Σχεδόν καθολική αντίθεση σε IDF και Mossad
Η συντριπτική πλειονότητα των στελεχών των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) και της Mossad φέρεται να αντιτίθεται στη νέα πυρηνική συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, θεωρώντας ότι δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ισορροπίες ισχύος στην περιοχή, ούτε λαμβάνει υπόψη το κόστος που έχει καταβάλει το Ισραήλ σε ανθρώπινες ζωές, πόρους και στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες της Jerusalem Post, ανώτατοι αξιωματούχοι των δύο οργανισμών εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τη συμφωνία, αν και αναγνωρίζουν ότι τελικά οι αποφάσεις λαμβάνονται από την πολιτική ηγεσία του Ισραήλ και την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ.
Παρότι δεν υπάρχει απόλυτη ομοφωνία, οι αντιρρήσεις είναι σχεδόν καθολικές και διατυπώνονται έντονα σε κλειστές συσκέψεις και εσωτερικές διαβουλεύσεις.
Η μεγάλη διαφωνία: Οι πύραυλοι και οι ιρανικοί πληρεξούσιοι
Ένα από τα βασικά σημεία τριβής αφορά το γεγονός ότι η συμφωνία επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Αντίθετα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στελέχη της Mossad και των IDF θεωρούσαν κρίσιμο να υπάρξει πρόοδος και σε δύο ακόμη μέτωπα που επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια του Ισραήλ:
- Το βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν.
- Η χρηματοδότηση και ενίσχυση των φιλοϊρανικών οργανώσεων στη Μέση Ανατολή.
Οι συγκεκριμένες απειλές αποτελούν καθημερινό επιχειρησιακό πρόβλημα για το Ισραήλ και, σύμφωνα με τους επικριτές της συμφωνίας, παραμένουν ουσιαστικά εκτός διαπραγμάτευσης.
Η άποψη ότι οι κυρώσεις έπρεπε να συνεχιστούν
Σημαντικός αριθμός στελεχών της Mossad, αλλά και ορισμένοι αξιωματικοί των IDF, εκτιμούσαν ότι το Ιράν θα έπρεπε να παραμείνει υπό αυστηρό καθεστώς οικονομικών κυρώσεων μέχρι να αλλάξει ριζικά τη στάση του απέναντι στο Ισραήλ.
Ορισμένοι μάλιστα θεωρούσαν ότι οι πιέσεις θα έπρεπε να συνεχιστούν ακόμη και μέχρι την ανατροπή του ισλαμικού καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Η λογική πίσω από αυτή την προσέγγιση ήταν ότι μόνο μέσω παρατεταμένης οικονομικής ασφυξίας θα μπορούσε να περιοριστεί ουσιαστικά η στρατιωτική ισχύς του Ιράν και η δυνατότητά του να χρηματοδοτεί περιφερειακά δίκτυα επιρροής.
Πίστευαν ότι το καθεστώς μπορούσε να καταρρεύσει
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, αρκετά στελέχη της Mossad εκτιμούσαν ότι το ιρανικό καθεστώς βρισκόταν πιο κοντά από ποτέ σε μια σοβαρή κρίση επιβίωσης.
Οι αναλύσεις τους βασίζονταν στο γεγονός ότι το Ιράν υπέστη τεράστιες οικονομικές απώλειες κατά τη διάρκεια του πολέμου του 2026, οι οποίες φέρονται να ξεπερνούν τα 300 δισεκατομμύρια δολάρια.
Παράλληλα, η οικονομική πίεση αυξήθηκε περαιτέρω εξαιτίας των περιορισμών που επιβλήθηκαν στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ, προκαλώντας καθημερινές απώλειες δισεκατομμυρίων στην ιρανική οικονομία.
Αρκετοί αναλυτές των ισραηλινών υπηρεσιών πίστευαν ότι ο συνδυασμός των πολεμικών καταστροφών και των οικονομικών κυρώσεων θα μπορούσε να ωθήσει μεγάλα τμήματα της ιρανικής κοινωνίας σε ανοιχτή αμφισβήτηση του καθεστώτος.
Ο φόβος ότι χάθηκε μια ιστορική ευκαιρία
Η προοπτική άρσης των κυρώσεων και η εισροή δισεκατομμυρίων δολαρίων στην ιρανική οικονομία προκαλεί πλέον έντονη ανησυχία σε πολλούς κύκλους των ισραηλινών υπηρεσιών ασφαλείας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, η συμφωνία ενδέχεται να δώσει στην Τεχεράνη πολύτιμο οικονομικό οξυγόνο, επιτρέποντας στο καθεστώς να σταθεροποιηθεί πολιτικά, να ενισχύσει τις στρατιωτικές του δυνατότητες και να απομακρύνει το ενδεχόμενο εσωτερικών αναταραχών.
Αρκετοί αξιωματούχοι φοβούνται ότι η πιθανότητα αλλαγής καθεστώτος, την οποία θεωρούσαν ρεαλιστική μέσα στον επόμενο χρόνο, μπορεί πλέον να μετατεθεί για πολλά ακόμη χρόνια.
«Το Ιράν κέρδισε χρόνο»
Στο ισραηλινό στρατιωτικό και πληροφοριακό κατεστημένο επικρατεί η αίσθηση ότι η νέα συμφωνία προσφέρει στην Τεχεράνη σημαντικά οφέλη χωρίς να την υποχρεώνει σε ουσιαστικές παραχωρήσεις σε ζητήματα που το Ισραήλ θεωρεί υπαρξιακής σημασίας.
Για τους επικριτές της συμφωνίας, το αποτέλεσμα είναι ότι το Ιράν κερδίζει χρόνο, πόρους και διεθνή νομιμοποίηση, ενώ οι βασικές απειλές που αντιμετωπίζει το Ισραήλ παραμένουν ενεργές.
Γι’ αυτό και πολλοί εντός των IDF και της Mossad θεωρούν ότι χάθηκε μια μοναδική ιστορική ευκαιρία να ασκηθεί πίεση στο καθεστώς της Τεχεράνης σε βαθμό που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά το στρατηγικό τοπίο της Μέσης Ανατολής για τις επόμενες γενιές.