Συνεπώς, οι ΗΠΑ καθορίζουν τους «κανόνες» και η Τουρκία τους εφαρμόζει. Η συζήτηση περί «νομιμοποίησης» της εξουσίας Ερντογάν, την οποία έθεσε ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Άγκυρα, Τομ Μπαράκ, παρουσιάζεται από τον Οκτσάλ ως κρίσιμη προϋπόθεση για ζητήματα, όπως τα F-35 και τα εμπάργκο· μια νομιμοποίηση που, σύμφωνα με την τουρκική ανάλυση, απαιτεί από την Άγκυρα ανταλλάγματα.
Συρία και κουρδικό
Η Τουρκία επιχειρεί εδώ και χρόνια να χειραγωγήσει το μέτωπο της Συρίας, όμως η τουρκική ανάλυση περιγράφει μια πραγματικότητα, όπου οι ΗΠΑ κρατούν πλέον την πένα.
Η παρουσία του Φιντάν στη συνάντηση Τραμπ–Σάραα, την περασμένη εβδομάδα, ερμηνεύεται από τον Οκτσάλ ως ένδειξη ότι η Τουρκία ενημερώθηκε και ενέκρινε το περιεχόμενο της συζήτησης, πιθανώς γύρω από το καθεστώς των μειονοτήτων. Η νέα συμφωνία της Δαμασκού με τους Κούρδους SDF για ένταξή τους σε τρεις μεραρχίες του συριακού στρατού και η αισιοδοξία του Σαλίχ Μουσλίμ για αποδοχή της συμφωνίας της 10ης Μαρτίου διαμορφώνουν –σύμφωνα με τον αναλυτή– μια Συρία με συνταγματικά δικαιώματα για μειονότητες και αποκεντρωμένη διοίκηση· μια εξέλιξη που η Άγκυρα δεν επιθυμούσε, αλλά καλείται να αποδεχθεί.
Παράλληλα, οι συζητήσεις Φιντάν με Ρούμπιο, Γουίτκοφ και Βανς δείχνουν πως η Ουάσιγκτον διαμορφώνει έναν ρόλο για την Τουρκία σε μια μελλοντική Γάζα — ρόλο που ο Τραμπ φαντάζεται ως ηγεσία μιας διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης. Μια εξέλιξη που, σύμφωνα με την ανάλυση, φέρει και ευκαιρίες και κινδύνους: πιθανά επεισόδια με τη Χαμάς, συγκρούσεις με το Ισραήλ και αντιδράσεις από αραβικές χώρες.
Ο Ναμίκ Ταν και η αποδόμηση της τουρκικής στρατηγικής φαντασίωσης
Αν ο Οκτσάλ επιχειρεί να περιγράψει τη νέα αμερικανο-τουρκική δομή, ο αρμόδιος τομεάρχης Εξωτερικής Πολιτικής του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης της Τουρκίας (CHP), Ναμίκ Ταν, την κρίνει με σαφή ειρωνεία και μετωπική διάθεση.
Ο Ταν βλέπει την επίσκεψη Φιντάν ως ένα μεγάλο «καθήκον» που πρέπει να εκπληρώσει η Άγκυρα: να διευκολύνει τον Τραμπ να ξεπεράσει το εμπόδιο του Κογκρέσου, πράγμα που περνά από την εξομάλυνση με το Ισραήλ. Ο έμπειρος διπλωμάτης ανασυνθέτει το τουρκικό πολιτικό σκηνικό — έναν Μπαχτσελί που άλλοτε καλεί σε πόλεμο και άλλοτε δείχνει τον δρόμο προς Πεκίνο και Μόσχα, έναν Ερντογάν που τελικά πορεύεται προς Ουάσιγκτον και μια Τουρκία που προσδοκά να πάρει μερίδιο από την «πίτα» της ανοικοδόμησης Συρίας και Γάζας.
Ο Ταν είναι σαφής: το σχέδιο των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή έχει οριστικοποιηθεί και η Τουρκία απλώς το πληροφορείται. Η Ουάσιγκτον ανασχεδιάζει τον συσχετισμό δυνάμεων· από τις buffer zones γύρω από το Ισραήλ έως την προσπάθεια απομάκρυνσης του Ιράν από Συρία και Ιράκ. Η Τουρκία, κατά τον πρώην πρέσβη, δεν διαμορφώνει πια την εξέλιξη· συμμετέχει ως παρατηρητής σε μια διαδικασία όπου το αμερικανικό σχέδιο είναι το μόνο συνεκτικό.
Ο νέος ρόλος του Φιντάν: Πανταχού παρών, χωρίς χειροπιαστά κέρδη
Τις αναλύσεις διαπερνά μια κοινή υποψία: η επίσκεψη Φιντάν ήταν εντυπωσιακή σε εικόνες, αλλά πενιχρή σε αποτελέσματα.
Ο Ταν επισημαίνει ότι, παρά τη «χαρά» του Φιντάν για την παρουσίαση στον Τραμπ και τη συνάντηση με τον Βανς, δεν υπήρξε καμία ουσιαστική κίνηση για τα F-35, ούτε για τα F-16. Επιπλέον, η Τουρκία δεν κατάφερε να θέσει βασικά ζητήματα στην ατζέντα. Η ουσία, γράφει ο αναλυτής, είναι ότι οι ΗΠΑ διαμορφώνουν τον νέο περιφερειακό σχεδιασμό και ότι ο τριμερής διάλογος στην Ουάσιγκτον απλώς επισφράγισε μια πραγματικότητα στην οποία οι SDF αποκτούν θεσμικό ρόλο και η Άγκυρα πρέπει να προσαρμοστεί.
Η τουρκική πολιτική αρθρογραφία καταλήγει, επομένως, σε μια ψυχρή, σχεδόν πεσιμιστική διαπίστωση: η τρέχουσα φάση των αμερικανοτουρκικών σχέσεων δεν είναι σχέση ισότιμης διαπραγμάτευσης αλλά σχέση εντολέα-εντολοδόχου και αναγκαστικού συγχρονισμού.
ethnos.gr-Μαρία Ζαχαράκη