Η απαγγελία ομοσπονδιακών κατηγοριών στις ΗΠΑ κατά του πρώην ηγέτη της Κούβας, Ραούλ Κάστρο, για την κατάρριψη πολιτικού αεροσκάφους το 1996, απειλεί να οδηγήσει τις σχέσεις Ουάσινγκτον – Αβάνας σε επικίνδυνη κλιμάκωση, ακόμη και σε πόλεμο.
Η ανακοίνωση των κατηγοριών προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην κοινότητα των Κουβανών εξόριστων στο Μαϊάμι, όπου πολλοί θεωρούν πως ήρθε επιτέλους η ώρα να λογοδοτήσει το καθεστώς των Κάστρο για εγκλήματα δεκαετιών. Η χρονική συγκυρία είχε ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς συνέπεσε με τους εορτασμούς της κουβανικής διασποράς για την ανεξαρτησία της Κούβας από την Ισπανία.
Καθώς η κυβέρνηση της Αβάνας εμφανίζεται όλο και πιο αποδυναμωμένη οικονομικά και πολιτικά, πολλοί αντικαθεστωτικοί Κουβανοί στις ΗΠΑ απορρίπτουν κάθε πιθανότητα συμφωνίας που θα άφηνε στελέχη του κομμουνιστικού καθεστώτος στην εξουσία.
Ωστόσο, στην Κούβα, όσοι εξακολουθούν να στηρίζουν την επανάσταση θεωρούν αδιανόητο το ενδεχόμενο να παραδοθεί ο Ραούλ Κάστρο, πόσω μάλλον να εμφανιστεί σε δικαστήριο του Μαϊάμι.
«Είναι η ζωντανή ενσάρκωση της επανάστασης», δήλωσε στο CNN ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Ricardo Zúñiga, ο οποίος συμμετείχε στις μυστικές διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης Ομπάμα για την αποκατάσταση διπλωματικών σχέσεων με την Κούβα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ποινική δίωξη κατά του Κάστρο ενδέχεται να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιδιώκει η Ουάσινγκτον.
«Η απογοήτευση και από τις δύο πλευρές μπορεί τελικά να οδηγήσει σε σύγκρουση, επειδή οι ΗΠΑ ουσιαστικά κλείνουν κάθε δίαυλο επικοινωνίας με την κουβανική κυβέρνηση», προειδοποίησε.
Το τραύμα του 1996 που δεν έκλεισε ποτέ
Για τους Κουβανούς εξόριστους στο Μαϊάμι, η κατάρριψη το 1996 δύο πολιτικών αεροσκαφών της οργάνωσης Brothers to the Rescue αποτελεί ένα έγκλημα που δεν τιμωρήθηκε ποτέ.
Τέσσερις Κουβανοαμερικανοί σκοτώθηκαν όταν κουβανικά μαχητικά κατέρριψαν τα αεροσκάφη, τα οποία συμμετείχαν σε αποστολές υποστήριξης προσφύγων.
Η Ρεπουμπλικανή βουλευτής της Φλόριντα María Elvira Salazar δήλωσε πως «η εποχή των Κάστρο τελείωσε», εκφράζοντας το κλίμα που κυριαρχεί σε μεγάλο μέρος της κουβανικής διασποράς.
Ο Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας
Παρά τη σκληρή ρητορική, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν απέκλεισε εντελώς το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας με την Κούβα που θα απέτρεπε στρατιωτική σύγκρουση.
«Μπορώ να κάνω συμφωνία είτε αλλάξει το καθεστώς είτε όχι. Είναι ένα σκληρό καθεστώς και έχει σκοτώσει πολύ κόσμο», δήλωσε σε δημοσιογράφους.
Ταυτόχρονα όμως περιέγραψε την κατάσταση στην Κούβα ως δραματική:
«Είναι μια χώρα που πραγματικά χρειάζεται βοήθεια. Δεν μπορούν να ανάψουν τα φώτα, δεν έχουν να φάνε. Δεν θέλουμε να βλέπουμε κάτι τέτοιο».
Παρότι ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η κουβανική κυβέρνηση είναι «απελπισμένη» για συμφωνία, αντίστοιχες δηλώσεις είχε κάνει και για τη Βενεζουέλα και το Ιράν, πριν οι διαπραγματεύσεις οδηγηθούν σε αμερικανικές στρατιωτικές επιθέσεις.
Από την άλλη πλευρά, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, γνωστός για τη σκληρή στάση του απέναντι στους Κάστρο, έχει ξεκαθαρίσει ότι η ηγεσία της Κούβας πρέπει να αποχωρήσει από την εξουσία.
Η Κούβα βυθίζεται σε οικονομική και ανθρωπιστική κρίση
Το αμερικανικό εμπάργκο και οι νέες κυρώσεις έχουν επιδεινώσει δραματικά την κατάσταση στην Κούβα, φέρνοντας τη χώρα πιο κοντά σε βαθιά οικονομική και ανθρωπιστική κρίση.
Οι κυρώσεις εναντίον ξένων εταιρειών που συνεργάζονται με την κουβανική κυβέρνηση έχουν οδηγήσει ακόμη και ναυτιλιακές εταιρείες μεταφοράς τροφίμων να ανακοινώσουν διακοπή δραστηριοτήτων προς το νησί.
Οι ελλείψεις βασικών αγαθών και τα συνεχή μπλακ άουτ έχουν προκαλέσει διάσπαρτες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, τις οποίες η κυβέρνηση συνήθως καταστέλλει άμεσα.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η πρόσφατη επίσκεψη του διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ λειτούργησε ως σαφές μήνυμα προς την Αβάνα ότι το χρονικό περιθώριο για παραχωρήσεις στενεύει.
Για «λουτρό αίματος» προειδοποιεί η Αβάνα
Η δίωξη κατά του Ραούλ Κάστρο ανεβάζει την ένταση ανάμεσα στις δύο χώρες σε επίπεδα που θυμίζουν Ψυχρό Πόλεμο.
Το κατηγορητήριο δημιουργεί ακόμη και νομική βάση για πιθανή αμερικανική επιχείρηση σύλληψης και έκδοσής του, αντίστοιχη με όσα εξετάστηκαν στο παρελθόν για τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Nικολά Μαδούρο.
Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν πως στην περίπτωση της Κούβας η αντίδραση θα ήταν πολύ πιο επιθετική.
Ο πρόεδρος της χώρας Miguel Díaz-Canel έχει προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε εισβολή θα οδηγήσει σε «λουτρό αίματος», ενώ ο κουβανικός στρατός πραγματοποιεί ήδη στρατιωτικές ασκήσεις σε όλο το νησί.
Παρά το γεγονός ότι είναι επισήμως συνταξιούχος, ο 94χρονος Ραούλ Κάστρο εξακολουθεί να θεωρείται ο πραγματικός ηγέτης της επανάστασης και του στρατού. Οι περισσότερες κορυφαίες πολιτικές και στρατιωτικές προσωπικότητες της χώρας θεωρούνται δικές του επιλογές.
«Η Ρωσία θα συνεχίσει να στηρίζει την Κούβα», λέει η Ζαχάροβα μετά τη δίωξη των ΗΠΑ στον Ραούλ Κάστρο
Λίγο αφότου ο Βλαντιμίρ Πούτιν με τον Σι Τζινπίνγκ έστειλαν από κοινού μήνυμα πως καταδικάζουν τον «νόμο της ζούγκλας» και τις απόπειρες κάποιων να κυριαρχήσουν, η Ρωσία δήλωσε την Πέμπτη (21.05.2026) πως θα παράσχει ενεργή στήριξη στην Κούβα, παρά τις απόπειρες των ΗΠΑ να την εκφοβίσουν με τις κυρώσεις που επέβαλαν στο νησί.
Οι ΗΠΑ προκάλεσαν για ακόμη μία φορά παγκόσμια αναταραχή, μετά τις κατηγορίες που απήγγειλαν στον πρώην πρόεδρο της Κούβας, Ραούλ Κάστρο, για τις καταρρίψεις 2 αεροσκαφών το 1996, κλιμακώνοντας την εκστρατεία τους κατά του νησιού, όπου οι κομμουνιστές του Κάστρο βρίσκονται στην κυβέρνηση αφότου ο εκλιπών αδελφός του, ο Φιντέλ Κάστρο, είχε ηγηθεί της επανάστασης το 1959. Στον απόηχο αυτών, η Ρωσία ανακοίνωσε πως διατηρεί επαφή με την Κούβα για όλα τα θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος.
«Θα συνεχίσουμε να παρέχουμε την πιο ενεργή στήριξη στον αδελφό κουβανικό λαό στη διάρκεια αυτής της εξαιρετικά δύσκολης περιόδου», δήλωσε στους δημοσιογράφους η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα.
«Επαναλαμβάνουμε την πλήρη αλληλεγγύη μας με την Κούβα και καταδικάζουμε κατηγορηματικά οποιεσδήποτε απόπειρες χονδροειδούς ανάμιξης στις εσωτερικές υποθέσεις ενός κυρίαρχου κράτους, εκφοβισμού και χρήσης παράνομων μονομερών περιοριστικών μέτρων, απειλών και εκβιασμού» συνέχισε συνεχίζοντας το αφήγημα του Βλαντιμίρ Πούτιν και του Σι Τζινπίνγκ για τον κίνδυνο που προκαλεί η επιχείρηση «κάποιων» να κυριαρχήσουν.
Η Ζαχάροβα δεν έκανε γνωστές λεπτομέρειες για την υποστήριξη που θα παράσχει η Ρωσία, όμως δήλωσε πως οι ΗΠΑ δείχνουν «τη μισαλλοδοξία τους προς οποιαδήποτε μορφή διαφωνίας και μια κυνική εφαρμογή του αναβιώσαντος Δόγματος Μονρόε».
«Διατηρούμε επαφή με την Κούβα σε όλα τα ζητήματα που ενδιαφέρουν τις δύο χώρες μας», δήλωσε ακόμα απαντώντας σε ερώτηση του Reuters.
Η Ζαχάροβα απέρριψε επίσης πληροφορία του Axios ότι η Κούβα έχει παραλάβει από τη Ρωσία και το Ιράν περισσότερα από 300 drones για να επιτεθεί ενδεχομένως σε αμερικανικά συμφέροντα, χαρακτηρίζοντας το σχετικό άρθρο κατασκευασμένη βολή σ’ ένα πόλεμο πληροφοριών.