Το τίμημα του Ερντογάν: Πώς η στήριξη στο Πακιστάν κόστισε δισεκατομμύρια στην Τουρκία

Η επιλογή του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να στηρίξει ανοιχτά το Πακιστάν στη σύγκρουσή του με την Ινδία φαίνεται πως εξελίσσεται σε ένα από τα ακριβότερα γεωπολιτικά στοιχήματα της τελευταίας δεκαετίας για την Άγκυρα.

Από αεροπορικές εταιρείες και κατασκευαστικούς ομίλους μέχρι τη βιομηχανία του τουρισμού, οι οικονομικές συνέπειες για την Τουρκία γίνονται ολοένα και πιο εμφανείς, καθώς το Νέο Δελχί απαντά με κινήσεις που πλήττουν τουρκικά συμφέροντα δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η ρήξη που άλλαξε τα πάντα

Οι σχέσεις Ινδίας και Τουρκίας βρίσκονταν ήδη σε δύσκολη φάση λόγω της σταθερής υποστήριξης της Άγκυρας στις πακιστανικές θέσεις για το Κασμίρ.

Η κατάσταση όμως επιδεινώθηκε δραματικά μετά τη σύντομη αλλά έντονη στρατιωτική σύγκρουση Ινδίας – Πακιστάν τον Μάιο του 2025.

Η τουρκική κυβέρνηση όχι μόνο εξέφρασε δημόσια τη στήριξή της στο Ισλαμαμπάντ, αλλά βρέθηκε στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης λόγω της χρήσης τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών από τις πακιστανικές ένοπλες δυνάμεις.

Για το Νέο Δελχί, η Τουρκία έπαψε να θεωρείται ουδέτερος συνομιλητής και μετατράπηκε σε ενεργό υποστηρικτή του Πακιστάν.

Τα τουρκικά drones που εξόργισαν την Ινδία

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης «Sindoor», το Πακιστάν φέρεται να χρησιμοποίησε εκατοντάδες τουρκικά drones εναντίον ινδικών στόχων.

Σύμφωνα με αναφορές, χρησιμοποιήθηκαν:

• Bayraktar TB2
• YIHA

Τα UAV αξιοποιήθηκαν για αναγνώριση, στοχοποίηση και επιθετικές αποστολές.

Παρότι μεγάλο μέρος των drones καταρρίφθηκε από τις ινδικές δυνάμεις, η χρήση τους αποκάλυψε το βάθος της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Άγκυρας και Ισλαμαμπάντ.

Η κατάσταση έγινε ακόμη πιο σοβαρή όταν εμφανίστηκαν πληροφορίες για παρουσία Τούρκων στρατιωτικών συμβούλων στο Πακιστάν κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων.

Η κατάρρευση της Celebi μέσα σε μία ημέρα

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα των οικονομικών επιπτώσεων είναι η περίπτωση της τουρκικής εταιρείας αεροπορικών υπηρεσιών Celebi Aviation.

Στις 15 Μαΐου 2025 οι ινδικές αρχές ανακάλεσαν τις άδειες ασφαλείας των θυγατρικών της εταιρείας επικαλούμενες λόγους εθνικής ασφάλειας.

Η Celebi δραστηριοποιούνταν σε εννέα μεγάλα αεροδρόμια της Ινδίας, μεταξύ αυτών:

• Δελχί
• Μουμπάι
• Μπανγκαλόρ
• Χαϊντεραμπάντ
• Τσενάι
• Γκόα

Η πρόεδρος της εταιρείας Canan Celebioglu περιέγραψε την κατάσταση ως οικονομικό σοκ χωρίς προηγούμενο.

«Χάθηκαν 400 έως 500 εκατομμύρια δολάρια μέσα σε μία ημέρα», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Περίπου 10.000 εργαζόμενοι μεταφέρθηκαν άμεσα σε άλλους παρόχους υπηρεσιών, ενώ η εταιρεία έχασε μια αγορά που αντιπροσώπευε σχεδόν το ένα τρίτο των παγκόσμιων εσόδων της.

Ντόμινο απωλειών για τουρκικές εταιρείες

Η Celebi δεν ήταν η μόνη εταιρεία που βρέθηκε στο στόχαστρο.

