Όταν η «ανταμοιβή» γίνεται πηγή φόβου
Στις περισσότερες κοινωνίες, οι ανταμοιβές συνδέονται με τη θετική συμπεριφορά. Στόχος τους είναι να αναγνωρίζουν τις καλές πράξεις, να ενθαρρύνουν την υπεύθυνη στάση των πολιτών και να προάγουν την κοινωνική αρμονία. Ωστόσο, για πολλούς θρησκευόμενους πολίτες στην Κίνα, ένα διαφορετικό σύστημα ανταμοιβών έχει μετατραπεί σε πηγή ανησυχίας και φόβου αντί για ενθάρρυνση.
Σε διάφορες κινεζικές επαρχίες και πόλεις, οι αρχές έχουν θεσπίσει μέτρα που προσφέρουν χρηματικά κίνητρα σε πολίτες που καταγγέλλουν αυτό που οι αξιωματούχοι χαρακτηρίζουν ως «παράνομες θρησκευτικές δραστηριότητες». Παρότι η κυβέρνηση παρουσιάζει αυτές τις πολιτικές ως εργαλεία διατήρησης της δημόσιας τάξης και της εθνικής ασφάλειας, πολλοί πιστοί τις θεωρούν μια ανησυχητική εξέλιξη που αυξάνει την πίεση προς τις θρησκευτικές κοινότητες.
Επέκταση των συστημάτων καταγγελιών σε ολόκληρη την Κίνα
Τα τελευταία χρόνια, τοπικές κυβερνήσεις σε πόλεις όπως η Γκουανγκζού, η Ναντσάνγκ, το Τσενγκντού και το Χονγκχέ έχουν εκδώσει ή ανανεώσει κανονισμούς που ενθαρρύνουν τους πολίτες να αναφέρουν θρησκευτικές δραστηριότητες οι οποίες θεωρούνται παράνομες.
Σύμφωνα με τα μέτρα αυτά, δραστηριότητες που θεωρούνται παραβιάσεις των Κανονισμών για τις Θρησκευτικές Υποθέσεις ή του Νόμου για τη Διαχείριση Ξένων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο έρευνας.
Αυτές περιλαμβάνουν:
- Τη διοργάνωση θρησκευτικών συγκεντρώσεων χωρίς επίσημη έγκριση.
- Την ίδρυση χώρων λατρείας χωρίς άδεια.
- Τη λήψη θρησκευτικών δωρεών εκτός εγκεκριμένων καναλιών.
- Τη διάδοση θρησκευτικών πεποιθήσεων.
- Τη συμμετοχή σε θρησκευτικά συνέδρια, εκπαιδευτικά προγράμματα ή προσκυνήματα στο εξωτερικό.
Οι αρχές διαβεβαιώνουν ότι η ταυτότητα των πληροφοριοδοτών παραμένει απολύτως εμπιστευτική, ενώ όσοι παρέχουν πληροφορίες που επαληθεύονται μπορούν να λάβουν οικονομική ανταμοιβή.
Χρηματικές αμοιβές για πληροφορίες
Το σύστημα λειτουργεί συνήθως με κλιμακωτή δομή, ανάλογα με τη σημασία των πληροφοριών που παρέχονται.
- Βασικές πληροφορίες μπορούν να αποφέρουν 100 έως 1.000 γιουάν (περίπου 14–140 δολάρια).
- Πληροφορίες που βοηθούν τις αρχές να εντοπίσουν ή να αντιμετωπίσουν μη εγκεκριμένες θρησκευτικές ομάδες ανταμείβονται με 1.000 έως 3.000 γιουάν.
- Καταγγελίες που αφορούν θρησκευτικές οργανώσεις του εξωτερικού μπορούν να αποφέρουν 3.000 έως 5.000 γιουάν.
