Ανάλυση-σοκ για τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν: «Η Τεχεράνη παίρνει δισεκατομμύρια και η Ουάσιγκτον παραδίδει τα ισχυρότερα χαρτιά της»
Η ανάλυση του πλήρους κειμένου του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, το οποίο άρχισε να διαρρέει στο διαδίκτυο, οδηγεί – σύμφωνα με τον αρθρογράφο – σε ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό συμπέρασμα.
Η Τεχεράνη φαίνεται να εξασφαλίζει σχεδόν όλα όσα επιθυμούσε ήδη από το «προσωρινό» στάδιο της συμφωνίας, ενώ οι δικές της ουσιαστικές δεσμεύσεις μεταφέρονται σε ένα αβέβαιο μέλλον.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι αν πρόκειται για μια έξυπνη διπλωματική παγίδα της Ουάσιγκτον ή για μια επικίνδυνη υποχώρηση που αφήνει το Ισραήλ εκτεθειμένο.
Τι κερδίζει άμεσα το Ιράν
Σύμφωνα με την ανάλυση, η Τεχεράνη λαμβάνει άμεσα σημαντικά οικονομικά και πολιτικά οφέλη.
Οικονομική ανάσα και επιστροφή στις αγορές
Με την υπογραφή του μνημονίου:
- Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα χορηγήσει εξαιρέσεις που επιτρέπουν στο Ιράν να εξάγει πετρέλαιο χωρίς περιορισμούς.
- Η χώρα θα αποκτήσει εκ νέου πρόσβαση στο διεθνές τραπεζικό σύστημα.
- Θα επανέλθουν ασφαλιστικές και ναυτιλιακές υπηρεσίες για τις ιρανικές εξαγωγές.
- Η Ουάσιγκτον δεσμεύεται να άρει τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν μέσα σε 30 ημέρες.
Παράλληλα, προβλέπεται η σταδιακή αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων δισεκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία θα κατευθυνθούν απευθείας στην Κεντρική Τράπεζα της Τεχεράνης.
Ασυλία από νέες κυρώσεις
Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις όσο διαρκούν οι διαπραγματεύσεις.
Με απλά λόγια, το Ιράν αποκτά οικονομική ανάσα και ταυτόχρονα προστασία από νέα μέτρα πίεσης.
Τι δίνει το Ιράν σε αντάλλαγμα;
Σύμφωνα με το κείμενο της ανάλυσης, τα άμεσα ανταλλάγματα της Τεχεράνης είναι περιορισμένα.
Το Ιράν δεσμεύεται:
- Να τηρήσει κατάπαυση του πυρός.
- Να συμβάλει στον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
- Να απομακρύνει ναυτικές νάρκες που έχουν τοποθετηθεί στον Περσικό Κόλπο.
- Να επιτρέψει την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει ουσιαστικά ανέγγιχτο
Το πιο αμφιλεγόμενο σημείο αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα.
Σύμφωνα με την ανάλυση:
Το Ιράν δεν καταστρέφει ούτε ένα γραμμάριο εμπλουτισμένου ουρανίου.
Αντίθετα:
- Διατηρεί τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις.
- Υπόσχεται απλώς να διατηρήσει το υφιστάμενο καθεστώς για 60 ημέρες.
- Επαναλαμβάνει τη διαβεβαίωση ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Οι επικριτές της συμφωνίας θεωρούν ότι οι δεσμεύσεις αυτές είναι αόριστες και ανεπαρκείς.
Το μεγάλο πακέτο που έρχεται αργότερα
Η ανάλυση υποστηρίζει ότι η τελική συμφωνία μπορεί να περιλαμβάνει ακόμη μεγαλύτερα οφέλη για την Τεχεράνη.
Μεταξύ αυτών αναφέρονται:
- Χρηματοδότηση ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων για την ανασυγκρότηση της ιρανικής οικονομίας.
- Πλήρης άρση κυρώσεων από ΗΠΑ, ΟΗΕ και διεθνείς οργανισμούς.
- Αποχώρηση δυτικών δυνάμεων από περιοχές γύρω από το Ιράν.
Την ίδια στιγμή, κρίσιμα ζητήματα όπως το μέλλον του εμπλουτισμένου ουρανίου και οι ουσιαστικοί έλεγχοι μετατίθενται για την τελική φάση των διαπραγματεύσεων.
Η κριτική προς την Ουάσιγκτον
Οι επικριτές της συμφωνίας υποστηρίζουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκατέλειψαν από την πρώτη ημέρα τα ισχυρότερα διαπραγματευτικά τους όπλα.
Οι οικονομικές κυρώσεις, ο αποκλεισμός και η διεθνής απομόνωση του Ιράν αποτελούσαν τα βασικά εργαλεία πίεσης της Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η Τεχεράνη εξασφάλισε σημαντικά ανταλλάγματα χωρίς να προχωρήσει σε ουσιαστικές παραχωρήσεις στο πυρηνικό της πρόγραμμα.
Το μεγάλο ερώτημα για τον Τραμπ
Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι αν ο Ντόναλντ Τραμπ εφαρμόζει μια περίπλοκη στρατηγική που θα οδηγήσει αργότερα σε αυστηρότερη συμφωνία ή αν πρόκειται για μια σημαντική υποχώρηση απέναντι στο Ιράν.
Όλα, σύμφωνα με την ανάλυση, θα κριθούν στο τέλος της περιόδου των 60 ημερών.
Οι φόβοι του Ισραήλ
Στο Ισραήλ κυριαρχεί η ανησυχία ότι:
- Η οικονομική πίεση προς το Ιράν θα μειωθεί δραστικά.
- Η Τεχεράνη θα αποκτήσει νέους οικονομικούς πόρους.
- Θα περιοριστεί η ελευθερία δράσης του Ισραήλ απέναντι στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
- Η Χεζμπολάχ και οι υπόλοιποι σύμμαχοι του Ιράν θα επωφεληθούν από τη νέα πραγματικότητα.
«Το Ισραήλ πρέπει να προστατεύσει τα κεκτημένα του»
Παρά τις ανησυχίες, ο αρθρογράφος σημειώνει ότι το Ισραήλ έχει ήδη επιτύχει σημαντικά στρατηγικά αποτελέσματα τα τελευταία χρόνια.
Όπως υποστηρίζει, έχει δημιουργηθεί μια ευρύτερη ζώνη ασφαλείας στον Λίβανο, η οποία μειώνει τις άμεσες απειλές κατά των βόρειων ισραηλινών περιοχών.
«Το Ιράν μπορεί να έλαβε εκτεταμένες οικονομικές και διπλωματικές υποσχέσεις, όμως η πραγματικότητα ασφαλείας στην περιοχή διαμορφώθηκε με αίμα και μάχες. Το Ισραήλ οφείλει να προστατεύσει αυτά τα κεκτημένα με κάθε τρόπο», καταλήγει η ανάλυση.