Μετά τη συνάντηση με τους ομολόγους του από την Κύπρο και την Ελλάδα, ο Ισραηλινός υπουργός Ενέργειας και Υποδομών, Ελί Κοέν, δήλωσε ότι έχει σημειωθεί «πολύ σημαντική πρόοδος» και ότι οι Αμερικανοί είναι «τώρα έτοιμοι να αναλάβουν έναν σημαντικό ρόλο», γράφει η βουλγαρική ενημερωτική ιστοσελίδα «Επίκεντρο»- Епицентър.
Το έργο του Αγωγού Φυσικού Αερίου Ανατολικής Μεσογείου (EastMed), το οποίο πρόκειται να συνδέσει φυσικό αέριο από τις υπεράκτιες περιοχές της Κύπρου, του Ισραήλ και ενδεχομένως της Αιγύπτου μέσω Ελλάδας με την Ιταλία και τις αγορές ολόκληρης της Ευρώπης, επανέρχεται στο προσκήνιο μετά τη συνάντηση της Διατλαντικής Ενεργειακής Συνεργασίας στην Αθήνα την περασμένη εβδομάδα, σημειώνει το βουλγαρικό δημοσίευμα επικαλούμενο την ελληνική τηλεόραση Σκάι.
Μετά από συνάντηση με τους Κύπριους και Έλληνες ομολόγους του, ο Ισραηλινός Υπουργός Ενέργειας και Υποδομών Eli Cohen δήλωσε ότι έχει σημειωθεί «πολύ σημαντική πρόοδος» και ότι οι Αμερικανοί «είναι πλέον έτοιμοι να αναλάβουν σημαντικό ρόλο».
«Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας διάδρομος που θα αποτελέσει εναλλακτική λύση στη ρωσική ενεργειακή οδό και θα παρακάμπτει τους (Υεμενίτες αντάρτες) Χούθι», δήλωσε ο Cohen.
Στις αρχές του 2021, η Κύπρος, η Ελλάδα και το Ισραήλ υπέγραψαν διακυβερνητική συμφωνία για την κατασκευή του Αγωγού Φυσικού Αερίου Ανατολικής Μεσογείου, ο οποίος πρόκειται να προμηθεύει την Ευρώπη με 9 έως 12 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως. Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμπεριέλαβε τον EastMed στον πέμπτο κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος τον Νοέμβριο του ίδιου έτους.
Ωστόσο, οι προοπτικές του έργου υπέστησαν σοβαρό πλήγμα όταν τον Ιανουάριο του 2022 οι Ηνωμένες Πολιτείες, μέχρι τότε μεταξύ των μεγαλύτερων υποστηρικτών του σχεδιαζόμενου αγωγού φυσικού αερίου ως πιθανού τρόπου απελευθέρωσης της Ευρώπης από την εξάρτηση από το ρωσικό αέριο, ενημέρωσαν τα ενδιαφερόμενα μέρη ότι αποσύρουν την υποστήριξή τους για το έργο.
Η αποδυνάμωση της πολιτικής υποστήριξης για το έργο, σε συνδυασμό με τεχνικές προκλήσεις και αμφιβολίες για την καθαρά οικονομική του κερδοφορία, έχουν ουσιαστικά παγώσει τη δράση σε αυτό τα τελευταία τρία χρόνια.
Σε σχόλιό του στο Σκάι,, σημειώνει το βουλγαρικό δημοσίευμα – ο αναλυτής εξωτερικής πολιτικής Κωνσταντίνος Φίλης αναφέρει ότι υπό την προηγούμενη κυβέρνηση των ΗΠΑ του Τζο Μπάιντεν, το σχήμα συνεργασίας «3+1» (Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ συν ΗΠΑ) δεν λειτούργησε στην πραγματικότητα, αλλά το δόγμα του νυν Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ «drill baby, drill», δηλαδή όσο περισσότερες γεωτρήσεις, τόσο το καλύτερο, μπορεί να αναζωογονήσει το έργο. Αυτή η πολιτική μετατόπιση, εάν επιβεβαιωθεί, ανοίγει ξανά τον δρόμο για τη συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών στον EastMed και εξασφαλίζει την υποστήριξη των ΗΠΑ ως αντίβαρο στην ρωσική επιρροή.
«Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν αυτό που συμβαίνει θα οδηγήσει στην αναβίωση έργων όπως ο EastMed. Ο αγωγός φυσικού αερίου θα αντιμετωπίσει τα ίδια, και ίσως ακόμη μεγαλύτερα, προβλήματα με το καλώδιο ηλεκτρικής ενέργειας (από την Ελλάδα) προς την Κύπρο, τόσο τεχνικά όσο και πολιτικά», λέει ο Φίλης, αλλά προσθέτει: «Εάν ο EastMed τεθεί υπό αμερικανικό έλεγχο, αυτό θα αλλάξει τα πράγματα».
Σύμφωνα με τον αναλυτή, η επιστροφή του EastMed δεν είναι απλώς ένα ενεργειακό έργο, αλλά μια αντανάκλαση «μιας νέας γεωπολιτικής εποχής στην Ανατολική Μεσόγειο, στην οποία η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ ενώνουν τις δυνάμεις τους με τις ΗΠΑ για να διαμορφώσουν τον ενεργειακό χάρτη των επόμενων δεκαετιών».Ελληνική κουζίνα
«Είναι πιθανό (η μορφή) 3+1 να είναι ένα κομμάτι του παζλ, το οποίο δεν γνωρίζουμε ακόμη ακριβώς πού θα τοποθετηθεί. Ωστόσο, είναι πιθανό να καθορίσει τη συνολική εικόνα της περιοχής», καταλήγει ο Φίλης.
Δεν συμφωνούν όλοι οι παρατηρητές ότι οι τελευταίες εξελίξεις μιλούν για αναβίωση του EastMed.
Η ελληνική πύλη «Energy Press» ανέλυσε τις δηλώσεις του Ισραηλινού υπουργού Ενέργειας, Ελί Κοέν, τόσο στην «Jerusalem Post» όσο και στην ελληνική εφημερίδα «Καθημερινή» και διευκρίνισε ότι στην πραγματικότητα ο Κοέν μιλούσε περισσότερο για την κατασκευή ενός πιο περιορισμένης κλίμακας αγωγού φυσικού αερίου από το Ισραήλ στην Κύπρο με ιδιωτικό κεφάλαιο.
Ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας, Γεώργιος Παπαναστασίου, επίσης δεν είπε τίποτα για την πιθανότητα επανέναρξης των εργασιών στον αγωγό φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου σε συνέντευξή του στο KNA μετά τη συνάντηση στην Αθήνα.
Σημείωσε ότι οι υπουργοί του σχήματος 3+1, καθώς και η Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία γενικότερα, έχουν συζητήσει τη θέση της Ανατολικής Μεσογείου στην ενεργειακή ασφάλεια, αλλά τα συγκεκριμένα έργα που ανέφερε ήταν η δημιουργία ενός διαδρόμου για την προμήθεια φυσικού αερίου στη Βόρεια Ευρώπη μέσω του ελληνικού λιμένα της Αλεξανδρούπολης, ο αγωγός φυσικού αερίου από το Ισραήλ στην Κύπρο, που αναφέρθηκε επίσης από τον Ισραηλινό υπουργό Eli Cohen, και η πιθανή εξαγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου από κοιτάσματα κοντά στην Κύπρο μέσω του αιγυπτιακού λιμένα της Νταμιέτα.