- Πληροφορίες που οδηγούν στον εντοπισμό σημαντικών θρησκευτικών προσώπων του εξωτερικού και των διασυνδέσεών τους στην Κίνα μπορούν να ανταμειφθούν με 5.000 έως 10.000 γιουάν (έως περίπου 1.400 δολάρια).
Με την παροχή οικονομικών κινήτρων, οι αρχές επιδιώκουν να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των πολιτών στην παρακολούθηση θρησκευτικών δραστηριοτήτων.
Η κυβερνητική αιτιολόγηση και η ενίσχυση του ελέγχου
Κινέζοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι τα μέτρα αυτά είναι απαραίτητα για την προστασία της νόμιμης θρησκευτικής πρακτικής, καθώς και για την πρόληψη παράνομων δραστηριοτήτων, θρησκευτικού εξτρεμισμού, ξένων επιρροών και απειλών κατά της εθνικής ασφάλειας.
Την ίδια στιγμή, οι αρχές έχουν επεκτείνει τον διοικητικό έλεγχο επί των θρησκευτικών οργανισμών. Στην επαρχία Χενάν, για παράδειγμα, σχέδιο κανονισμών προβλέπει ότι όλοι οι θρησκευτικοί χώροι θα πρέπει να εγγράφονται στις τοπικές αρχές βάσης.
Οι μη καταγεγραμμένοι χώροι δεν θα μπορούν να λειτουργούν νόμιμα, ενώ σοβαρές παραβάσεις ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και σε διαγραφή της άδειάς τους.
Ορισμένοι ακαδημαϊκοί θεωρούν ότι οι εξελίξεις αυτές αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας ενίσχυσης της κρατικής εποπτείας στις θρησκευτικές υποθέσεις.
Ο καθηγητής Ying Fuk-tsang, κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής του Chung Chi College στο Κινεζικό Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ, έχει επισημάνει ότι η ενσωμάτωση των θρησκευτικών ιδρυμάτων στις δομές τοπικής διακυβέρνησης αντανακλά μια αυξανόμενη τάση προς αυστηρότερο έλεγχο και διαχείριση.
Αυξανόμενη ανησυχία στις θρησκευτικές κοινότητες
Για πολλούς απλούς πιστούς, οι πολιτικές αυτές έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα αβεβαιότητας.
Περιοχές όπως η Σαντόνγκ, η Ζενγκζού και η Πουγιάνγκ είχαν εφαρμόσει στο παρελθόν μηχανισμούς καταγγελιών χωρίς οικονομικά κίνητρα, πριν εισαγάγουν αργότερα αυστηρότερες απαιτήσεις καταγραφής.
Καθώς τα συστήματα καταγγελιών με χρηματικές αμοιβές εξαπλώνονται, αρκετοί χριστιανοί εκφράζουν φόβους ότι τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να καλλιεργήσουν μια κουλτούρα αμοιβαίας παρακολούθησης και καχυποψίας.
Παρατηρητές έχουν συγκρίνει αυτές τις εξελίξεις με ιστορικές περιόδους κατά τις οποίες οι πολίτες ενθαρρύνονταν να καταγγέλλουν ο ένας τον άλλον στις αρχές. Αν και οι ειδικοί αποφεύγουν τις άμεσες συγκρίσεις, παραμένει η ανησυχία ότι τέτοιες πολιτικές μπορούν να υπονομεύσουν την κοινωνική εμπιστοσύνη μέσα στις θρησκευτικές κοινότητες.
Ο καθηγητής Ying έχει δηλώσει ότι, αν και είναι πρόωρο να υποστηριχθεί πως η Κίνα επιστρέφει σε παλαιότερες πολιτικές εκστρατείες, τέτοια συστήματα ανταμοιβών ενθαρρύνουν αναπόφευκτα αυτό που περιγράφει ως «οι μάζες να αστυνομεύουν τις μάζες».
Η πίστη υπό πίεση
Για τους περισσότερους πιστούς, η θρησκευτική ζωή αποτελείται από ειρηνικές και