Να υπογράψουν οι χώρες του ειρηνευτικές συμφωνίες με το Ισραήλ εφόσον επιτευχθεί συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, ζήτησε ο Ντόναλντ Τραμπ από τους ηγέτες αρκετών αραβικών και άλλων μουσουλμανικών χωρών κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης το Σάββατο, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που γνωρίζουν άμεσα το περιεχόμενο της συνομιλίας.
Πρότεινε ότι οι άλλες χώρες που εμπλέκονται στις συνομιλίες, συμπεριλαμβανομένων της Τουρκίας, του Πακιστάν, της Αιγύπτου και της Ιορδανίας, θα πρέπει να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους ή να αποκλειστούν από τη συμφωνία.
Η παρέμβαση του Τραμπ σχετικά με το Ισραήλ και την ένταξη νέων χωρών στις Συμφωνίες του Αβραάμ δείχνει το επόμενο μεγάλο βήμα που επιδιώκει στη Μέση Ανατολή μετά τον πόλεμο.
Ο Τραμπ στοχεύει κυρίως σε μια ιστορική συμφωνία ειρήνης μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ, ωστόσο το σημερινό πολιτικό κλίμα στην περιοχή, αλλά και οι επερχόμενες εκλογές στο Ισραήλ, καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε άμεση πρόοδο.
Στο θέμα αναφέρθηκε τη Δευτέρα ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος σε ανάρτησή του, λέγοντας πως «θα πρέπει να είναι υποχρεωτικό όλες αυτές οι χώρες, τουλάχιστον, να υπογράψουν ταυτόχρονα τις Συμφωνίες του Αβραάμ» και αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα πως «είναι πιθανό μία ή δύο από αυτές να έχουν λόγο να μην το πράξουν».
«Οι Συμφωνίες του Αβραάμ έχουν αποδειχθεί, για τις εμπλεκόμενες χώρες (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μπαχρέιν, Μαρόκο, Σουδάν και Καζακστάν), μια οικονομική, κοινωνική και χρηματοοικονομική άνθηση, ακόμη και σε αυτή την εποχή συγκρούσεων και πολέμου, με τα τρέχοντα μέλη να μην έχουν καν υποδείξει την αποχώρηση ή να κάνουν έστω και μια παύση. Ο λόγος για αυτό είναι ότι οι Συμφωνίες του Αβραάμ έχουν αποδειχθεί εξαιρετικές για αυτούς και θα είναι ακόμη καλύτερες για όλους, φέρνοντας πραγματική δύναμη, ισχύ και ειρήνη στη Μέση Ανατολή για πρώτη φορά σε 5.000 χρόνια. Θα είναι ένα έγγραφο που θα χαίρει σεβασμού όπως κανένα άλλο που έχει υπογραφεί ποτέ, οπουδήποτε στον κόσμο. Το επίπεδο της σημασίας και του κύρους του θα είναι απαράμιλλο! Θα πρέπει να ξεκινήσει με την άμεση υπογραφή από τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, και όλοι οι άλλοι θα πρέπει να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους» πρόσθεσε.
Το Σάββατο, ο Αμερικανός πρόεδρος πραγματοποίησε, σύμφωνα με το Axios, τηλεφωνική επικοινωνία με τους ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, του Πακιστάν, της Τουρκίας, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας και του Μπαχρέιν για να συζητήσουν την υπό διαμόρφωση συμφωνία με το Ιράν.
Ηγέτες, μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος των ΗΑΕ, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, ο οποίος διατηρεί πιο σκληρή στάση απέναντι στον πόλεμο με το Ιράν, δήλωσαν ότι στηρίζουν τη συμφωνία. «Όλοι είπαν “είμαστε μαζί σας σε αυτή τη συμφωνία. Και αν δεν πετύχει, πάλι θα είμαστε μαζί σας”», ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος.
Σύμφωνα με άλλη αμερικανική πηγή που γνωρίζει τις συνομιλίες, ο Τραμπ είπε στους ηγέτες ότι στη συνέχεια θα επικοινωνούσε με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και εξέφρασε την ελπίδα ότι στο άμεσο μέλλον ο Ισραηλινός ηγέτης θα συμμετέχει στην ίδια κλήση.
Ο Τραμπ φέρεται να είπε στους συνομιλητές του ότι μετά το τέλος του πολέμου με το Ιράν αναμένει από όλες τις χώρες που δεν συμμετέχουν ακόμη στις Συμφωνίες του Αβραάμ ή δεν έχουν συνάψει ειρηνευτικές συμφωνίες με το Ισραήλ να προχωρήσουν σε εξομάλυνση των σχέσεών τους με το εβραϊκό κράτος.
Αιφνιδιάστηκαν Σαουδική Αραβία, Κατάρ και Πακιστάν
Οι ηγέτες – ιδιαίτερα εκείνοι της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ και του Πακιστάν, που δεν διατηρούν επίσημες διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ – αιφνιδιάστηκαν από το αίτημα του Τραμπ. «Έπεσε σιωπή στη γραμμή και ο Τραμπ αστειεύτηκε ρωτώντας αν βρίσκονται ακόμη εκεί», δήλωσε ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους.
