Η Τουρκία προωθεί νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο στοχεύει στη νομική κατοχύρωση των διεκδικήσεών της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, προκαλώντας έντονη ανησυχία για αναζωπύρωση της έντασης.
Το Σχέδιο της Άγκυρας
- Στόχος: Ο καθορισμός και η κωδικοποίηση των εξωτερικών ορίων της τουρκικής υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).
Περιεχόμενο: Περιλαμβάνει συντεταγμένες που αποτυπώνουν το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», αγνοώντας την επήρεια των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.
Χρονοδιάγραμμα: Σύμφωνα με δημοσιεύματα, αναμένεται να κατατεθεί στην τουρκική εθνοσυνέλευση προς έγκριση τον Ιούνιο του 2026, μετά τη γιορτή του Κουρμπάν Μπαϊράμ.
Το casus belli στο ”τραπέζι”
Ο Γκιλρου Γκεζέρ, διευθυντής Ινστιτούτου Εξωτερικής Πολιτικής ανέφερε: «Oι εξελίξεις που έχουν συμβεί από το 1982, κάποια επιθετικά βήματα της Ελλάδας, κάποια παράνομα βήματα της Ελλάδας, των Ελληνοκυπρίων και του Ισραήλ, προκάλεσαν τη δημιουργία αυτού του νόμου.
Όπως ξέρετε, το 1995 η Τουρκία με απόφαση του Κοινοβουλίου ανακοίνωσε πως θα είναι αιτία πολέμου (casus belli) η οποιαδήποτε επέκταση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας στο Αιγαίο στα 12 μίλια. Στον συγκεκριμένο νόμο δεν υπάρχει υποχώρηση στο ζήτημα αυτό.
Επίσης, αντιλαμβάνομαι πως στο κείμενο υπάρχουν ζητήματα και αναφορές σε ό,τι αφορά τις ‘γκρίζες ζώνες, δηλαδή των νησιών, νησίδων και σχηματισμών που δεν έχει καθοριστεί η κυριαρχία τους. Αυτό είναι σημαντικό».
Milliyet: «H αιτία πολέμου στο Αιγαίο για τα 12 μίλια θα παραμείνει με ισχυρό τρόπο»
«Ο Ερντογάν θα μπορεί να κηρύσσει περιοχές ειδικού καθεστώτος απέναντι στα τετελεσμένα της Ελλάδας»
«Θα συνεχιστεί το ‘Casus Belli’ στο Αιγαίο;
Μετά την προσπάθεια της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο Πέλαγος στα 12 μίλια, το Κοινοβούλιο ψήφισε ψήφισμα ‘Casus Belli’ το 1995, δηλώνοντας ότι η εφαρμογή του θα θεωρούνταν αιτία πολέμου. Οι λόγοι της Τουρκίας για Casus Belli στο Αιγαίο διατηρούνται στον νέο κανονισμό. Η έντονη αντίρρηση της Τουρκίας για το όριο των 12 μιλίων στο Αιγαίο διατηρείται έντονα στον νέο κανονισμό.
Το νέο σχέδιο παρέχει στον Πρόεδρο την εξουσία να κηρύσσει θαλάσσιες περιοχές ειδικού καθεστώτος για αλιεία, προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και άλλους σκοπούς σε περιοχές όπου δεν έχει κηρυχθεί Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ). Αυτό θα δώσει στην Τουρκία περιθώριο ελιγμών τόσο όσον αφορά τα θαλάσσια δικαιώματά της όσο και έναντι των τετελεσμένων της Ελλάδας. Θαλάσσιες περιοχές ειδικού καθεστώτος μπορούν επίσης να κηρυχθούν από τον Πρόεδρο στο Αιγαίο Πέλαγος, όπου δεν έχει κηρυχθεί ΑΟΖ.
Ο κανονισμός παρέχει στον Πρόεδρο μια άλλη σημαντική εξουσία. Το προσχέδιο ορίζει τους θεμελιώδεις κανόνες για τον καθορισμό του εύρους και των ορίων των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας. Ωστόσο, το προσχέδιο παρέχει επίσης στην Προεδρία την εξουσία να καθορίσει αυτά τα όρια. Το προσχέδιο ορίζει ότι οι περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας θα μετρώνται ξεκινώντας από τη γραμμή βάσης. Ο νόμος και αυτές οι εξουσίες έχουν τη δυνατότητα να ανοίξουν σημαντικές ευκαιρίες για την τουρκική διπλωματία όσον αφορά την de facto και νόμιμη διαχείριση της περιοχής στο Αιγαίο».
Η Στάση της Αθήνας
- Παρακολούθηση: Η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις κινήσεις και τις διαρροές των τουρκικών ΜΜΕ και διεθνών πρακτορείων όπως το Bloomberg.
- Απάντηση: Η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να δεχθεί μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας