Σε πλήρη εφαρμογή τέθηκε σήμερα, Δευτέρα (13/4), ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ και σε ολόκληρη την ιρανική ακτογραμμή, κλιμακώνοντας δραματικά την ένταση στη Μέση Ανατολή μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων στο Ισλαμαμπάντ.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το Reuters, οι περιορισμοί τέθηκαν σε ισχύ στις 17:00 [ώρα Ελλάδας], καθώς η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) προειδοποίησε ότι κάθε πλοίο που εισέρχεται ή αποχωρεί χωρίς άδεια θα υπόκειται σε αναχαίτιση, εκτροπή και κατάληψη.
Νέες απειλές του Τραμπ
Νέα κλιμάκωση στη ρητορική μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης καθώς ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, απείλησε ευθέως ότι οποιοδήποτε ιρανικό σκάφος πλησιάσει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό θα βυθιστεί «άμεσα», χρησιμοποιώντας το ίδιο «σύστημα εξόντωσης» που εφαρμόζεται κατά διακινητών ναρκωτικών στη θάλασσα.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος ισχυρίστηκε στην ανάρτησή του ότι το ιρανικό πολεμικό ναυτικό «βρίσκεται στον βυθό της θάλασσας», υποστηρίζοντας πως καταστράφηκαν ολοσχερώς 158 πλοία. Μάλιστα, σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, οι αμερικανικές δυνάμεις δεν στόχευσαν τα λεγόμενα «ταχέα σκάφη επίθεσης» του Ιράν, καθώς δεν τα θεωρούσαν σοβαρή απειλή.
Ωστόσο, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ διατύπωσε σαφή προειδοποίηση: «Αν οποιοδήποτε από αυτά τα σκάφη πλησιάσει τον αποκλεισμό μας, θα χτυπηθεί αμέσως με το ίδιο σύστημα εξόντωσης που χρησιμοποιούμε κατά των διακινητών ναρκωτικών στη θάλασσα. Θα είναι γρήγορο και αδίστακτο».
Τι προβλέπει ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ
Πάντως, σύμφωνα με ανακοίνωση του βρετανικού κέντρου ναυτικού συντονισμού UKMTO, οι περιορισμοί καλύπτουν τον Περσικό Κόλπο, τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα ανατολικά των Στενών του Ορμούζ, περιλαμβάνοντας «το σύνολο της ιρανικής ακτογραμμής, συμπεριλαμβανομένων λιμανιών και ενεργειακών υποδομών». Ο αποκλεισμός ισχύει για πλοία οποιασδήποτε σημαίας που συναλλάσσονται με ιρανικά λιμάνια, πετρελαϊκούς τερματικούς σταθμούς ή παράκτιες εγκαταστάσεις.
Ωστόσο, η CENTCOM διευκρίνισε ότι η ουδέτερη διέλευση μέσω των Στενών προς ή από μη ιρανικούς προορισμούς δεν παρεμποδίζεται, αν και τα πλοία ενδέχεται να συναντήσουν στρατιωτική παρουσία και ελέγχους. Σκάφη που βρίσκονται ήδη σε ιρανικά λιμάνια έλαβαν περιορισμένη προθεσμία αναχώρησης.
Σκληρή αντίδραση από την Τεχεράνη
Η αντίδραση του Ιράν ήταν άμεση και οξεία. Εκπρόσωπος των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων χαρακτήρισε τους αμερικανικούς περιορισμούς σε διεθνή ύδατα «παράνομους» και «ισοδύναμους με πειρατεία». Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι οποιαδήποτε στρατιωτική κίνηση κοντά στα Στενά του Ορμούζ θα αποτελεί παραβίαση της εκεχειρίας, ενώ η Τεχεράνη απείλησε ευθέως ότι θα εφαρμόσει «μόνιμο μηχανισμό» ελέγχου στην περιοχή, τονίζοντας πως αν απειληθούν τα ιρανικά λιμάνια, κανένα λιμάνι στον Κόλπο ή στον Κόλπο του Ομάν δεν θα θεωρείται ασφαλές.
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίστηκε αδιάφορος για μια πιθανή επανέναρξη των συνομιλιών, δηλώνοντας πως «δεν τον ενδιαφέρει αν θα επιστρέψουν ή όχι» οι Ιρανοί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Εκτοξεύονται οι τιμές πετρελαίου
Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν άλμα κατά το άνοιγμα των αγορών τη Δευτέρα (13/4), καθώς δεν υπάρχει καμία ένδειξη ταχείας αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σε αυτή που αποτελεί τη μεγαλύτερη διαταραχή ενεργειακού εφοδιασμού που έχει καταγραφεί ποτέ. Η παρεμπόδιση των ιρανικών εξαγωγών αφαιρεί σημαντική ποσότητα αργού από την παγκόσμια αγορά καθώς, τον Μάρτιο, το Ιράν εξήγαγε περίπου 1,84 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ τον Απρίλιο ο ρυθμός κινείται γύρω στα 1,71 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει σχεδόν «παγωμένη» παρά την ισχύουσα εκεχειρία, με πολλά δεξαμενόπλοια να αποφεύγουν τη διέλευση, κάποια να έχουν επιστρέψει και άλλα να παραμένουν αγκυροβολημένα. Περιορισμένος αριθμός πλοίων εξακολουθεί να κινείται, κυρίως για φόρτωση από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ. Ωστόσο, η αύξηση της παραγωγής πριν από την έναρξη του πολέμου έχει δημιουργήσει υψηλά αποθέματα, με πάνω από 180 εκατομμύρια βαρέλια ιρανικού πετρελαίου ήδη φορτωμένα σε πλοία.
Η εκεχειρία κρέμεται από κλωστή
Όπως είναι φυσικό, η εκεχειρία που σταμάτησε έξι εβδομάδες αμερικανοϊσραηλινών αεροπορικών επιδρομών βρίσκεται σε εξαιρετικά λεπτό σημείο, με μόλις μία εβδομάδα να απομένει πριν από τη λήξη της.
Παράλληλα, το Ισραήλ συνεχίζει τους βομβαρδισμούς κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο ενώ, τη Δευτέρα (13/4), ισραηλινά στρατεύματα εξαπέλυσαν επιχείρηση κατάληψης βασικής πόλης στο νότιο Λίβανο. Ισραήλ και ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι η εκστρατεία κατά της Χεζμπολάχ δεν εμπίπτει στους όρους της εκεχειρίας, θέση την οποία η Τεχεράνη αμφισβητεί κατηγορηματικά.