Η Σερβία, η μοναδική χώρα στην Ευρώπη που έχει αρνηθεί να επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία για την εισβολή της στην Ουκρανία, έχει συμφωνήσει να προμηθεύσει όπλα στο Κίεβο ή του τα έχει στείλει ήδη, σύμφωνα με διαβαθμισμένο έγγραφο του Πενταγώνου.
Το έγγραφο, μια σύνοψη των απαντήσεων των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων στα αιτήματα της Ουκρανίας για στρατιωτική εκπαίδευση και «θανατηφόρα βοήθεια» ή όπλα, ήταν μεταξύ των δεκάδων διαβαθμισμένων εγγράφων που δημοσιοποιήθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες στο Ίντερνετ, στην πιο σοβαρή παραβίαση απορρήτων των ΗΠΑ που έχει συμβεί εδώ και χρόνια.
Με τίτλο «Ευρώπη / Απάντηση στη Συνεχιζόμενη Σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας», το έγγραφο, που έχει τη μορφή διαγράμματος, καταγράφει τις απαντήσεις 38 ευρωπαϊκών κυβερνήσεων στα αιτήματα της Ουκρανίας για στρατιωτική βοήθεια.
Το διάγραμμα δείχνει πως η Σερβία αρνήθηκε να παράσχει εκπαίδευση στις ουκρανικές δυνάμεις, αλλά δεσμεύθηκε να στείλει όπλα ή τα έχει ήδη στείλει. Αναφέρει επίσης πως η Σερβία έχει την πολιτική βούληση και τη στρατιωτική ικανότητα να προσφέρει όπλα στην Ουκρανία στο μέλλον.
Το έγγραφο φέρει τις ενδείξεις Απόρρητο και NOFORN, που σημαίνουν πως απαγορεύεται η διαβίβασή του σε ξένες υπηρεσίες πληροφοριών και ένοπλες δυνάμεις. Φέρει ημερομηνία 2 Μαρτίου και τη σφραγίδα του αμερικανικού Μεικτού Επιτελείου. Το Ρόιτερς δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει από ανεξάρτητη πηγή την αυθεντικότητα του εγγράφου. Το γραφείο του σέρβου προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς και η ουκρανική πρεσβεία δεν απάντησαν άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.
Το Πεντάγωνο δεν απάντησε ούτε αυτό άμεσα σε ερωτήσεις του Ρόιτερς σχετικά με την αναφορά στη Σερβία που γίνεται στο έγγραφο, ενώ προηγουμένως είχε αρνηθεί να σχολιάσει οποιοδήποτε από τα έγγραφα που διέρρευσαν. Η κυβέρνηση του προέδρου Βούτσιτς έχει τηρήσει ουδέτερη στάση στον πόλεμο στην Ουκρανία, παρά τους βαθείς ιστορικούς, οικονομικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με τη Ρωσία.
«Αν αυτό το έγγραφο είναι ακριβές, είτε δείχνει τη διπροσωπία του Βούτσιτς έναντι της Ρωσίας είτε αυτός δέχεται τεράστια πίεση από την Ουάσινγκτον για να παραδώσει όπλα στην Ουκρανία», λέει ο Γιάνους Μπουγκάισκι, ανατολικοευρωπαίος εμπειρογνώμονας στο ινστιτούτο εξωτερικής πολιτικής Jamestown Foundation. Το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης ερευνά τη διαρροή ενώ το Πεντάγωνο αξιολογεί τη ζημιά που έγινε στην εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.
Το διάγραμμα του Πενταγώνου χωρίζει τις απαντήσεις στα αιτήματα της Ουκρανίας για βοήθεια σε τρεις κατηγορίες: χώρες που έχουν δεσμευθεί να παράσχουν εκπαίδευση και θανατηφόρα βοήθεια· χώρες που έχουν ήδη παράσχει εκπαίδευση, θανατηφόρα βοήθεια ή και τα δύο· χώρες με τη στρατιωτική ικανότητα και την πολιτική βούληση «να παράσχουν μελλοντική θανατηφόρα βοήθεια». Η Αυστρία και η Μάλτα είναι οι μοναδικές δύο χώρες με «όχι» και στις τρεις κατηγορίες.
Η αποκάλυψη του διαγράμματος γίνεται λίγο περισσότερο από ένα μήνα μετά την ανάρτηση εγγράφων σε ένα φιλορωσικό κανάλι της εφαρμογής μηνυμάτων Telegram που φέρεται ότι κατέδειξαν την αποστολή το Νοέμβριο στο Κίεβο από ένα σέρβο κατασκευαστή όπλων ρουκετών εδάφους-εδάφους Grad 122mm. Τα έγγραφα περιλάμβαναν παραστατικό αποστολής και πιστοποιητικό τελικού χρήστη από την ουκρανική κυβέρνηση.
Η Μόσχα ανακοίνωσε το Μάρτιο πως ζήτησε από το Βελιγράδι μια επίσημη εξήγηση για τις φερόμενες παραδόσεις, είχε δηλώσει η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα, σύμφωνα με το κρατικό ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.
Η βιομηχανία όπλων Krusik Corp. του Βάλιεβο αρνήθηκε ότι προμήθευσε στην Ουκρανία ρουκέτες ή άλλα όπλα. Ο Βούτσιτς χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς «διαβόητο ψέμα». «Δεν εξαγάγαμε όπλα ούτε πυρομαχικά στη Ρωσία ούτε στην Ουκρανία», δήλωσε στις 5 Μαρτίου στη διάρκεια επίσκεψής του στο Κατάρ.
ΑΠΕ-ΜΠΕ