Η Asis Elektronik έχασε σημαντικά συμβόλαια για συστήματα ηλεκτρονικών εισιτηρίων σε μεγάλα έργα μετρό στην Ινδία.

Παράλληλα, η κατασκευαστική Gulermak είδε τα έργα της να επανεξετάζονται από τις ινδικές αρχές για λόγους εθνικής ασφάλειας, ενώ αποχώρησε και από σημαντικά έργα υποδομών.

Το μήνυμα της Ινδίας ήταν σαφές: οι πολιτικές επιλογές της Άγκυρας θα έχουν οικονομικό κόστος.

Πλήγμα και στην Turkish Airlines

Οι συνέπειες δεν περιορίστηκαν στις κατασκευές και τις υπηρεσίες αεροδρομίων.

Η συνεργασία της Turkish Airlines με την ινδική αεροπορική εταιρεία IndiGo δέχθηκε ισχυρό πλήγμα, όταν η κυβέρνηση της Ινδίας αρνήθηκε να ανανεώσει μακροπρόθεσμα τη συμφωνία συνεργασίας μεταξύ των δύο αερομεταφορέων.

Η παράταση που δόθηκε ήταν προσωρινή, με σαφή στόχο τον τερματισμό της συνεργασίας.

Χάθηκε συμβόλαιο 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων

Ακόμη μεγαλύτερο ήταν το πλήγμα στον αμυντικό και ναυπηγικό τομέα.

Η Ινδία ακύρωσε πρόγραμμα ύψους 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων με την τουρκική Anadolu Shipyard, το οποίο αφορούσε την κατασκευή πλοίων υποστήριξης για το ινδικό Πολεμικό Ναυτικό.

Παρότι επισήμως η απόφαση συνδέθηκε με την ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας, πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η στάση της Τουρκίας υπέρ του Πακιστάν έπαιξε καθοριστικό ρόλο.

Κατακόρυφη πτώση στον τουρισμό

Οι επιπτώσεις επεκτάθηκαν και στον τουρισμό.

Τα στοιχεία δείχνουν σημαντική μείωση των αφίξεων Ινδών επισκεπτών στην Τουρκία.

Τον Ιούνιο του 2025 οι αφίξεις μειώθηκαν κατά περίπου 36%, ενώ σε ετήσια βάση η πτώση ξεπέρασε το 34%.

Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό πλήγμα, καθώς η Ινδία αποτελούσε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές για τον τουρκικό τουρισμό.

Η Ινδία πλησιάζει Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ

Το γεωπολιτικό κόστος για την Άγκυρα ίσως αποδειχθεί ακόμη μεγαλύτερο από το οικονομικό.

Η Ινδία ενισχύει σταθερά τις σχέσεις της με:

• Ελλάδα
• Κύπρο
• Αρμενία
• Ισραήλ

Παράλληλα, επενδύει σε διεθνείς διαδρόμους όπως ο IMEC και ο I2U2, οι οποίοι παρακάμπτουν πλήρως την Τουρκία και αναδιαμορφώνουν τους εμπορικούς χάρτες της περιοχής.

Το μεγάλο ερώτημα για τον Ερντογάν

Τα οικονομικά δεδομένα δημιουργούν έναν δύσκολο γρίφο για την τουρκική ηγεσία.

Το διμερές εμπόριο Τουρκίας – Ινδίας ξεπερνά κατά πολύ εκείνο της Τουρκίας με το Πακιστάν, ενώ η ινδική οικονομία αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες και ταχύτερα αναπτυσσόμενες στον κόσμο.

Γι’ αυτό και πολλοί αναλυτές αναρωτιούνται αν η επιλογή του Ερντογάν να στοιχηθεί τόσο ξεκάθαρα στο πλευρό του Πακιστάν ήταν τελικά ένα γεωπολιτικό στοίχημα που μετατρέπεται σε οικονομικό μπούμερανγκ για την Τουρκία.

Η απώλεια συμβολαίων δισεκατομμυρίων, η αποχώρηση τουρκικών εταιρειών από την ινδική αγορά και η ενίσχυση των σχέσεων του Νέου Δελχί με χώρες που βρίσκονται απέναντι στην Άγκυρα δείχνουν ότι το κόστος της συγκεκριμένης επιλογής ίσως αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερο από όσο είχε υπολογίσει η τουρκική ηγεσία.