Τι αναφέρει Τούρκος δημοσιογράφος & ”φερέφωνο” του Ερντογάν
Η Τουρκία προετοιμάζει έναν ολοκληρωμένο Νόμο για τις Περιοχές Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας για τη ρύθμιση των θαλασσών που περιβάλλουν τη χώρα, από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι το Αιγαίο και τη Μεσόγειο.
Μεγάλο μέρος των ρεπορτάζ για το σχέδιο νόμου ακολούθησε ένα γνωστό μοτίβο εντυπωσιασμού.
Οι διαμάχες με την Ελλάδα για τα χωρικά ύδατα και τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες έχουν κυριαρχήσει στις διμερείς σχέσεις από τη δεκαετία του 1990, φέρνοντας τους δύο συμμάχους του ΝΑΤΟ κοντά σε αντιπαράθεση σε αρκετές περιπτώσεις την τελευταία δεκαετία.
Ορισμένες αναφορές έχουν παρουσιάσει τον νόμο ως μια προσπάθεια της Άγκυρας να επαναβεβαιώσει τις θαλάσσιες αξιώσεις της στο Αιγαίο ή την ανατολική Μεσόγειο, ιδιαίτερα σε μια εποχή που η Αθήνα εμβαθύνει τη συνεργασία με το Ισραήλ και την Κύπρο.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πιο περίπλοκη.
«Ο ρυθμός της μελέτης καθόρισε τον χρόνο», είπε ο αξιωματούχος.
Αντί να ανταποκρίνεται στις περιφερειακές εντάσεις, η νομοθεσία αντανακλά μια πιο βασική θεσμική ανάγκη.
Ενώ η Τουρκία έχει ήδη νόμους που διέπουν τα χωρικά ύδατα, δεν έχει ποτέ υιοθετήσει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που να ρυθμίζει τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας στο σύνολό τους.
Το σχέδιο νόμου ασχολείται με τον καθορισμό των γραμμών βάσης, των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας και άλλων θαλάσσιων ζωνών της Τουρκίας, καθώς και το νομικό πλαίσιο που διέπει τις δραστηριότητες που διεξάγονται εντός αυτών.
Ένας λόγος για τον οποίο η Τουρκία δεν έχει εισαγάγει προηγουμένως τέτοια νομοθεσία είναι ότι, όπως και οι Ηνωμένες Πολιτείες, δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Τούρκοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο είναι απαραίτητο ένα ξεχωριστό νομικό πλαίσιο: για να οριστούν τα θαλάσσια δικαιώματα και συμφέροντα της Τουρκίας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και να θεσπιστεί μια εσωτερική νομική βάση για την άσκηση αυτών των δικαιωμάτων.
Ο προτεινόμενος νόμος δεν θα αλλάξει την υπάρχουσα θέση της Άγκυρας ή το περιφερειακό status quo.
Η Τουρκία έχει ήδη διατυπώσει τις νομικές της αξιώσεις μέσω δηλώσεων προς τα Ηνωμένα Έθνη και διμερών ρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών του 2019 με τη Λιβύη.
Σύμφωνα με το προσχέδιο, η Άγκυρα διατηρεί την πάγια θέση της – η οποία κωδικοποιήθηκε στον νόμο περί χωρικών υδάτων του 1964 – η οποία αντιτίθεται σε οποιαδήποτε επέκταση των χωρικών υδάτων πέραν των έξι ναυτικών μιλίων στο ημίκλειστο Αιγαίο Πέλαγος.
Τούρκοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι μια τέτοια επέκταση θα μείωνε δραστικά το ποσοστό των διεθνών υδάτων στο Αιγαίο.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, υποστήριξε ένας Τούρκος αξιωματούχος, όχι μόνο η Τουρκία – η οποία συνορεύει τόσο με τη Μαύρη Θάλασσα όσο και με το Αιγαίο – αλλά και άλλα παράκτια κράτη της Μαύρης Θάλασσας θα έχαναν έναν αδιάλειπτο θαλάσσιο διάδρομο μέσω των διεθνών υδάτων μεταξύ της Μαύρης Θάλασσας και της ανοιχτής θάλασσας.
Η νομοθεσία αφήνει επίσης ανέγγιχτη τη δήλωση της Μεγάλης Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, η οποία ανέφερε ότι οποιαδήποτε ελληνική κίνηση για επέκταση των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια θα θεωρούνταν casus belli (αιτία πολέμου) από την Τουρκία.
Ταυτόχρονα, η Άγκυρα θα συνεχίσει να εφαρμόζει το όριο των 12 ναυτικών μιλίων τόσο στη Μεσόγειο όσο και στη Μαύρη Θάλασσα.
Το σχέδιο νόμου βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της οριστικοποίησης και δεν έχει ακόμη υποβληθεί στο κοινοβούλιο. Παραμένει ασαφές εάν το τελικό κείμενο θα περιέχει διατάξεις που επιδιώκουν την επέκταση ή την επισημοποίηση των θαλάσσιων αξιώσεων της Τουρκίας στη Μεσόγειο.
Προς το παρόν, ωστόσο, υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις για μετατόπιση της νομικής θέσης της Άγκυρας ή για οποιαδήποτε σκόπιμη προσπάθεια αναζωπύρωσης των εντάσεων με την Αθήνα που κλιμακώθηκαν μεταξύ 2019 και 2021.
Ωστόσο, οι εξελίξεις στην περιοχή παρακολουθούνται στενά στην Άγκυρα.
Οι ολοένα και στενότεροι δεσμοί της Ελλάδας με το Ισραήλ, μαζί με τις ευρύτερες περιφερειακές ευθυγραμμίσεις που Τούρκοι αξιωματούχοι θεωρούν ως προσπάθειες περιορισμού της επιρροής της Τουρκίας κατά μήκος της νότιας πλευράς της, έχουν προκαλέσει ανησυχίες.
Αυτό εξηγεί γιατί ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν χαρακτήρισε πρόσφατα μια τέτοια περιφερειακή συνεργασία ως «συμμαχία κατά των μουσουλμανικών χωρών».
Τα σχόλιά του υποδηλώνουν ότι η Άγκυρα βλέπει ολοένα και περισσότερο την αναδυόμενη στρατιωτική και στρατηγική συνεργασία ως πιθανή απειλή, ιδίως εν μέσω του γενοκτονικού πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα και των ευρύτερων περιφερειακών επιπτώσεων από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν.