Ρήγμα στους Ρεπουμπλικάνους για τη συμφωνία Τραμπ με το Ιράν – «Δώρο» στην Τεχεράνη βλέπουν κορυφαίοι γερουσιαστές
Μια σπάνια αλλά ιδιαίτερα ηχηρή εσωκομματική σύγκρουση ξέσπασε στην Ουάσιγκτον μετά την υπογραφή του μνημονίου συνεννόησης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με κορυφαίους Ρεπουμπλικάνους γερουσιαστές να στρέφονται ανοιχτά εναντίον του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Η συμφωνία, η οποία έβαλε τέλος στον πόλεμο που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου και άνοιξε ξανά τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, παρουσιάστηκε από τον Λευκό Οίκο ως μια μεγάλη διπλωματική επιτυχία.
Ωστόσο, για πολλούς Ρεπουμπλικάνους το αποτέλεσμα απέχει πολύ από τη «συντριπτική νίκη» που είχε υποσχεθεί η αμερικανική κυβέρνηση απέναντι στην Τεχεράνη.
Η συμφωνία που διχάζει το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα
Το νέο μνημόνιο προβλέπει τον τερματισμό των εχθροπραξιών, την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και την έναρξη μιας νέας φάσης οικονομικής συνεργασίας και ανοικοδόμησης.
Οι αγορές αντέδρασαν θετικά, καθώς η επανέναρξη της ναυσιπλοΐας μειώνει τον κίνδυνο ενεργειακών αναταράξεων και συμβάλλει στη σταθεροποίηση των διεθνών τιμών πετρελαίου.
Όμως στο εσωτερικό των ΗΠΑ η πολιτική θύελλα μόλις ξεκινά.
Πολλοί Ρεπουμπλικάνοι θεωρούν ότι η συμφωνία προσφέρει σημαντικά οφέλη στο Ιράν χωρίς να εξασφαλίζει ουσιαστικές παραχωρήσεις από το καθεστώς της Τεχεράνης.
Οι κυρώσεις φεύγουν, αλλά οι ανησυχίες μένουν
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η προοπτική χαλάρωσης των οικονομικών κυρώσεων που είχαν επιβληθεί στο Ιράν τα προηγούμενα χρόνια.
Παράλληλα, η δημιουργία ταμείου ανοικοδόμησης εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην αμερικανική πολιτική σκηνή.
Οι επικριτές της συμφωνίας υποστηρίζουν ότι:
- Δεν υπάρχει σαφής δέσμευση για τον τερματισμό του εμπλουτισμού ουρανίου.
- Δεν προβλέπεται πλήρης εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος.
- Δεν υπάρχουν εγγυήσεις για τη διακοπή της στήριξης προς τη Χεζμπολάχ.
- Δεν αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά η σχέση της Τεχεράνης με τους Χούθι και άλλες φιλοϊρανικές οργανώσεις.
Με άλλα λόγια, οι αντίπαλοι της συμφωνίας θεωρούν ότι η Ουάσιγκτον δίνει πολλά χωρίς να λαμβάνει τα αντίστοιχα ανταλλάγματα.
«Το χειρότερο φιάσκο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής»
Από τους πιο σκληρούς επικριτές εμφανίστηκε ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τη συμφωνία:
«Το χειρότερο φιάσκο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής εδώ και δεκαετίες».
Σύμφωνα με τον Κάσιντι, πριν από τον πόλεμο:
- Το Ιράν βρισκόταν υπό ασφυκτικές κυρώσεις.
- Τα Στενά του Ορμούζ ήταν ανοιχτά.
- Οι ΗΠΑ διατηρούσαν ισχυρή πίεση απέναντι στην Τεχεράνη.
Όπως υποστηρίζει, ο πόλεμος κόστισε ανθρώπινες ζωές, τεράστια οικονομικά ποσά και τελικά κατέληξε σε μια συμφωνία που ευνοεί περισσότερο το Ιράν παρά τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Τεντ Κρουζ προειδοποιεί για «βουνά χρημάτων» προς την Τεχεράνη
Ιδιαίτερα ανήσυχος εμφανίστηκε και ο Τεντ Κρουζ.
Ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής προειδοποίησε ότι η οικονομική ενίσχυση της Τεχεράνης μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τη διεθνή ασφάλεια.
«Δεν θέλω να δω να ισχυροποιούνται οι ισλαμιστές που θέλουν να μας σκοτώσουν», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η αναφορά του συνδέεται με το σχέδιο δημιουργίας ταμείου ύψους περίπου 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την οικονομική ανάπτυξη και ανοικοδόμηση του Ιράν.
Για τον Κρουζ, ένα τέτοιο οικονομικό πακέτο ενδέχεται να προσφέρει στην Τεχεράνη τους πόρους που χρειάζεται για να ανασυγκροτήσει την ισχύ της.
Φόβοι για επανεκκίνηση του πυρηνικού προγράμματος
Ανάλογες επιφυλάξεις εξέφρασε και ο γερουσιαστής Τζον Κόρνιν από το Τέξας.
Ο ίδιος φοβάται ότι η συμφωνία δεν αποτελεί μόνιμη λύση αλλά απλώς μια προσωρινή παύση της κρίσης.
Κατά την εκτίμησή του, το Ιράν μπορεί να χρησιμοποιήσει το διάστημα που κερδίζει για να ανασυγκροτήσει τις στρατιωτικές του δυνατότητες και να συνεχίσει το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Οι ανησυχίες αυτές εκφράζονται ευρύτερα μέσα στους κόλπους των Ρεπουμπλικάνων, οι οποίοι ζητούν περισσότερες λεπτομέρειες για τους πραγματικούς όρους της συμφωνίας.
Ο Τραμπ αντεπιτίθεται
Απέναντι στην εσωκομματική κριτική, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αμετακίνητος.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υπερασπίζεται τη συμφωνία ως τη μοναδική ρεαλιστική λύση που μπορούσε να οδηγήσει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και στη σταθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας.
Παράλληλα, επικαλείται:
- Την πτώση των τιμών του πετρελαίου.
- Την άνοδο των χρηματιστηρίων.
- Τη μείωση των γεωπολιτικών κινδύνων.
Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η συμφωνία εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα και αποτρέπει έναν μακροχρόνιο και δαπανηρό πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Νέα πολιτική θύελλα στην Ουάσιγκτον
Οι Δημοκρατικοί καταγγέλλουν ότι ο Τραμπ ξεκίνησε έναν ακριβό και αιματηρό πόλεμο για να καταλήξει τελικά σε μια συμφωνία που ενισχύει την Τεχεράνη.
Την ίδια ώρα, σημαντικό τμήμα των Ρεπουμπλικάνων θεωρεί ότι ο Λευκός Οίκος εγκατέλειψε τις σκληρές θέσεις που ο ίδιος ο Τραμπ υποστήριζε τα προηγούμενα χρόνια.
Το αποτέλεσμα είναι μια πρωτοφανής πολιτική αντιπαράθεση, η οποία απειλεί να εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα εσωτερικά μέτωπα της δεύτερης θητείας Τραμπ.
Η μεγάλη μάχη τώρα ξεκινά
Παρά τη διεθνή ανακούφιση για το τέλος του πολέμου και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν φαίνεται πως θα συνεχίσει να προκαλεί έντονες πολιτικές συγκρούσεις στην Ουάσιγκτον.
Για τους υποστηρικτές της αποτελεί μια ιστορική διπλωματική επιτυχία. Για τους επικριτές της είναι μια επικίνδυνη υποχώρηση απέναντι στην Τεχεράνη.
Και όσο αποκαλύπτονται περισσότερες λεπτομέρειες για τους πραγματικούς όρους της συμφωνίας, τόσο πιο έντονη αναμένεται να γίνεται η σύγκρουση στο αμερικανικό πολιτικό σκηνικό.