Αντικείμενο εκτενών συσκέψεων και συζητήσεων σε πολλαπλά επίπεδα στην Αθήνα είναι το νομικό και πρακτικό «οπλοστάσιο» που θα χρησιμοποιήσει η Ελλάδα για να αντικρούσει το νομοσχέδιο που προετοιμάζει το κυβερνών κόμμα της Τουρκίας, ΑΚΡ, για την προβολή των διεκδικήσεων της Αγκυρας στο Αιγαίο μέσω της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει επανειλημμένως αναφέρει δημοσίως, δίχως ωστόσο να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες, ότι σε περίπτωση που η Αγκυρα αποφασίσει να ωθήσει την κατάσταση στα άκρα, η Ελλάδα έχει νομικά εργαλεία να απαντήσει και θα τα χρησιμοποιήσει.
Σε περίπτωση που η Τουρκία αποφασίσει να ωθήσει την κατάσταση στα άκρα, η Ελλάδα έχει νομικά εργαλεία για να απαντήσει και θα τα χρησιμοποιήσει.
Ανάμεσα στις πολλές εναλλακτικές που εξετάζονται βρίσκεται και εκείνη της ανακήρυξης θαλασσίων πάρκων σε όλο το Αιγαίο, περιλαμβανομένου του Ανατολικού.
Οπως είναι γνωστό, τον Ιούλιο του 2025 η Αθήνα ανακήρυξε δύο θαλάσσια πάρκα, ένα στο Ιόνιο Πέλαγος και ένα στις νότιες Κυκλάδες. Μάλιστα, στην περίπτωση των Κυκλάδων, εντός της περιοχής απόλυτης προστασίας έχουν ενταχθεί και οι νησιωτικοί σχηματισμοί της Κινάρου και των Λεβίθων, κάτι που ενόχλησε και τότε την Αγκυρα, καθώς αυτές οι νησίδες κατά την Τουρκία δεν δικαιούνται καμία επήρεια.
Τα θαλάσσια πάρκα παρέμειναν τότε οριοθετημένα εντός των χωρικών υδάτων των νησιών (στο Αιγαίο 6 ναυτικά μίλια). Ακόμα και έπειτα από αυτή τη –κατά την ελληνική πλευρά– συγκρατημένη διαχείριση του δικαιώματος να οριοθετήσει θαλάσσια πάρκα, η Αγκυρα είχε αντιδράσει.
Προφανώς στην περίπτωση ανακήρυξης θαλασσίων πάρκων υπάρχουν περιοχές στα Δωδεκάνησα που διαθέτουν αυτά τα χαρακτηριστικά (μικρά νησιά με ευαίσθητο περιβάλλον και ιδιαίτερη χλωρίδα και πανίδα) και θα μπορούσαν να χωροθετηθούν.
Ολη αυτή η συζήτηση φυσικά είναι καθαρά θεωρητική και η απάντηση της Αθήνας θα δοθεί ανάλογα με το πόσο θα θελήσει η Αγκυρα να επιβαρύνει την ατμόσφαιρα στα ελληνοτουρκικά.
Τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, όσο δηλαδή διαρκούν οι διαρκείς διαρροές για το περίφημο νομοσχέδιο της αποκαλούμενης «Γαλάζιας Πατρίδας», επισήμως στην Αθήνα δεν έχει μεταφερθεί απολύτως καμία ουσιαστική πληροφορία.
Αντιθέτως, οι πληροφορίες κινούνται μεταξύ δύο ακραίων ερμηνειών:
Στο ένα άκρο στέκονται οι καθησυχαστικές διατυπώσεις τουρκικών ακαδημαϊκών και –σε κάποιες περιπτώσεις– διπλωματικών κύκλων, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι στην πράξη το νομοσχέδιο θα αποτελέσει την τουρκική απάντηση στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ) της Ελλάδας (Απρίλιος 2025) και θα δημιουργήσει και κάποια εσωτερική νομοθεσία, καθώς η Αγκυρα δεν έχει ουδέποτε κυρώσει (ούτε και αποδέχεται) όλα όσα προβλέπει η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Στο άλλο άκρο, όμως, υπάρχουν εκείνες οι απειλές περί θεσμοθέτησης στην εσωτερική νομοθεσία των «γκρίζων ζωνών», της συμπερίληψης δηλαδή στην εθνική νομοθεσία της Τουρκίας της αμφισβήτησης ελληνικών εδαφών, όπως νησιά και νησίδες –κυρίως– του Ανατολικού Αιγαίου που η Αγκυρα θεωρεί ότι «παρα-νόμως» ανήκουν στην Ελλάδα.
Το ενδεχόμενο επέκτασης
Αν και στην Αθήνα εκτιμούν ότι το δεύτερο, σκληρό, σενάριο συγκεντρώνει λιγότερες πιθανότητες από το πρώτο, δεν μπορούν να αγνοήσουν τις φωνές που ακούγονται δημόσια στην Τουρκία υπέρ της νομοθέτησης των «γκρίζων ζωνών» και σχεδιάζουν αναλόγως.
Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν αποφάσεις. Σε παλαιότερη φάση, ωστόσο, ειδικά μετά την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου, είχε συζητηθεί ακόμα και το ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων της νότιας Κρήτης στα 12 ν.μ., καθώς αυτό το μέρος του νησιού βρίσκεται στην Ανατολική Μεσόγειο και όχι στο Αιγαίο.
Βασίλης Νέδος-kathimerini.gr