Οι μαζικές διαδηλώσεις που έχουν προγραμματιστεί για τις 10 Σεπτεμβρίου ενισχύουν το κλίμα αστάθειας, με το πολιτικό σκηνικό να μοιάζει όλο και πιο εύθραυστο.
Το δημόσιο χρέος εκτός ελέγχου
Από το τέλος της πανδημίας, η Γαλλία δεν έχει καταφέρει να περιορίσει τον δανεισμό της. Το δημόσιο χρέος έχει φτάσει σε επίπεδα που θεωρούνται μη βιώσιμα, με τις δαπάνες να υπερβαίνουν σταθερά τα φορολογικά έσοδα για πάνω από μισό αιώνα, όπως αναφέρει το Politico σε ανάλυσή του.
Η τελευταία φορά που η χώρα παρουσίασε δημοσιονομικό πλεόνασμα ήταν το 1974.
Το 2023, το φορολογικό βάρος στη Γαλλία άγγιξε το 44% του ΑΕΠ — το υψηλότερο μεταξύ των ανεπτυγμένων οικονομιών. Παρ’ όλα αυτά, οι δαπάνες για συντάξεις, ψηφιοποίηση και κοινωνικές παροχές συνεχίζουν να αυξάνονται, οδηγώντας το ΔΝΤ να προβλέπει ότι έως το 2030 το δημόσιο χρέος θα φτάσει το 130% του ΑΕΠ, υπερδιπλάσιο από τα προ κρίσης επίπεδα του 2008.
Τι είναι το ΔΝΤ και πότε επεμβαίνει;
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) παρεμβαίνει όταν μια χώρα δεν μπορεί πλέον να δανειστεί από τις αγορές λόγω απώλειας αξιοπιστίας. Σε τέτοιες περιπτώσεις, το ΔΝΤ προσφέρει χρηματοδότηση υπό την προϋπόθεση ότι η χώρα θα εφαρμόσει αυστηρές μεταρρυθμίσεις — συνήθως περικοπές δαπανών και αυξήσεις φόρων.
Αν και αυτές οι πολιτικές είναι συχνά επώδυνες και προκαλούν βραχυπρόθεσμη ύφεση, στόχος είναι η αποκατάσταση της δημοσιονομικής ισορροπίας και η επαναφορά της χώρας στις αγορές.
Έχει χρειαστεί ποτέ η Γαλλία το ΔΝΤ;
Παρά τις κατά καιρούς οικονομικές δυσκολίες – όπως η ριζοσπαστική στροφή του Μιτεράν τη δεκαετία του ’80 – η Πέμπτη Δημοκρατία της Γαλλίας δεν έχει καταφύγει ποτέ στο ΔΝΤ.
Αντίθετα, έχει καταφέρει να διορθώσει την πορεία της χωρίς εξωτερική βοήθεια, σε αντίθεση με χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο που ζήτησαν στήριξη το 1976.
Θα στραφεί η Γαλλία στο ΔΝΤ στο μέλλον;
Προς το παρόν, αυτό θεωρείται απίθανο. Παρά την αύξηση των επιτοκίων, η Γαλλία εξακολουθεί να έχει πρόσβαση στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Επιπλέον, σε περίπτωση κρίσης, η πρώτη γραμμή άμυνας δεν θα είναι το ΔΝΤ αλλά ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM), ο οποίος δημιουργήθηκε για να διαχειρίζεται κρίσεις χρέους εντός της ευρωζώνης