Οι στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ σφίγγουν τον κλοιό στην Τεχεράνη: Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ ανακοίνωσε σήμερα (Πέμπτη) μια δραματική επέκταση του ναυτικού αποκλεισμού που έχει επιβληθεί στο Ιράν. Σύμφωνα με τη νέα ενημέρωση από την Κεντρική Διοίκηση Ναυτικών Δυνάμεων των ΗΠΑ – USNAVCENT, ο αποκλεισμός θα περιλαμβάνει πλέον και πλοία και φορτία που ορίζονται ως λαθρεμπόριο, καθώς και τα πλοία του “σκιώδους στόλου” που χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των διεθνών κυρώσεων.
Η επίσημη δήλωση που εξέδωσε το Πολεμικό Ναυτικό διευκρίνισε ότι κάθε σκάφος που είναι ύποπτο ότι επιχειρεί να φτάσει σε ιρανικό έδαφος ή ένα που υπόκειται σε ενεργές κυρώσεις από το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων των ΗΠΑ, θα υπόκειται σε “δικαιώματα κατάσχεσης και έρευνας μάχης”. Το πραγματικό δράμα έγκειται στις λεπτομέρειες της οδηγίας, η οποία δεν περιορίζει τις αμερικανικές δραστηριότητες επιβολής του νόμου μόνο στη Μέση Ανατολή. Η δήλωση του Πολεμικού Ναυτικού τόνισε ρητά ότι “αυτά τα σκάφη, ανεξάρτητα από τη γεωγραφική τους θέση, υπόκεινται σε επιβίβαση, έρευνα, επιδρομή και κατάσχεση”.
Ο κατάλογος του λαθραίου εξοπλισμού που απαγορεύεται να μεταφερθεί είναι μακρύς και επηρεάζει άμεσα την οικονομική και στρατιωτική ψυχή της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, όπλα και συστήματα μάχης, πυρομαχικά, εκρηκτικά και στρατιωτικές τεχνολογίες. Επιπλέον, ο αποκλεισμός απαγορεύει πλήρως τη μεταφορά πυρηνικών υλικών, αργού πετρελαίου, προϊόντων διύλισης πετρελαίου και βιομηχανικών μετάλλων.
Η τρέχουσα κίνηση αποτελεί σημαντική κλιμάκωση του αρχικού αποκλεισμού που επιβλήθηκε στα ιρανικά λιμάνια μόλις την περασμένη Δευτέρα. Ο Charlie Brown, ανώτερος σύμβουλος της United Against a Nuclear Iran, σχολίασε τις εξελίξεις σε έκθεση που δημοσιεύτηκε στο Seatrade Maritime News. Είπε: «Η ενημέρωση παρέχει τόσο προειδοποίηση όσο και σαφήνεια. Η ανακοίνωση θα πρέπει να θέσει σε εγρήγορση ολόκληρο τον ιρανικό «σκιώδη στόλο» και να τους καταστήσει σαφές ότι υπόκεινται σε αυτές τις ενέργειες επιβολής οπουδήποτε στον κόσμο».
Η απόφαση της Ουάσιγκτον να επιβάλει κυρώσεις με τόσο παγκόσμιο τρόπο σηματοδοτεί μια σημαντική κλιμάκωση στην πολιτική της απέναντι στις παραβιάσεις των κυρώσεων από την Τεχεράνη. Η άμεση συνέπεια είναι ότι τα πλοία που χρησιμοποιούνται για λαθρεμπόριο πετρελαίου ή όπλων για τους Φρουρούς της Επανάστασης θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπα με επίθεση και κατάσχεση από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ ακόμη και στην καρδιά του Ειρηνικού ή του Ατλαντικού Ωκεανού, μακριά από τις ακτές του Περσικού Κόλπου. Αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε διεθνή περιστατικά και άμεσες συγκρούσεις στην ανοιχτή θάλασσα στο εγγύς μέλλον.
570 δεξαμενόπλοια και 400 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα
Η επέκταση των μέτρων στοχεύει άμεσα στον σκιώδη στόλο του Ιράν, ο οποίος αριθμεί περισσότερα από 570 δεξαμενόπλοια, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο πετρελαϊκά έσοδα που ξεπερνούν τα 400 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, σχεδόν το 90% του εμπορίου του Ιράν διεξάγεται μέσω θαλάσσης, γεγονός που καθιστά τη χώρα εξαιρετικά ευάλωτη. Την ίδια ώρα, πλοία με σημαίες ουδέτερων κρατών που συνδέονται με το Ιράν ή υπόκεινται σε κυρώσεις διατρέχουν επίσης τον κίνδυνο νηοψίας. Οι ΗΠΑ επικαλούνται το εμπόλεμο δικαίωμα, το νομικό πλαίσιο που επιτρέπει την αναχαίτιση του εχθρικού εμπορίου στην ανοιχτή θάλασσα σε περιόδους πολέμου.
Οικονομικές επιπτώσεις και κυρώσεις
Το Reuters μετέδωσε εκτιμήσεις αναλυτών σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν θα μπορούσε να αντέξει μια διακοπή των εξαγωγών πετρελαίου για έως και δύο μήνες προτού αναγκαστεί να μειώσει την παραγωγή του. Παράλληλα, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ επέβαλε ξεχωριστές κυρώσεις σε ένα δίκτυο λαθρεμπορίου πετρελαίου που διευθύνεται από τον Μοχαμάντ Χοσεΐν Σαμχανί, γιο του εκλιπόντος ανώτερου αξιωματούχου ασφαλείας του Ιράν, Αλί Σαμχανί. Η ένταση πάντως είναι ορατή και στο πεδίο, καθώς δορυφορικές εικόνες κατέγραψαν σήμερα δεξαμενές πετρελαίου να φλέγονται στο νησί Σίρι, έναν από τους σημαντικότερους τερματικούς σταθμούς του Ιράν.
Η δύσκολη θέση της Κίνας
Η Κίνα παραμένει ο κορυφαίος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, με τα φορτία να μεταφέρονται μέσω της Νοτιοανατολικής Ασίας και κυρίως μέσω των κέντρων μεταφόρτωσης στη Μαλαισία. Πλέον, τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ιρανικό αργό μπορούν να κατασχεθούν οπουδήποτε και όχι μόνο κοντά στο Ορμούζ, κάτι που εκθέτει τα πλοία κινεζικών συμφερόντων σε τεράστιους κινδύνους ασφάλισης και χρηματοδότησης. Το Ιράν είχε οικοδομήσει ένα κανάλι εμπορίου πετρελαίου βασισμένο στο γιουάν, το οποίο όμως καθίσταται ανενεργό εάν οι φυσικές αποστολές δεν μπορούν να μετακινηθούν. Η ηγεσία στο Πεκίνο καλείται τώρα να επιλέξει ανάμεσα στη συνέχιση των αγορών και την αποφυγή μιας άμεσης τριβής με το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ.