Η Τουρκία προετοιμάζει ένα νέο νομοσχέδιο που αφορά τη θεσμοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας», με στόχο τη νομική κατοχύρωση των διεκδικήσεών της στις θαλάσσιες ζώνες. Το γεγονός αυτό έχει θέσει σε διπλωματικό συναγερμό την Αθήνα.
Οι Κύριοι Στόχοι της Άγκυρας
- Νομική κατοχύρωση: Η κυβέρνηση Ερντογάν επιδιώκει να μετατρέψει το πολιτικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» σε εσωτερικό δίκαιο.
- ΑΟΖ 200 μιλίων: Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει διεκδικήσεις για Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη έως και τα 200 ναυτικά μίλια.
- Αμφισβήτηση νησιών: Τούρκοι αναλυτές αναφέρουν ότι η ρύθμιση ανοίγει παράθυρο για διεκδικήσεις ή γκριζάρισμα σε 152 νησιά και νησίδες του Αιγαίου.
- Αποτροπή τετελεσμένων: Τα τουρκικά ΜΜΕ αναφέρουν ότι ο νόμος στοχεύει να εμποδίσει τυχόν ελληνικές πρωτοβουλίες (π.χ. θαλάσσια πάρκα).
Τι αναφέρουν τώρα οι Τούρκοι:
Να χαμηλώσει τους τόνους γύρω από το νέο νόμο για τη Γαλάζια Πατρίδα επιχειρεί πλέον η Άγκυρα, μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσε το σχέδιο νόμου για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες.
Παρά τις κυβερνητικές διαρροές, μετά τη δημόσια παρουσίαση της πρότασης από το Κέντρο Ερευνών Ναυτικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Άγκυρας (DEHUKAM) περί αναφοράς σε «γκρίζες ζώνες», πρόσωπα που συμμετείχαν στην επεξεργασία του σχεδίου επιχειρούν τώρα να δώσουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα.
Σύμφωνα με τον καθηγητή διεθνούς δικαίου Γιουτζέλ Ατσέρ, ο οποίος είχε ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της πρότασης, το νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει ούτε τον όρο «Γαλάζια Πατρίδα», ούτε χάρτες, ούτε αναφορές σε «152 νησιά» ή «γκρίζες ζώνες». Όπως υποστηρίζει, πρόκειται ουσιαστικά για ένα «πλαίσιο νόμου» που αποσκοπεί στην κωδικοποίηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών της Τουρκίας και όχι σε μια νέα διεκδικητική πολιτική απέναντι στην Ελλάδα.
«Γιατί τώρα;»
Το θέμα συζητήθηκε έντονα και στις επαφές του Ελληνοτουρκικού Φόρουμ στην Αθήνα, όπου Έλληνες αξιωματούχοι φέρονται να εξέφρασαν απορία για τον χρόνο επαναφοράς του ζητήματος, θέτοντας επανειλημμένα το ερώτημα «γιατί τώρα;». Από τουρκικής πλευράς, πηγές συνδέουν την κίνηση αυτή με τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και με τη διεύρυνση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση Ερντογάν επιδιώκει να δείξει στο εσωτερικό ακροατήριο ότι παραμένει ενεργή στα ζητήματα εθνικής κυριαρχίας, χωρίς όμως να τινάξει στον αέρα το κλίμα επαναπροσέγγισης με την Ελλάδα.
Το σχέδιο νόμου αναμένεται να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση μετά το τέλος της αργίας του Κουρμπάν Μπαϊράμ (αρχές Ιουνίου).”
Η Στάση και η Αντίδραση της Ελλάδας
- Ψυχραιμία και αξιολόγηση: Το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών δηλώνει ότι αναμένει το επίσημο κείμενο για να το αξιολογήσει πλήρως.
- Προετοιμασία σεναρίων: Η Αθήνα μελετά ήδη όλα τα πιθανά σενάρια αντίδρασης σε νομικό και διπλωματικό επίπεδο.
- Διεθνές Δίκαιο: Η ελληνική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι οι μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας δεν παράγουν διεθνές δίκαιο και παραβιάζουν τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.