Γεωπολιτικός σεισμός στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο – Οι κινήσεις Τραμπ, Ερντογάν και Νετανιάχου που αλλάζουν τα πάντα
Ραγδαίες εξελίξεις καταγράφονται από τη Μέση Ανατολή έως την Ανατολική Μεσόγειο, με τις ισορροπίες που κυριάρχησαν τα τελευταία χρόνια να ανατρέπονται και νέα στρατηγικά δεδομένα να διαμορφώνονται με πρωτοφανή ταχύτητα.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στο Direct News, η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν, η αυξανόμενη τουρκική επιρροή, οι εξελίξεις στον Λίβανο και οι νέοι ενεργειακοί διάδρομοι δημιουργούν ένα εντελώς νέο γεωπολιτικό σκηνικό, με την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Η Ελλάδα αλλάζει πορεία στα drones – Στροφή σε εθνικό πρόγραμμα
Σημαντική εξέλιξη θεωρείται η απόφαση που ουσιαστικά «πάγωσε» τη συνεργασία με το Κίεβο στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Η Αθήνα φαίνεται να επιλέγει πλέον την ανάπτυξη εθνικού προγράμματος USV (μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας), επενδύοντας στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία και στην επιχειρησιακή αυτονομία.
Η απόφαση αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια δημιουργίας ελληνικών συστημάτων υψηλής τεχνολογίας, τα οποία θα μπορούν να επιχειρούν στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Συναγερμός στο Ισραήλ για Τουρκία και Συρία
Την ίδια στιγμή, κορυφαίοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκφράζουν έντονη ανησυχία για τις εξελίξεις στη Συρία.
Ισραηλινός υπουργός φέρεται να προειδοποίησε ότι η Τουρκία και η νέα συριακή πραγματικότητα συνιστούν τη σημαντικότερη στρατηγική απειλή για το Ισραήλ τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με την εκτίμηση αυτή, μια μελλοντική κρίση ανάμεσα στο Τελ Αβίβ και τη Δαμασκό δεν μπορεί πλέον να αποκλειστεί.
Ο Ερντογάν και η μάχη για τον IMEC
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται και ο οικονομικός διάδρομος IMEC, ο οποίος θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα γεωοικονομικά σχέδια του 21ου αιώνα.
Στο Ισραήλ εκφράζονται φόβοι ότι η Άγκυρα επιχειρεί να αποκτήσει ρόλο-κλειδί στο έργο.
Η τουρκική στρατηγική, σύμφωνα με αναλυτές, στοχεύει στην αναβάθμιση της γεωπολιτικής θέσης της χώρας και στη διεκδίκηση μεγαλύτερης επιρροής στους νέους εμπορικούς και ενεργειακούς διαδρόμους.
Ο Λίβανος δοκιμάζει τις σχέσεις Τραμπ – Νετανιάχου
Η κατάσταση στον Λίβανο εξελίσσεται σε νέο σημείο τριβής μεταξύ Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ.
Οι αμερικανικές πιέσεις για αποκλιμάκωση και οι διαφορετικές προσεγγίσεις απέναντι στη Χεζμπολάχ έχουν δημιουργήσει ένταση στις σχέσεις των δύο πλευρών.
Για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, παρατηρείται εμφανής απόσταση ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και την ισραηλινή κυβέρνηση σε κρίσιμα ζητήματα ασφαλείας.
Το μεγάλο παζάρι των 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων
Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν συνεχίζει να προκαλεί πολιτικές αναταράξεις.
Η προοπτική δημιουργίας τεράστιου ταμείου οικονομικής ανάπτυξης και η χαλάρωση μέρους των κυρώσεων έχουν προκαλέσει ανησυχία σε Ισραήλ και Ρεπουμπλικάνους γερουσιαστές.
Πολλοί θεωρούν ότι η Τεχεράνη κερδίζει χρόνο, οικονομικούς πόρους και στρατηγικό χώρο, χωρίς να έχει εγκαταλείψει βασικές περιφερειακές της επιδιώξεις.
Η αντεπίθεση του Νετανιάχου
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο Ισραήλ βρίσκεται σε εξέλιξη μεγάλη πολιτική και επικοινωνιακή κινητοποίηση.
Το ισραηλινό λόμπι στις Ηνωμένες Πολιτείες φέρεται να επιχειρεί να επηρεάσει το πολιτικό κλίμα μέσω γερουσιαστών, αναλυτών και μέσων ενημέρωσης.
Στόχος είναι η αναθεώρηση ή η αυστηροποίηση όρων της συμφωνίας με το Ιράν, πριν αυτή αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα.
Φόβοι για ενίσχυση της Χεζμπολάχ
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα των επικριτών της συμφωνίας αφορά το ενδεχόμενο οικονομικής ανάκαμψης των φιλοϊρανικών δικτύων.
Στο Ισραήλ εκφράζονται ανησυχίες ότι μέρος των κεφαλαίων που θα απελευθερωθούν θα μπορούσε να ενισχύσει έμμεσα περιφερειακές οργανώσεις που συνδέονται με την Τεχεράνη.
Η Χεζμπολάχ βρίσκεται στο επίκεντρο αυτών των φόβων, καθώς θεωρείται ο ισχυρότερος σύμμαχος του Ιράν στην περιοχή.
Η Τουρκία στο επίκεντρο του ΝΑΤΟ
Παράλληλα, η Τουρκία επιχειρεί να εκμεταλλευτεί τη νέα πραγματικότητα για να ενισχύσει τον ρόλο της εντός της Συμμαχίας.
Η Άγκυρα εμφανίζεται ως κρίσιμος παράγοντας στις εξελίξεις της Μέσης Ανατολής, ενώ προσπαθεί να κεφαλαιοποιήσει τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις προς όφελός της.
Η τουρκική διπλωματία κινείται σε πολλαπλά μέτωπα, από τη Συρία έως τον Καύκασο και από τη Μαύρη Θάλασσα έως την Ανατολική Μεσόγειο.
Ελλάδα, Κύπρος και EastMed Act
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Αθήνα και η Λευκωσία επιχειρούν να αξιοποιήσουν τις νέες ευκαιρίες.
Η προώθηση του EastMed Act, οι ενεργειακές συνεργασίες και η σύνδεση με τον IMEC και τον λεγόμενο «Κάθετο Διάδρομο» δημιουργούν νέες προοπτικές.
Η Ελλάδα και η Κύπρος φιλοδοξούν να εξελιχθούν σε βασικούς ενεργειακούς και μεταφορικούς κόμβους της Δύσης, αποκτώντας αναβαθμισμένο γεωπολιτικό ρόλο.
Νταβούτογλου: «Η Ελλάδα κερδίζει έδαφος»
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν και οι παρεμβάσεις του πρώην πρωθυπουργού της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου.
Ο άλλοτε στενός συνεργάτης του Ερντογάν άσκησε κριτική στην τουρκική ηγεσία, εκφράζοντας ανησυχία για την αυξανόμενη επιρροή της Ελλάδας στην περιοχή.
Κατά τον Νταβούτογλου, η Τουρκία κινδυνεύει να χάσει γεωπολιτικό έδαφος την ώρα που Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ ενισχύουν συνεχώς τη συνεργασία τους.
Έρχεται νέα εποχή στην Ανατολική Μεσόγειο
Οι εξελίξεις που καταγράφονται το τελευταίο διάστημα δείχνουν ότι η περιοχή εισέρχεται σε μια νέα περίοδο έντονων ανακατατάξεων.
Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν, οι φιλοδοξίες της Τουρκίας, η ανησυχία του Ισραήλ και η αναβάθμιση του ρόλου Ελλάδας και Κύπρου συνθέτουν ένα σύνθετο γεωπολιτικό παζλ, του οποίου οι συνέπειες θα καθορίσουν την επόμενη δεκαετία στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