Στη συνέχεια, ο Τραμπ ενημέρωσε τους ηγέτες ότι οι απεσταλμένοι του, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, θα συνεχίσουν τις επαφές για το ζήτημα τις επόμενες εβδομάδες.
«Θα ήθελα να ευχαριστήσω, μέχρι στιγμής, όλες τις χώρες της Μέσης Ανατολής για τη στήριξη και τη συνεργασία τους, η οποία θα ενισχυθεί περαιτέρω μέσω της συμμετοχής τους στις ιστορικές Συμφωνίες του Αβραάμ», έγραψε ο Τραμπ την Κυριακή σε ανάρτησή του στο Truth Social.
Ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ακόμη ανοιχτό το ενδεχόμενο να ενταχθεί κάποια ημέρα και το Ιράν στις Συμφωνίες του Αβραάμ. Κάτι τέτοιο θα απαιτούσε από την Τεχεράνη να αναγνωρίσει το Ισραήλ – κάτι που αρνείται εδώ και δεκαετίες. Το σημερινό ιρανικό καθεστώς θεωρεί το Ισραήλ εχθρό και έχει δεσμευθεί για την καταστροφή του.
Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ, που έχει επικρίνει τη διαφαινόμενη συμφωνία με το Ιράν και θεωρείται βασικός υποστηρικτής της επέκτασης των Συμφωνιών του Αβραάμ στο Κογκρέσο, δήλωσε την Κυριακή μέσω X ότι στηρίζει το αίτημα του Τραμπ προς τους Άραβες και μουσουλμάνους ηγέτες.
«Αν πράγματι, ως αποτέλεσμα αυτών των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό της ιρανικής σύγκρουσης, οι Άραβες και μουσουλμάνοι σύμμαχοί μας στην περιοχή συμφωνήσουν να ενταχθούν στις Συμφωνίες του Αβραάμ, τότε αυτή η συμφωνία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες στην ιστορία της Μέσης Ανατολής», ανέφερε.
Ο Γκρέιαμ κάλεσε τη Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες να ανταποκριθούν θετικά στην πρόταση του Τραμπ.
«Αν αρνηθείτε να ακολουθήσετε αυτόν τον δρόμο που προτείνει ο πρόεδρος Τραμπ, θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες για τις μελλοντικές μας σχέσεις και αυτή η ειρηνευτική πρόταση θα καταστεί μη αποδεκτή. Επιπλέον, η Ιστορία θα το θεωρήσει μεγάλη λανθασμένη εκτίμηση», έγραψε.
Αρνητικό το Ριάντ
Ωστόσο, ο διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, αν και στο παρελθόν είχε εκφράσει προθυμία για εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ, το τελευταίο έτος έχει απομακρυνθεί από αυτή τη θέση.
Ο Τραμπ είχε ζητήσει από τον μπιν Σαλμάν να ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ κατά τη συνάντησή τους στο Οβάλ Γραφείο τον περασμένο Νοέμβριο, όμως ο Σαουδάραβας πρίγκιπας αντέδρασε αρνητικά και η συζήτηση έγινε τεταμένη.
Ο πόλεμος με το Ιράν και η επιδείνωση των σχέσεων της Σαουδικής Αραβίας με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν οδηγήσει το Ριάντ σε πιο επιφυλακτική και σκληρή στάση απέναντι στη δεξιά κυβέρνηση του Ισραήλ.
Σαουδάραβες αξιωματούχοι εξακολουθούν να απαιτούν από το Ισραήλ να δεσμευθεί σε μια μη αναστρέψιμη και χρονικά προσδιορισμένη πορεία προς τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους ως προϋπόθεση για την εξομάλυνση των σχέσεων — κάτι που η ισραηλινή κυβέρνηση απορρίπτει.
Ισραηλινοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι το Ριάντ δεν πρόκειται να προχωρήσει σε κινήσεις στο συγκεκριμένο ζήτημα πριν από τις ισραηλινές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για τον Σεπτέμβριο και πριν διαπιστώσει ποια κυβέρνηση θα αναλάβει την εξουσία.
Το δίλημμα του Ερντογάν
Το πιο σημαντικό στοιχείο της ανάρτησης είναι η ρητή και άμεση πρόσκληση προς την Τουρκία να ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ. Γεγονός φυσικά αδιανόητο για τον Ερντογάν ο οποίος έχει στηρίξει όλη του την διακυβέρνηση στη ρητορική κατά του Ισραήλ και στην προσπάθεια να αναφανεί ο ίδιος ως ο νέος ηγέτης του Ισλαμικού κόσμου ενάντια στην ισραηλινή πολιτική.
Οι αντιδράσεις της τουρκικής κοινής γνώμης σε μία τέτοια υπογραφή αναμένονται να είναι τεράστιες και δεδομένων των επικείμενων εκλογών, μόνο η διάλυση της αντιπολίτευσης μπορεί να τον σώσει. Που πιθανόν να μη λαμβάνει χώρα τυχαία τις τελευταίες μέρες.