Κρίση στις σχέσεις Τραμπ – Νετανιάχου: Από πολιτικό πλεονέκτημα σε απειλή για την εξουσία
Η στενή σχέση που επί χρόνια προέβαλλε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, και η οποία αποτελούσε βασικό όπλο στις προεκλογικές του εκστρατείες, φαίνεται πλέον να μετατρέπεται σε σοβαρό πολιτικό βάρος που μπορεί ακόμη και να απειλήσει το πολιτικό του μέλλον.
Αυτό υποστηρίζει ο δημοσιογράφος Γιάιρ Ρόζενμπεργκ σε εκτενές άρθρο του στο αμερικανικό περιοδικό The Atlantic, όπου περιγράφεται μια πρωτοφανής επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ.
Ο Τραμπ φέρεται να επιτίθεται πλέον ανοιχτά στον Νετανιάχου
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το οποίο επικαλείται ισραηλινές και αμερικανικές πηγές, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει σκληρύνει σημαντικά τη στάση του απέναντι στον Ισραηλινό πρωθυπουργό τον τελευταίο μήνα.
Μάλιστα, σε κατ’ ιδίαν συνομιλίες φέρεται να χαρακτήρισε τον Νετανιάχου:
«εντελώς τρελό»
ενώ υποστήριξε ότι:
«δεν διαθέτει καμία ικανότητα ορθής κρίσης».
Οι πληροφορίες αυτές, εφόσον ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, αποτυπώνουν το βάθος της κρίσης που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των δύο ηγετών.
Οι διαφωνίες περνούν από τα λόγια στις πράξεις
Η ένταση δεν περιορίζεται σε προσωπικές δηλώσεις ή πολιτικές διαφωνίες.
Σύμφωνα με το άρθρο:
Η αμερικανική κυβέρνηση ανάγκασε το Ισραήλ να ακυρώσει σχεδιαζόμενα αντίποινα κατά του Ιράν, ενώ παράλληλα απαίτησε από τις Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις να περιορίσουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της Χεζμπολάχ στα βόρεια σύνορα.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς δείχνει ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί πλέον να επηρεάσει άμεσα τις επιχειρησιακές επιλογές του Ισραήλ.
Το σοκ της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν
Ένα ακόμη σημείο τριβής αφορά τη συμφωνία που διαμορφώνεται μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα:
Ο Τραμπ αρνήθηκε να επιτρέψει στο Ισραήλ να εξετάσει το προσχέδιο του μνημονίου κατανόησης που διαπραγματευόταν η Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη.
Το κείμενο παρουσιάστηκε στην ισραηλινή ηγεσία ως τετελεσμένο γεγονός, προκαλώντας έντονη δυσαρέσκεια στο Τελ Αβίβ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, επιδιώκοντας να περιορίσει τις στρατιωτικές συγκρούσεις πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, φέρεται να επέλεξε μια πολιτική συμβιβασμού με την Τεχεράνη.
Οι παραχωρήσεις που εξοργίζουν το Ισραήλ
Το προσωρινό πλαίσιο συμφωνίας διάρκειας 60 ημερών προβλέπει:
- Σταδιακή άρση κυρώσεων κατά του Ιράν.
- Επανεκκίνηση διαπραγματεύσεων.
- Οικονομικές διευκολύνσεις προς την Τεχεράνη.
- Μείωση της στρατιωτικής έντασης στην περιοχή.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους επικριτές της συμφωνίας:
Δεν αντιμετωπίζεται ουσιαστικά ούτε το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν ούτε η υποστήριξη που παρέχει η Τεχεράνη σε οργανώσεις και συμμάχους της στην περιοχή.
Αυτό αποτελεί βασική πηγή ανησυχίας για την ισραηλινή κυβέρνηση.
Εκλογικός πονοκέφαλος για τον Νετανιάχου
Η κρίση έρχεται σε μία από τις πιο κρίσιμες πολιτικές περιόδους για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.
Οι επόμενες εκλογές στο Ισραήλ αναμένονται τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο και ο Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα δύσκολο δίλημμα.
Από τη μία πλευρά:
Μια ανοιχτή σύγκρουση με τον Λευκό Οίκο θα μπορούσε να βλάψει τη στρατηγική σχέση Ισραήλ – ΗΠΑ.
Από την άλλη:
Η αποδοχή των αμερικανικών πιέσεων κινδυνεύει να πλήξει την εικόνα του ως ηγέτη που υπερασπίζεται τα συμφέροντα και την ασφάλεια του Ισραήλ.
Η ισραηλινή κοινωνία δείχνει σημάδια κόπωσης
Το άρθρο του The Atlantic υποστηρίζει επίσης ότι αυξάνεται η απογοήτευση στην ισραηλινή κοινωνία σχετικά με τα αποτελέσματα του πολέμου και τη συνολική στρατηγική της κυβέρνησης.
Οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι:
Το Λικούντ ενδέχεται να μην εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία στις επόμενες εκλογές, γεγονός που δυσκολεύει την παραμονή του Νετανιάχου στην εξουσία.
Η φθορά αυτή συνδέεται τόσο με τις εξελίξεις στο μέτωπο όσο και με την επιδείνωση των σχέσεων με την Ουάσιγκτον.
«Εμείς είμαστε ο ανώτερος εταίρος»
Ίσως η πιο χαρακτηριστική φράση που αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα να είναι αυτή που αποδίδεται στον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Αμερικανός πρόεδρος περιέγραψε τη σχέση των δύο χωρών λέγοντας:
«Εμείς είμαστε ο ανώτερος εταίρος και εκείνος είναι ο πολύ κατώτερος εταίρος.»
Η φράση αυτή αντικατοπτρίζει την αλλαγή ισορροπιών που, σύμφωνα με τους αναλυτές, συντελείται σήμερα στις σχέσεις Ουάσιγκτον – Τελ Αβίβ.
Το μεγάλο ερώτημα
Το βασικό ερώτημα πλέον είναι αν η κρίση μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου αποτελεί μια προσωρινή περίοδο έντασης ή την αρχή μιας βαθύτερης αναδιάταξης των αμερικανοϊσραηλινών σχέσεων.
Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, ο Νετανιάχου εμφανίζεται να μην μπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον, ενώ ο Τραμπ δείχνει αποφασισμένος να προχωρήσει στη δική του στρατηγική για τη Μέση Ανατολή, ακόμη και αν αυτή προκαλεί έντονες αντιδράσεις στο Ισραήλ.
