Η διήμερη επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη σε Αμπού Ντάμπι και Αμμάν, ξεκίνησε την ώρα που η σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν έφτασε σε ένα οριακό σημείο -με την Τεχεράνη να βάζει στο στόχαστρο εγκαταστάσεις των ΗΑΕ και τον Ντόναλντ Τραμπ να εξαγγέλλει την επιχείρηση «Ελευθερία»- και ολοκληρώνεται τη στιγμή που πληροφορίες αναφέρουν ότι πλέον είναι θέμα λίγου χρόνου μια συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.
Η ρευστότητα στις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή αντανακλά στις αγορές, με την τιμή του πετρελαίου να αυξομειώνεται και θέτει σε ύψιστο συναγερμό τις κυβερνήσεις παγκοσμίως. Ο προβληματισμός για τον χρόνο επιστροφής στην κανονικότητα για τη ναυσιπλοΐα και τις συνέπειες των νέων συνθηκών, που έχουν διαμορφωθεί τους τελευταίους δύο μήνες, παραμένει και φαίνεται ότι θα είναι υπαρκτός και τους επόμενους μήνες.
Οι προβλέψεις για την οικονομία, τους ρυθμούς ανάπτυξης και τις πληθωριστικές πιέσεις, διαχωρίζονται πλέον σε κακές, χειρότερες και χείριστες κι αυτό το κλίμα επικρατεί και στην Αθήνα. Τα σενάρια για την ανάγκη λήψης νέων μέτρων στήριξης, όπως η νέα παράταση του fuel pass και της επιδότησης στην αντλία του πετρελαίου κίνησης, βρίσκονται επί τάπητος στις συσκέψεις του οικονομικού επιτελείου, που φαίνεται να έχει στη διάθεσή του έναν δημοσιονομικό χώρο της τάξεως των 200 εκατομμυρίων ευρώ για να προχωρήσει σε περαιτέρω κινήσεις. Οι εξελίξεις των επόμενων εβδομάδων είναι τελικά αυτές που θα καθορίσουν τις κυβερνητικές αποφάσεις, με την έντονη ανησυχία για τις ανατιμήσεις στην ενέργεια και την αγορά βασικών αγαθών να παραμένει.
Εν μέσω αυτής της αβεβαιότητας, το σχήμα Ελλάδας-Κύπρου-Ιορδανίας ενεργοποιήθηκε εκ νέου. Από το Αμμάν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για μια κρίσιμη συγκυρία, όχι μόνο για τη Μέση Ανατολή αλλά και για την ευρύτερη περιοχή του Κόλπου, σημειώνοντας με έμφαση ότι «η κρίση που εξελίσσεται αυτή τη στιγμή εγείρει σοβαρές προκλήσεις, όχι μόνο για την περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια, αλλά έχει ευρύτερες, βαθιές επιπτώσεις που εκτείνονται πολύ πέρα από την περιοχή μας και σίγουρα επηρεάζουν τις οικονομίες όλων μας».
Ο κ. Μητσοτάκης εκφράζοντας τον προβληματισμό του, αλλά και τη συγκρατημένη αισιοδοξία που δημιουργούν τα τελευταία μηνύματα από Ουάσιγκτον και Τεχεράνη, επεσήμανε ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η αποκλιμάκωση και η επιλογή της διπλωματικής οδού, ρίχνοντας το βάρος στα Στενά του Ορμούζ. «Πρέπει να επιστρέψουμε στο προηγούμενο status quo. Είμαστε ένθερμοι υπέρμαχοι της υπεράσπισης της έννοιας της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Το έχουμε πράξει ως μη μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και πιστεύω ότι αυτός είναι ένας τομέας που αποτελεί κοινή προτεραιότητα για όλες τις χώρες μας» είπε χαρακτηριστικά, δείχνοντας το ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα.
Η τριμερής συνάντηση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον βασιλιά Αμπντάλα χαρακτηρίστηκε από τον πρωθυπουργό ως μήνυμα φιλίας, συνεργασίας, «είναι ένα μήνυμα αταλάντευτης προσήλωσης στο Διεθνές Δίκαιο και στην ειρηνική συνύπαρξη», όπως είπε, επισημαίνοντας τον ηγετικό ρόλο της Ιορδανίας στην περιοχή, τονίζοντας ότι κατά τον ίδιο τρόπο η Ελλάδα και η Κύπρος «λειτουργούν ως φυσική “γέφυρα” μεταξύ της Ιορδανίας, της Μέσης Ανατολής, των χωρών του Κόλπου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης», υποστηρίζοντας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μια ολοκληρωμένη προσέγγιση «360 μοιρών», με την παραδοχή ότι ό,τι συμβαίνει στην Ανατολική Μεσόγειο είναι πολύ σημαντικό για την ασφάλεια και την ευημερία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο σύνολό της. Ο κ. Μητσοτάκης τάχθηκε υπέρ της διεύρυνσης της ατζέντας μεταξύ των τριών χωρών, προεκτείνοντας τη συνεργασία στους τομείς της ενέργειας, των επενδύσεων, της συνδεσιμότητας, της άμυνας, του τουρισμού και της δράσης για το κλίμα.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στα άλλα δύο μέτωπα στην περιοχή, τον Λίβανο και τη Γάζα, επαναλαμβάνοντας την ανάγκη να τηρηθεί πλήρως η εκεχειρία με τη Χεζμπολάχ, αλλά και την ανάγκη η κυβέρνηση του Λιβάνου να έχει τη δυνατότητα να ασκεί την κυριαρχία της σε ολόκληρη την επικράτεια της χώρας, ενώ για τη Γάζα εξέφρασε τη θέση ότι πρέπει πλέον η διεθνής κοινότητα να περάσει στην επόμενη φάση του ειρηνευτικού σχεδίου, υποστηρίζοντας τη μεταρρύθμιση της Παλαιστινιακής Αρχής και τη λύση των δύο κρατών.
Το Αμμάν αποτέλεσε τον δεύτερο σταθμό για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος χθες συναντήθηκε στο Αμπού Ντάμπι με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σεΐχη Mohammed Bin Zayed Al Nahyan. Με τον στόχο της ελληνικής κυβέρνησης να παραμένει η ανάδειξη του ρόλου της Ελλάδας ως δύναμης σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή και ως αξιόπιστου εταίρου σε μία ιδιαίτερα κομβική συγκυρία, ο κ. Μητσοτάκης ήταν ο πρώτος ηγέτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης που βρέθηκε στην περιοχή μετά τις τελευταίες επιθέσεις εναντίον εγκαταστάσεων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, στέλνοντας με αυτόν τον τρόπο μήνυμα στήριξης και αλληλεγγύης, αλλά και επαναβεβαίωσης της ισχυρής στρατηγικής σχέσης Ελλάδας – ΗΑΕ και της περαιτέρω εμβάθυνσης μιας ήδη στενής συνεργασίας.
Ο κ. Μητσοτάκης έχει επισκεφθεί το Αμπού Ντάμπι πέντε φορές, γεγονός που καταδεικνύει το στρατηγικό βάθος των σχέσεων, που θεμελιώθηκαν το 2020 και την ενίσχυσή τους στο διπλωματικό, οικονομικό και αμυντικό επίπεδο, όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές.