Υπό τις παρούσες συνθήκες, παρά τις δημοκρατικές και φιλοευρωπαϊκές προσδοκίες μεγάλου μέρους της τουρκικής κοινωνίας, δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος στην διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ, αναφέρουν οι ευρωβουλευτές της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων σε έκθεση που εγκρίθηκε την Τετάρτη με 48 ψήφους υπέρ, 3 κατά και 23 αποχές.
Η τουρκική κυβέρνηση δεν έχει λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την αντιμετώπιση των υφιστάμενων θεμελιωδών δημοκρατικών ελλείψεων, αναφέρει η έκθεση, επισημαίνοντας την αυξανόμενη τάση στην ΕΕ να κινηθεί προς «ένα διαφορετικό πλαίσιο για τη σχέση, η οποία θα μπορούσε να αποβεί εις βάρος της ενταξιακής διαδικασίας».
Μη διαπραγματεύσιμα τα κριτήρια ένταξης στην ΕΕ
Εκφράζοντας τη βαθιά ανησυχία τους για τη συνεχιζόμενη επιδείνωση των δημοκρατικών προτύπων στην Τουρκία και για την αμείλικτη καταστολή των επικριτικών φωνών από τις τουρκικές αρχές, οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν τη συνεχή στόχευση πολιτικών κομμάτων και μελών της αντιπολίτευσης και ανησυχούν ιδιαίτερα για την πρόσφατη σύλληψη και απομάκρυνση του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης Ekrem İmamoğlu. Πρόκειται για μια πολιτικά υποκινούμενη κίνηση που αποσκοπεί στην αποτροπή ενός νόμιμου αντιπάλου από το να συμμετάσχει στις επικείμενες εκλογές, καθώς και μια κίνηση που ωθεί περαιτέρω τη χώρα προς ένα πλήρως αυταρχικό μοντέλο, σύμφωνα με την έκθεση. Οι ευρωβουλευτές καλούν τις τουρκικές αρχές να θέσουν τέλος στους σημερινούς σοβαρούς περιορισμούς των θεμελιωδών ελευθεριών – ιδίως των ελευθεριών της έκφρασης και του συνέρχεσθαι.
Η προσχώρηση στην ΕΕ εξαρτάται από την εκπλήρωση των κριτηρίων προσχώρησης, τα οποία απαιτούν σταθερούς θεσμούς που εγγυώνται τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τον σεβασμό και την προστασία των μειονοτήτων, τις σχέσεις καλής γειτονίας, τη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο και την ευθυγράμμιση με την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της ΕΕ. Αυτά είναι απόλυτα κριτήρια, όχι θέματα που υπόκεινται σε στρατηγικές εκτιμήσεις συναλλαγών ή διαπραγματεύσεις, αναφέρει η έκθεση.
Προσπάθεια για μια πιο δυναμική και στρατηγική εταιρική σχέση
Οι ευρωβουλευτές αναγνωρίζουν τη στρατηγική και γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας, καθώς και την αυξανόμενη παρουσία και επιρροή της σε τομείς ζωτικής σημασίας για τη διεθνή ασφάλεια, όπως η περιοχή του Εύξεινου Πόντου, η Ουκρανία και η Μέση Ανατολή. Η Τουρκία είναι στρατηγικός εταίρος και σύμμαχος στο ΝΑΤΟ. Είναι επίσης μια χώρα με την οποία η ΕΕ έχει στενές σχέσεις στους τομείς της ασφάλειας, του εμπορίου, της οικονομίας και της μετανάστευσης. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να διατηρηθεί ένας εποικοδομητικός διάλογος και να εμβαθυνθεί η συνεργασία σε τομείς αμοιβαίου στρατηγικού ενδιαφέροντος, λένε οι ευρωβουλευτές. Καλούν την τουρκική κυβέρνηση, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη της ΕΕ να συνεχίσουν να εργάζονται, πέραν της επί του παρόντος παγωμένης διαδικασίας προσχώρησης, προς μια στενότερη, πιο δυναμική και στρατηγική εταιρική σχέση, με ιδιαίτερη έμφαση στη δράση για το κλίμα, την ενεργειακή ασφάλεια, την αντιτρομοκρατική συνεργασία και την περιφερειακή σταθερότητα.
Δηλώσεις
Ο εισηγητής Nacho Sánchez Amor (Σοσιαλιστές, Ισπανία), δήλωσε: «Ακούμε συνεχώς από τις τουρκικές αρχές δηλώσεις σχετικά με την υποτιθέμενη δέσμευσή τους για ένταξη στην ΕΕ και πόσο σημαντικό είναι για εμάς να επανεκκινήσουμε αυτή τη διαδικασία για λόγους ασφάλειας και γεωπολιτικής, αλλά κάνουν λάθος. Η ένταξη αφορά τη δημοκρατία και όσο περισσότερο πιέζουν προς ένα πλήρες αυταρχικό μοντέλο, όπως παρατηρήσαμε πρόσφατα με τη σύλληψη του Ekrem İmamoğlu, τόσο περισσότερο απομακρύνονται από την ένταξη στην ΕΕ».
Επόμενα βήματα
Η έκθεση θα υποβληθεί προς ψήφιση σε προσεχή σύνοδο της ολομέλειας του ΕΚ.