Η αμερικανική νομοθεσία υποχρεώνει την κυβέρνηση των ΗΠΑ να διατηρήσει την Τουρκία εκτός του προγράμματος των μαχητικών αεροσκαφών F-35, όπως ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο κατά τη διάρκεια ακρόασης στην Επιτροπή Διεθνών Υποθέσεων στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Ο Μάρκο Ρούμπιο ρωτήθηκε από την βουλευτή των Δημοκρατικών Ντίνα Τίτους για τις δηλώσεις που έχει κάνει ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία Τομ Μπάρακ σχετικά με μια πιθανή επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας αναγνώρισε ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να κατέχει το ρωσικό πυραυλικό σύστημα S-400 και γι’ αυτό με βάση την αμερικανική νομοθεσία η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν έχει την επιλογή να εξετάσει το ενδεχόμενο της επανένταξης.
«Όπως γνωρίζετε, αυτό ρυθμίζεται από τον νόμο. Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε αυτή την επιλογή, διότι το θέμα ρυθμίζεται από νομοθετικές διατάξεις, τόσο από τις προβλέψεις που έχουν συμπεριληφθεί στο νομοσχέδιο για τον αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ (NDAA) όσο και από άλλες διατάξεις της αμερικανικής νομοθεσίας (κυρώσεις νόμου CAATSA)», τόνισε ο Ρούμπιο.
Τι είχε υποστηρίξει ο Αμερικανός πρέσβης
Στις 17 Απριλίου ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ μίλησε στο διπλωματικό φόρουμ της Αττάλειας και εξέφρασε την εκτίμηση ότι το ζήτημα με τους S-400 της Τουρκίας.
Όπως εξήγησε ο Αμερικανός πρέσβης ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συναντήθηκαν και κάθισαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων προκειμένου να βελτιωθούν οι σχέσεις των δύο χωρών. «(σ.σ. Το θέμα) με την τράπεζα Halkbank είναι πλέον εντάξει. Τα F-16, είναι υπό διαπραγμάτευση ξανά. Η συμμαχία… ξαναχτίζεται. Πιστεύω ότι θα δείτε την κατάσταση με το S-400 να επιλύεται σύντομα».
Επιπλέον είχε αναφέρει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί πως η συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 «είναι εντάξει». «Από τη σκοπιά του αφεντικού μου, η συμμετοχή σε ένα πρόγραμμα F-35 είναι εντάξει. Η Ελλάδα διαθέτει S-300 και F-35. Οπότε, το ελληνοτουρκικό ζήτημα, είναι ξέρετε ένα ακόμα ιστορικό ζήτημα. Δεν θα προσπαθήσω καν να το θίξω, γιατί θα μου απαγορεύσουν να ξαναπάω στη Μύκονο», είχε σημειώσει ο Τομ Μπάρακ.
Τι σημαίνει η τοποθέτηση Rubio
Η παρέμβαση του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς βάζει φρένο στα σενάρια που είχαν αναπτυχθεί μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία, Tom Barrack, περί πιθανής επανεξέτασης του θέματος.
Το μήνυμα από την Ουάσιγκτον είναι σαφές: όσο οι S-400 παραμένουν στο τουρκικό οπλοστάσιο και το ισχύον νομικό πλαίσιο δεν αλλάζει, η επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35 παραμένει εκτός συζήτησης.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένα ακόμη πλήγμα για τους στρατηγικούς σχεδιασμούς της Τουρκίας, η οποία επιδιώκει την αναβάθμιση της αεροπορικής της ισχύος σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Παρά τις προσπάθειες προσέγγισης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η υπόθεση των S-400 εξακολουθεί να αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο στις αμυντικές σχέσεις των δύο χωρών, με το ζήτημα των F-35 να παραμένει παγωμένο και χωρίς ορατή λύση στον ορίζοντα.