Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αφθονεί η συζήτηση για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, αλλά όχι μόνο για αυτόν με το Ιράν. Ένα μικρό, αλλά σημαντικό, μέρος αυτής της συζήτησης σχετίζεται με μια σύγκρουση που δεν έχει ξεκινήσει.
Για περισσότερο από ένα χρόνο τώρα, σχολιαστές και πολιτικοί έχουν προειδοποιήσει για μια πιθανή σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας. Αυτή η υποθετική αντιπαράθεση καθοδηγείται από μια σειρά ζητημάτων που σχετίζονται με τη Συρία, τα παλαιστινιακά εδάφη και την περιφερειακή ασφάλεια στο σύνολό της. Τον Δεκέμβριο του 2025, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου κατηγόρησε έμμεσα την Άγκυρα ότι θέλει να αποκαταστήσει την οθωμανική αυτοκρατορική κυριαρχία στο Λεβάντε.
Σε αυτό, δήλωσε, οι Τούρκοι «δεν πρέπει καν να το σκέφτονται». Αξιωματούχοι στην Τουρκία του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχουν ακολουθήσει μια πιο ουδέτερη πορεία όσον αφορά την προοπτική ενός ισραηλινού απρόοπτου. Στην νυχτερινή τηλεόραση, ωστόσο, οι σχολιαστές δεν έχουν διστάσει να αντιμετωπίσουν την προοπτική μάχης των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων. Ιδιαίτερα οι αδιάφοροι σχολιαστές έχουν ισχυριστεί ότι οι τουρκικές δυνάμεις πιθανότατα θα καταλάβουν την πρωτεύουσα του Ισραήλ εντός 72 ωρών.
Η μάχη που μαίνεται τώρα για το Ιράν έχει ανεβάσει περαιτέρω τις θερμοκρασίες. Η προειδοποίηση του πρώην πρωθυπουργού Ναφτάλι Μπένετ ότι η Τουρκία αποτελεί μια νέα απειλή παρόμοια με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πυροδότησε μια θύελλα αντιδράσεων. Φιλοϊσραηλινές φωνές στην Αμερική έχουν υποστηρίξει αυτό το συναίσθημα. Η Τουρκία, σύμφωνα με τα λόγια ενός εξέχοντος επικριτή, είναι δυνητικά «ένας εχθρός τόσο επικίνδυνος όσο η Ισλαμική Δημοκρατία» εάν αφεθεί ανεξέλεγκτη ως δύναμη. Μέχρι σήμερα, Τούρκοι αξιωματούχοι αρνούνται να ανταποδώσουν άμεσα πυρά. Ενώ καταγγέλλει την ισραηλινο-αμερικανική επίθεση εναντίον του Ιράν, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει προσφέρει μόνο αόριστες υποσχέσεις για τουρκική αποφασιστικότητα. «Η Τουρκία δεν είναι πλέον η παλιά Τουρκία», δήλωσε στην κοινωνική πλατφόρμα X (πρώην Twitter), προσθέτοντας «Όλοι πρέπει να κάνουν τους υπολογισμούς τους ανάλογα…»
Υπάρχουν πολλά πιθανά σκηνικά για μια ισραηλινο-τουρκική σύγκρουση. Ο βομβαρδισμός μιας αεροπορικής βάσης κοντά στην Παλμύρα πέρυσι, καθώς και οι ισραηλινές εκφράσεις υποστήριξης προς τους Κούρδους μαχητές, υποδηλώνουν ότι η Συρία μπορεί να αποτελέσει το πιο πιθανό πεδίο μάχης μεταξύ των δύο χωρών.
Πράξεις δολιοφθοράς εντός του Ισραήλ ή της Τουρκίας μπορούν επίσης να αποτελέσουν μια πιθανή σπίθα που θα οδηγήσει σε ένοπλη σύγκρουση. Ωστόσο, οι πιθανότητες ενός άμεσου τουρκο-ισραηλινού πολέμου παραμένουν χαμηλές – τουλάχιστον κατά την εκτίμηση ορισμένων αγορών πιθανοτήτων. Πράγματι, η ρευστότητα της τρέχουσας κρίσης καθιστά δύσκολη την πρόβλεψη μιας μελλοντικής αντιπαράθεσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ.
Ίσως είναι πιο σκόπιμο να αναρωτηθούμε ποιοι παράγοντες θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια τέτοια σύγκρουση. Μια πιθανή πιθανότητα μπορεί να προκύψει από μια επικείμενη κρίση που αντιμετωπίζει ο στρατός της Τουρκίας. Καθώς συνεχίζει μια πολυετή προσπάθεια για την αναμόρφωση και τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, η Άγκυρα πρέπει τώρα να απαντήσει σε ένα κρίσιμο, αλλά ευαίσθητο, ερώτημα: Πρέπει η Τουρκία να προετοιμαστεί ενεργά για να πολεμήσει το Ισραήλ; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα μπορεί να αναγκάσει τον Ερντογάν να επανεξετάσει πτυχές της ατζέντας του για τον εκσυγχρονισμό του στρατού. Σε περίπτωση που αλλάξουν οι αμυντικές του προτεραιότητες, μπορεί να επιταχύνει το ξέσπασμα πολέμου με το Ισραήλ, ανεξάρτητα από το αν το επιθυμεί ή όχι.
Αυτό που λέει δημόσια ο Ερντογάν προσφέρει μόνο μια βασική εικόνα για το πώς αντιλαμβάνεται τους αντιπάλους και τους αντιπάλους της Τουρκίας. Δυστυχώς, το πρόσφατο ιστορικό των δηλώσεών του δεν έχει προσθέσει και πολλά στοιχεία σαφήνειας. Πέρα από τη δήλωση ότι η νέα Τουρκία είναι ισχυρότερη από την παλιά, ο Ερντογάν τείνει να αποφεύγει να χαρακτηρίζει τα γειτονικά κράτη ως εχθρούς. Ακόμα πιο σπάνιες είναι οι σαφείς απειλές του για στρατιωτική δράση. Αναμφισβήτητα, οι πιο σαφείς και ασυνήθιστες εκφράσεις επιθετικότητας απευθύνονται στην Ελλάδα. Τίποτα, όπως ορκίστηκε κάποτε, δεν θα μπορούσε να εμποδίσει την Τουρκία να εισβάλει σε ελληνικό έδαφος στη μέση της νύχτας. Σε άλλες περιπτώσεις, έχει καυχηθεί διακριτικά για την ικανότητά του να εκτοξεύει βαλλιστικούς πυραύλους στην Αθήνα.
Ο Ερντογάν βρίσκεται σαφώς σε μια πολύ διαφορετική κατάσταση στην περίπτωση του Ισραήλ. Έχει επιδείξει ελάχιστη αυτοσυγκράτηση στην καταγγελία των ισραηλινών πολιτικών, φτάνοντας στο σημείο να επικαλεστεί τον Θεό να «καταστρέψει και να καταστρέψει το Σιωνιστικό Ισραήλ». Ωστόσο, αρνήθηκε να δεχθεί τις εκκλήσεις των δικών του εταίρων του συνασπισμού για στρατιωτική επέμβαση υπέρ των Παλαιστινίων στη Γάζα. Αν και έχει παραμείνει σε απόσταση από τις ισραηλινές δηλώσεις που απευθύνονται στην Τουρκία, ο Ερντογάν αντιμετωπίζει σαφώς μια δύσκολη επιλογή: Να αγνοήσει τη ρητορική και να ελπίζει ότι οι σχέσεις με το Ισραήλ θα παραμείνουν διαχειρίσιμες; Ή μήπως δίνει εντολή στους υπουργούς του να προετοιμαστούν για ένοπλες εχθροπραξίες;
Υπάρχει καλός λόγος για τον Ερντογάν να επιλέξει το πρώτο. Το Ισραήλ αντιμετωπίζει τη δική του δύσκολη κατάσταση όσον αφορά την στρατιωτική αντιμετώπιση της Τουρκίας. Ως μέλος του ΝΑΤΟ και στενός σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών, η Τουρκία έχει σημαντική διεθνή υποστήριξη στην οποία μπορεί να επικαλεστεί. Επιπλέον, μετά από διαδοχικούς πολέμους σε πολλαπλά μέτωπα, είναι πιθανό το Ισραήλ να μην έχει την πολιτική βούληση – πόσο μάλλον τους υλικούς και οικονομικούς πόρους – να αντιμετωπίσει την Τουρκία. Εσωτερική αβεβαιότητα βασιλεύει επίσης στο Ισραήλ. Κάποια στιγμή, η εξουσία του Νετανιάχου θα σπάσει, οδηγώντας σε μια νέα κυβέρνηση με διαφορετικές ιδέες για την Τουρκία. Όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορεί να επιτρέψουν στον Ερντογάν να κοιμάται πιο εύκολα το βράδυ.
Αλλά αν ο Ερντογάν κρίνει ότι η προετοιμασία για μια στρατιωτική αντιπαράθεση με το Ισραήλ είναι απαραίτητη, υπάρχει πολλή δουλειά και αβεβαιότητα μπροστά του.
Πρέπει πρώτα να εξετάσει τις σοβαρές ελλείψεις που αντιμετωπίζει ο στρατός του σήμερα. Η ραχοκοκαλιά της πολεμικής αεροπορίας της χώρας, ο στόλος των F-16, απαιτεί σημαντικές αναβαθμίσεις υλικών που δεν είναι διαθέσιμες λόγω των αμερικανικών κυρώσεων. Τα πρόσφατα αγορασμένα Eurofighters από το Κατάρ και το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση του προβλήματος, ωστόσο τα μαχητικά δεν έχουν ακόμη φτάσει. Το πώς θα εκπαιδευτούν οι Τούρκοι πιλότοι και πώς θα εξοπλιστούν τα αεροσκάφη με όπλα, είναι επίσης ζητήματα που θα χρειαστούν χρόνο για να διευθετηθούν πλήρως. Η Τουρκία διαθέτει αξιοσημείωτα πλεονεκτήματα όσον αφορά το μέγεθος των ναυτικών και χερσαίων δυνάμεών της. Ωστόσο, εάν οι δοκιμασμένες σε μάχη μοίρες F-35 του Ισραήλ κυριαρχήσουν στους αιθέρες, οι Τούρκοι ναύτες και στρατιώτες μπορεί να βρεθούν σε πολύ μειονεκτική θέση.