Την αντίστροφη μέτρηση για την επιβολή δασμών σε Κίνα, Καναδά, Μεξικό και Ευρωπαϊκή Ένωση σήμανε ο Ντόναλντ Τραμπ, δίνοντας αυτήν τη φορά και τον χρονικό ορίζοντα που θα πατήσει το «κουμπί» για τον εμπορικό πόλεμο που έρχεται.
Ειδικότερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεσμεύθηκε χθες Τρίτη (21/1) να πλήξει την Ε.Ε με δασμούς και δήλωσε ότι η κυβέρνησή του συζητά την επιβολή τιμωρητικού δασμού 10% στις κινεζικές εισαγωγές, επειδή η ουσία φαιντανύλη αποστέλλεται από την Κίνα στις ΗΠΑ μέσω Μεξικού και Καναδά.
Η φαιντανύλη, ένα συνθετικό οπιοειδές, αποτελεί ένα εθιστικό ναρκωτικό που οδηγεί σε δεκάδες χιλιάδες θανάτους από υπερβολική δόση κάθε χρόνο στις ΗΠΑ και η αντιμετώπιση της διακίνησής του έχει βρεθεί στο στόχαστρο του προέδρου Τραμπ ήδη από την προεκλογική του εκστρατεία. Η μείωση της παράνομης προμήθειας του ναρκωτικού, συστατικά του οποίου παράγονται κυρίως στην Κίνα και το Μεξικό, είναι ένας τομέας όπου η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο έχουν συμφωνήσει να συνεργαστούν.
Ο Τραμπ εξέφρασε τις τελευταίες απειλές του για δασμούς σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο μία ημέρα μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, χωρίς όμως να επιβάλει αμέσως δασμούς, όπως είχε υποσχεθεί κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές ανέπνευσαν για λίγο την Τρίτη, αλλά τα τελευταία σχόλιά του υπογράμμισαν την πάγια επιθυμία του Τραμπ για ευρύτερους δασμούς και μια νέα προθεσμία για την 1η Φεβρουαρίου για δασμούς 25% κατά του Καναδά και του Μεξικού, καθώς και δασμούς κατά της Κίνας και της ΕΕ, όπως μεταδίδει το Reuters.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πολύ, πολύ κακή για εμάς»
Ο Τραμπ δήλωσε ότι η ΕΕ και άλλες χώρες έχουν επίσης ανησυχητικά εμπορικά πλεονάσματα με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πολύ, πολύ κακή για εμάς», είπε, επαναλαμβάνοντας σχόλια που έκανε τη Δευτέρα (20/1). «Οπότε θα τους επιβληθούν δασμοί. Είναι ο μόνος τρόπος… για να υπάρξει δικαιοσύνη». Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να επιβάλει τους δασμούς στον Καναδά και το Μεξικό, εκτός εάν πατάξουν τη διακίνηση παράνομων μεταναστών και φαιντανύλης, συμπεριλαμβανομένων πρόδρομων χημικών ουσιών από την Κίνα, μέσω των αμερικανικών συνόρων τους.
Ο Τραμπ είχε προηγουμένως απειλήσει με δασμό 10% στις κινεζικές εισαγωγές λόγω του εμπορίου, αλλά το προσάρμοσε με την προθεσμία της 1ης Φεβρουαρίου.
Ο σύμβουλος του Λευκού Οίκου για θέματα εμπορίου Πίτερ Ναβάρο δήλωσε στο CNBC την Τρίτη ότι η απειλή του Τραμπ για δασμούς στον Καναδά και το Μεξικό ήταν για να πιέσει τις δύο χώρες να σταματήσουν την είσοδο παράνομων μεταναστών και ναρκωτικών στις ΗΠΑ.
«Ο λόγος για τον οποίο σκέφτεται να επιβάλει 25, 25 και 10%, ή ό,τι άλλο πρόκειται να είναι, στον Καναδά, το Μεξικό και την Κίνα, είναι επειδή 300 Αμερικανοί πεθαίνουν κάθε μέρα» από υπερβολική δόση φαιντανύλης, δήλωσε ο Ναβάρο.
Ο Τραμπ υπέγραψε τη Δευτέρα ένα ευρύ εμπορικό μνημόνιο, με το οποίο διέταξε τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να ολοκληρώσουν επισκοπήσεις μιας σειράς εμπορικών θεμάτων έως την 1η Απριλίου.
Αυτές περιλαμβάνουν αναλύσεις για τα επίμονα εμπορικά ελλείμματα των ΗΠΑ, τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και τη χειραγώγηση του νομίσματος μεταξύ των χωρών εταίρων, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας. Στο υπόμνημα του Τραμπ ζητήθηκαν συστάσεις σχετικά με διορθωτικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένου ενός «παγκόσμιου συμπληρωματικού δασμολογίου», και αλλαγές στην απαλλαγή των 800 δολαρίων από την επιβολή δασμών για αποστολές χαμηλής αξίας που συχνά κατηγορούνται για παράνομες εισαγωγές προπαρασκευαστικών χημικών ουσιών της φαιντανύλης.
Οι αναθεωρήσεις που διατάχθηκαν δημιουργούν κάποια «ανάσα» για την επίλυση των αναφερόμενων διαφωνιών μεταξύ των υποψηφίων του υπουργικού συμβουλίου του Τραμπ σχετικά με τον τρόπο προσέγγισης των υποσχέσεών του για καθολικούς δασμούς και δασμούς σε κινεζικά αγαθά ύψους έως και 60%.
Η πιο μετρημένη προσέγγιση του Τραμπ στους δασμούς τροφοδότησε ένα ράλι στις αμερικανικές μετοχές που ώθησε τον δείκτη αναφοράς S&P 500 (.SPX) στο υψηλότερο επίπεδο του τελευταίου μήνα, αν και η νέα ομοβροντία του Τραμπ για την Κίνα και την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να ξεφουσκώσει αυτήν τη δυναμική.
Ο Τραμπ πιθανότατα «αποφάσισε να πάει λίγο πιο αργά και επίσης να βεβαιωθεί ότι έχει όσο το δυνατόν πιο σταθερά νομικά θεμέλια για τέτοιου είδους ενέργειες», δήλωσε ο William Reinsch, ειδικός σε θέματα εμπορίου στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών στην Ουάσιγκτον. «Βρίσκει τον καλύτερο τρόπο να χρησιμοποιήσει τη μόχλευση του για να πετύχει αυτό που θέλει».
Πιο ήπιοι τόνοι από Μεξικό και Καναδά
Το Μεξικό και ο Καναδάς χρησιμοποίησαν συμβιβαστικούς τόνους ως απάντηση στην προθεσμία του Τραμπ για την 1η Φεβρουαρίου. Η πρόεδρος του Μεξικού Κλαούντια Σεϊνμπάουμ δήλωσε ότι θα δώσει έμφαση στην κυριαρχία και την ανεξαρτησία του Μεξικού και ότι θα απαντήσει στις ενέργειες των ΗΠΑ «βήμα προς βήμα».
Πρόσθεσε όμως ότι η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά δεν είναι προς επαναδιαπραγμάτευση πριν από το 2026, ένα σχόλιο που αποσκοπούσε να προλάβει τις υποδείξεις ότι ο Τραμπ θα επιδιώξει μια πρόωρη αναθεώρηση του συμφώνου που στηρίζει πάνω από 1,8 τρισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσιο τριμερές εμπόριο.
Οι αγρότες καλαμποκιού ανησυχούν για τους αμερικανικούς δασμούς και τους ανταποδοτικούς δασμούς που διαταράσσουν το εμπόριο με το Μεξικό, τον κυριότερο εξαγωγικό πελάτη τους για καλαμπόκι, και με τον Καναδά, τον κυριότερο εξαγωγικό πελάτη για την αιθανόλη από καλαμπόκι που παράγεται από τις ΗΠΑ.
«Καταλαβαίνουμε ότι είναι ένας τύπος ανθρώπου που διαπραγματεύεται», δήλωσε για τον Τραμπ ο αγρότης του Ιλινόις Κένι Χάρτμαν Τζούνιορ, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Ένωσης Καλλιεργητών Καλαμποκιού. «Απλώς ελπίζουμε ότι θα μπορέσουμε να βγούμε από αυτό χωρίς να χάσουμε τις εξαγωγές – δεν θα χάσουμε το καλαμπόκι που πηγαίνει στο Μεξικό ή την αιθανόλη που πηγαίνει στον Καναδά».