ευρύτερος φόβος που απασχολεί την τουρκική πολιτική ελίτ.
Η ενίσχυση των σχέσεων Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η προώθηση ενεργειακών σχεδίων όπως ο EastMed και ο IMEC, αλλά και η αυξανόμενη αμυντική συνεργασία των χωρών της περιοχής, δημιουργούν νέα δεδομένα.
Για πολλούς στην Άγκυρα, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι η στρατιωτική ισχύς των αντιπάλων της Τουρκίας, αλλά ο κίνδυνος να διαμορφωθεί μια νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας και ενέργειας χωρίς την τουρκική συμμετοχή.
Μια παρέμβαση με πολλαπλά μηνύματα
Η ομιλία του Αχμέτ Νταβούτογλου δεν ήταν απλώς μια επίθεση στην κυβέρνηση ή στην αντιπολίτευση.
Ήταν μια παρέμβαση που επιχείρησε να αναδείξει ταυτόχρονα:
- Την κρίση στο εσωτερικό του CHP.
- Τις ευθύνες της κυβέρνησης Ερντογάν.
- Τον φόβο για γεωπολιτική απομόνωση της Τουρκίας.
- Την ανάγκη αναζήτησης νέων περιφερειακών συμμαχιών.
Το γεγονός ότι οι αναφορές του επικεντρώθηκαν τόσο έντονα στη συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ – ΗΠΑ δείχνει πως η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά άγχη της τουρκικής ηγεσίας, ανεξάρτητα από τις εσωτερικές πολιτικές αντιπαραθέσεις.