Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν θα μεταφερθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες βάσει μιας αναδυόμενης συμφωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, καθώς Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι είχαν ενημερωθεί για τις συνομιλίες και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν αισιόδοξες ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί συμφωνία.
Ερωτηθείς από δημοσιογράφο του PBS εάν το ουράνιο του Ιράν θα μπορούσε ενδεχομένως να σταλεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Τραμπ απάντησε: «Όχι, ίσως όχι. Πηγαίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Το σχόλιο ήρθε καθώς Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η υπό συζήτηση συμφωνία δεν ήταν μια τελική συμφωνία, αλλά ένα μονοσέλιδο πλαίσιο ή έγγραφο αρχών που θα χρησίμευε ως βάση για περαιτέρω διαπραγματεύσεις.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν το βράδυ της Τετάρτης ότι δεν εξεπλάγησαν από την αναδυόμενη συμφωνία. Αξιωματούχοι στο γραφείο του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσαν ότι ο Νετανιάχου ήταν σε επαφή με τον Τραμπ και ότι η ομάδα του ήταν σε επαφή με τον Λευκό Οίκο. Το Ισραήλ, όπως είπαν, έχει ενημερωθεί για τις λεπτομέρειες.
Το κύριο ερώτημα, σύμφωνα με τους αξιωματούχους, είναι εάν η συμφωνία θα είναι αποδεκτή από τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ και το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Ένας διπλωματικός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ισραήλ είχε διαβεβαιωθεί ότι ο Τραμπ τηρούσε τις κόκκινες γραμμές του, με κυριότερη την απομάκρυνση πυρηνικού υλικού.
«Ο πρωθυπουργός έδωσε εντολή στις Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις να είναι προετοιμασμένες για κάθε σενάριο, συμπεριλαμβανομένης της επιστροφής στις μάχες εάν χρειαστεί», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Μια διαφορετική εκδοχή αναφέρθηκε από το Reuters, το οποίο επικαλέστηκε μια ανώνυμη ισραηλινή πηγή που ανέφερε ότι το Ισραήλ δεν γνώριζε ότι ο Τραμπ ήταν κοντά σε μια συμφωνία με το Ιράν ή στον τερματισμό του Project Freedom, της προσπάθειας των ΗΠΑ να μετακινήσουν πλοία που έχουν εγκλωβιστεί στο Στενό του Ορμούζ, κάτι που είχε ανακοινώσει. Σύμφωνα με την πηγή αυτή, το Ισραήλ προετοιμαζόταν για κλιμάκωση των μαχών.
Πέρα από τη μεταφορά εμπλουτισμένου ουρανίου, λεπτομέρειες που δόθηκαν στο Ισραήλ δείχνουν ότι η Τεχεράνη συμφώνησε να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου για 15 χρόνια, παρόλο που ο Τραμπ δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι η συμφωνία που ήθελε με το Ιράν θα ήταν «για πάντα». Η Τεχεράνη συμφώνησε επίσης να επαναφέρει τις παρεμβατικές επιθεωρήσεις από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι που ενημερώθηκαν για τις λεπτομέρειες δήλωσαν ότι η συμφωνία αναφέρεται σε βαλλιστικούς πυραύλους, αν και η τελική διατύπωση παραμένει άγνωστη. Πιστεύεται ότι περιλαμβάνει όρια στο βεληνεκές των πυραύλων, όπως απαιτούν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν είναι ακόμη σαφές εάν η συμφωνία αφορά τη χρηματοδότηση από το Ιράν των αντιπροσώπων του, συμπεριλαμβανομένων των Χούθι στην Υεμένη και της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, ένα ζήτημα που είχε θέσει η Ουάσινγκτον.
Το Ιράν επέμεινε επίσης να συμπεριληφθεί μια ρήτρα που να συνδέει όλα τα μέτωπα και να τερματίζει τις μάχες σε όλα αυτά, παρόμοια με τη θέση που παρουσίασε στις διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Ισλαμαμπάντ. Οι Ιρανοί δεν έχουν αλλάξει αυτή τη θέση και, απ’ όσο είναι γνωστό, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συμφωνήσει σε αυτήν, παρά το γεγονός ότι μια τέτοια ρήτρα θα ήταν λιγότερο βολική για το Ισραήλ. Η τελική διατύπωση στα άλλα μέτωπα παραμένει ασαφής, αλλά η προσδοκία είναι ότι η αναφορά θα είναι γενική.
Το Ιράν απορρίπτει την αμερικανική πρόταση: Είναι μια «λίστα επιθυμιών, όχι πραγματικότητα»
Αξιωματούχοι του Ιράν απορρίπτουν τα όσα παρουσιάζονται από αμερικανικές πηγές στο Axios ως βασικά σημεία του «μνημονίου κατανόησης», το οποίο έχει κατατεθεί από τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Εμπραχίμ Ρεζαεΐ, εκπρόσωπος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου, το χαρακτήρισε «αμερικανική λίστα επιθυμιών [και] όχι πραγματικότητα».
«Οι Αμερικανοί δεν πρόκειται να κερδίσουν σε έναν χαμένο πόλεμο και ό,τι απέτυχαν να πετύχουν στις απευθείας διαπραγματεύσεις. Το Ιράν έχει το δάχτυλο στη σκανδάλη και είναι έτοιμο. Αν δεν υποχωρήσουν και δεν κάνουν τις απαραίτητες παραχωρήσεις, ή αν οι ίδιοι ή τα πιόνια τους επιχειρήσουν οποιαδήποτε πρόκληση, θα απαντήσουμε με σκληρό και λυπηρό τρόπο», ανέφερε σε ανακοίνωσή του στο Χ.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, σχολιάζοντας το δημοσίευμα του Axios, ανέφερε στο ιρανικό πρακτορείο Isna, ότι οι αμερικανικές απαιτήσεις που παρουσιάζονται «περιλάμβαναν υπερβολικές και μη ρεαλιστικές απαιτήσεις, οι οποίες έχουν απορριφθεί κατηγορηματικά από Ιρανούς αξιωματούχους τις τελευταίες ημέρες».
Πάντως διευκρίνισε ότι η τελική αμερικανική πρόταση, η οποία έχει κατατεθεί επίσημα, εξακολουθεί να εξετάζεται από την Τεχεράνη. «Μόλις το Ιράν ολοκληρώσει την αξιολόγησή του, θα διαβιβάσει τις απόψεις του στην πακιστανική πλευρά», ανέφερε. Το Isna ανέφερε ακόμη ότι η ιρανική διαπραγματευτική ομάδα εξετάζει αποκλειστικά το «τέλος του πολέμου» και ότι το πυρηνικό ζήτημα δεν συζητείται αυτή τη στιγμή.
Μεταξύ των όρων της πρότασης που έχει κατατεθεί, σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα, είναι η δέσμευση του Ιράν σε ένα μορατόριουμ για τον εμπλουτισμό του ουρανίου.
Το «μνημόνιο κατανόησης» προβλέπει επίσης την άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν και απελευθέρωση των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, αλλά και μια ταυτόχρονη άρση των αποκλεισμών στα Στενά του Ορμούζ από Τεχεράνη και Ουάσινγκτον, ώστε να απελευθερωθεί πλήρως η διέλευση των εμπορικών πλοίων.