Η Τουρκία προωθεί νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο αναμένεται να κατατεθεί στο τουρκικό Κοινοβούλιο εντός του Ιουνίου 2026, με στόχο να δώσει θεσμική και νομική υπόσταση στις αναθεωρητικές διεκδικήσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Τι περιλαμβάνει το νομοσχέδιο
- Νομική θωράκιση διεκδικήσεων: Καθορίζει τα εσωτερικά νομικά πρότυπα της Τουρκίας για τις θαλάσσιες ζώνες.
- Θεσμοθέτηση κυριαρχίας: Μετατρέπει το πολιτικό-στρατιωτικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» σε επίσημο κρατικό νόμο.
- Έλεγχος στο Αιγαίο: Δίνει στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τη νομική εξουσιοδότηση να κηρύσσει «αμφισβητούμενες» περιοχές και νησιά υπό τουρκικό έλεγχο.
- Ρύθμιση για «Γκρίζες Ζώνες»: Επιχειρεί να νομιμοποιήσει μονομερώς την αυθαίρετη θεωρία περί γκρίζων ζωνών στο Αιγαίο.
Τι αναφέρει τώρα το ρεπορτάζ:
Η Αθήνα προετοιμάζεται για ένα δύσκολο καλοκαίρι στα ελληνοτουρκικά, σύμφωνα με την Καθημερινή Αθηνών, μετά και τις επίσημες αναφορές από το τουρκικό υπουργείο Άμυνας σχετικά με το νομοσχέδιο που ετοιμάζει η Άγκυρα και αναμένεται να κατατεθεί τον Ιούνιο, προκαλώντας ανησυχία για νέες εντάσεις στο Αιγαίο και τις θαλάσσιες ζώνες.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στο συνέδριο Energy Transition Summit των Financial Times και της «Καθημερινής», ξεκαθάρισε πως οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια που αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο δεν μπορεί να έχει διεθνή ισχύ, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η Αθήνα διαθέτει τρόπους αντίδρασης.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, ο οποίος από το Αγαθονήσι έκανε λόγο για κλιμακούμενες αναθεωρητικές τάσεις από την Τουρκία και για επίκληση ανύπαρκτων δικαιωμάτων, τονίζοντας ότι τα ελληνικά νησιά διαθέτουν πλήρη δικαιώματα βάσει της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η τουρκική πλευρά, μέσω ανακοίνωσης του υπουργείου Άμυνας, ανέφερε ότι το νέο νομοθετικό πλαίσιο αποσκοπεί στον καθορισμό αρμοδιοτήτων στις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας και στην κάλυψη κενών της εσωτερικής νομοθεσίας. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα συνεχίσουν να προστατεύουν τα συμφέροντα της χώρας στις θαλάσσιες περιοχές που θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της.
Την ίδια ώρα, η φιλοκυβερνητική τουρκική εφημερίδα Milliyet επανέφερε στο προσκήνιο το casus belli για τα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο, σημειώνοντας ότι η σχετική τουρκική θέση παραμένει αναλλοίωτη στο νέο κανονιστικό πλαίσιο. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης τη δυνατότητα του Τούρκου Προέδρου να κηρύσσει θαλάσσιες περιοχές ειδικού καθεστώτος, ακόμη και σε περιοχές του Αιγαίου όπου δεν έχει οριστεί ΑΟΖ, με στόχο –όπως αναφέρεται– την ενίσχυση των τουρκικών διεκδικήσεων και των περιθωρίων ελιγμών έναντι της Ελλάδας.
Παράλληλα, η Άγκυρα συνεχίζει τη διπλωματική αντιπαράθεση και σε διεθνές επίπεδο. Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ, Αχμέτ Γιλντίζ, απέστειλε επιστολή στα Ηνωμένα Έθνη μετά την ελληνική αντίδραση στη χρήση του όρου «Τουρκικά Στενά» στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Στην επιστολή υποστηρίζεται ότι πρόκειται για καθιερωμένο γεωγραφικό όρο που αφορά τον Βόσπορο και τα Δαρδανέλλια, προσθέτοντας ότι είναι απολύτως συμβατός με τη Σύμβαση του Μοντρέ. Σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, ανάλογες παρεμβάσεις γίνονται συστηματικά τόσο στον ΟΗΕ όσο και στο ΝΑΤΟ.
Χρονοδιάγραμμα και διαδικασία
- Ημερομηνία κατάθεσης: Προβλέπεται να εισαχθεί προς ψήφιση μετά τη μουσουλμανική εορτή του Κουρμπάν Μπαϊράμ, στα τέλη Ιουνίου 2026.
- Επίσημη επιβεβαίωση: Παρά τη δημόσια συζήτηση και τις αναλύσεις, δεν υπάρχει ακόμη επίσημη παρουσίαση του κειμένου από την Άγκυρα.