Η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή πυροδότησε ισχυρό σοκ στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, εκτοξεύοντας την τιμή του πετρελαίου σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από το καλοκαίρι του 2022, όταν μαινόταν ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Κατά την έναρξη των συναλλαγών στην Ασία, το πετρέλαιο ξεπέρασε αρχικά τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ λίγες ώρες αργότερα η άνοδος μετατράπηκε σε πραγματικό ράλι, με τις τιμές να αγγίζουν ακόμη και τα 118 δολάρια, προκαλώντας έντονη ανησυχία στις διεθνείς αγορές.
Τρελό ράλι στο πετρέλαιο
Περίπου στις 04:30 ώρα Ελλάδας, η τιμή του αμερικανικού αργού WTI (West Texas Intermediate) σημείωνε άνοδο άνω του 30%, φτάνοντας τα 118,21 δολάρια το βαρέλι.
Την ίδια στιγμή, το διεθνές σημείο αναφοράς Brent της Βόρειας Θάλασσας εκτινασσόταν επίσης, φτάνοντας τα 118,22 δολάρια, καταγράφοντας άνοδο περίπου 27,5%.
Νωρίτερα μέσα στη νύχτα, οι τιμές είχαν ήδη ξεπεράσει τα 107 δολάρια, άγγιξαν ακόμη τα 111 δολάρια, δείγμα της ακραίας μεταβλητότητας που επικρατεί στις αγορές ενέργειας.
Από την έναρξη των επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, η τιμή του WTI έχει αυξηθεί σχεδόν 60%, μια άνοδος που θεωρείται πρωτοφανής για τόσο μικρό χρονικό διάστημα.
Οι αγορές ενέργειας έχουν στρέψει το βλέμμα τους στο Στενό του Χορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα ενεργειακά περάσματα στον κόσμο.
Με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις να συνεχίζονται και τη ναυσιπλοΐα να έχει ουσιαστικά διακοπεί, η αγορά φοβάται παρατεταμένη διακοπή της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας.Η κατάσταση επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο καθώς αρκετές χώρες της περιοχής έχουν αρχίσει να περιορίζουν την παραγωγή τους.
Το Ιράκ και το Κουβέιτ έχουν ήδη μειώσει την παραγωγή πετρελαίου, ενώ το Κατάρ έχει περιορίσει τις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι σύντομα ίσως αναγκαστούν να προχωρήσουν σε αντίστοιχα μέτρα και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία, καθώς οι αποθηκευτικοί χώροι πετρελαίου εξαντλούνται.
Καταρρέουν τα ασιατικά χρηματιστήρια
Το σοκ στο πετρέλαιο μεταδόθηκε άμεσα και στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Στο Τόκιο, ο δείκτης Nikkei υποχωρούσε πάνω από 6%, ενώ ο ευρύτερος δείκτης Topix κατέγραφε απώλειες άνω του 5%.
Ανάλογη εικόνα και στη Σεούλ, όπου ο δείκτης Kospi σημείωνε πτώση σχεδόν 6,5%, σε μια ένδειξη ότι οι επενδυτές ανησυχούν για μια νέα παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η ένταση των αντιδράσεων στις αγορές είναι ακόμη μεγαλύτερη από εκείνη που είχε προκληθεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Η… καθησυχαστική παρέμβαση Τραμπ
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπερασπίστηκε την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για «μικρό τίμημα».
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ δήλωσε ότι:
«Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου είναι ένα πολύ μικρό τίμημα για την ειρήνη και την ασφάλεια των ΗΠΑ και του κόσμου».
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε επίσης ότι οι τιμές του «μαύρου χρυσού» θα υποχωρήσουν γρήγορα όταν, όπως ανέφερε, ολοκληρωθεί η «καταστροφή της πυρηνικής απειλής του Ιράν».