Η Κίνα έχει προκαλέσει διεθνή κατακραυγή μετά την «απάνθρωπη» εκτέλεση τεσσάρων Καναδών υπηκόων που κατηγορούνταν για διακίνηση ναρκωτικών, με τις μαζικές εκτελέσεις από τα εκτελεστικά αποσπάσματα του Πεκίνου να καταδικάζονται έντονα από ακτιβιστές και αξιωματούχους.
Η υπουργός Εξωτερικών του Καναδά, Μελανί Ζολί, δήλωσε ότι η ίδια και ο πρώην πρωθυπουργός Τζάστιν Τριντό είχαν ζητήσει επιείκεια για τους υπηκόους με διπλή υπηκοότητα, αφότου εμπλέχθηκαν στα φερόμενα εγκλήματα.
Ωστόσο, η πρεσβεία της Κίνας στην Οτάβα ανέφερε ότι οι εκτελέσεις έγιναν λόγω εγκλημάτων που σχετίζονται με ναρκωτικά και τόνισε ότι η Κίνα δεν αναγνωρίζει τη διπλή υπηκοότητα.
Η Διεθνής Αμνηστία καταδίκασε τις εκτελέσεις ως απάνθρωπες και σημείωσε ότι η Κίνα εκτέλεσε χιλιάδες ανθρώπους το 2023, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της.
«Αυτές οι σοκαριστικές και απάνθρωπες εκτελέσεις Καναδών πολιτών από τις κινεζικές αρχές θα πρέπει να αποτελέσουν ένα μήνυμα αφύπνισης για τον Καναδά», ανέφερε σε δήλωσή της η Κέτι Νιβιαμπαντί.
Η Κινά εκτελεί περισσότερους κρατούμενους από ό,τι όλες οι υπόλοιπες χώρες μαζί
Πιστεύεται ότι η Κίνα εκτελεί περισσότερους κρατούμενους κάθε χρόνο από ό,τι όλες οι υπόλοιπες χώρες μαζί, με τον συνολικό αριθμό να παραμένει αυστηρά φυλαγμένο κρατικό μυστικό.
Οι εκτελέσεις παραδοσιακά πραγματοποιούνται με πυροβολισμό, αν και τα τελευταία χρόνια έχουν εισαχθεί και οι θανατηφόρες ενέσεις.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Οτάβα, η κ. Ζολί δήλωσε ότι η καναδική κυβέρνηση «καταδίκασε σθεναρά» τις πρόσφατες εκτελέσεις.
«Ζήτησα προσωπικά επιείκεια… Ήταν όλοι τους κάτοχοι διπλής υπηκοότητας», δήλωσε, προσθέτοντας ότι ο Καναδάς ζητά σταθερά επιείκεια για τους πολίτες του που αντιμετωπίζουν τη θανατική ποινή στο εξωτερικό.
Ανέφερε ότι οι οικογένειες των εκτελεσθέντων ζήτησαν από την κυβέρνηση να μην δημοσιοποιήσει τα στοιχεία ταυτότητας των τεσσάρων ατόμων.
Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Καναδά, Σαρλότ ΜακΛέοντ, δήλωσε ότι συνεχίζουν να παρέχουν προξενική βοήθεια στις οικογένειες και ζήτησε από τα μέσα ενημέρωσης να σεβαστούν την ιδιωτικότητά τους.
Πρόσθεσε ότι η Οτάβα συνεχίζει να ζητά επιείκεια για τον Ρόμπερτ Σέλενμπεργκ, έναν Καναδό που έχει καταδικαστεί σε θάνατο για διακίνηση ναρκωτικών, αλλά δεν περιλαμβανόταν στις πρόσφατες εκτελέσεις.
Ο πρώην Καναδός διπλωμάτης Μάικλ Κόβριγκ αντέδρασε στην «εντελώς περιττή» εκτέλεση Καναδών από την Κίνα σε συνέντευξή του στο καναδικό τηλεοπτικό δίκτυο CTV News.
«Οποιαδήποτε ελπίδα ότι η Κίνα μπορεί να ήταν διατεθειμένη να προσφέρει κάποιο κλαδί ελιάς ή να προσπαθήσει να επουλώσει τις ρωγμές στη σχέση μας, να ξεπαγώσει τα πράγματα, νομίζω ότι αυτή η πράξη δείχνει ξεκάθαρα ότι αυτό δεν είναι ιδιαίτερα υψηλό στις προτεραιότητές της», δήλωσε.
Σύμφωνα με καναδικά μέσα ενημέρωσης, περίπου 100 Καναδοί κρατούνται αυτή τη στιγμή στην Κίνα, πολλοί εκ των οποίων για αδικήματα που σχετίζονται με ναρκωτικά.
Η αντιμετώπιση των εγκλημάτων που σχετίζονται με τα ναρκωτικά είναι κοινή ευθύνη όλων των χωρών, δήλωσε την Πέμπτη η εκπρόσωπος του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών, Μάο Νινγκ, καλώντας τον Καναδά να «σεβαστεί το πνεύμα του κράτους δικαίου και να σταματήσει να παρεμβαίνει στη δικαστική κυριαρχία της Κίνας».
Η Μάο πρόσθεσε ότι η Κίνα αντιμετωπίζει τους κατηγορούμενους ισότιμα, ανεξαρτήτως εθνικότητας, και χειρίζεται τις υποθέσεις τους δίκαια και αυστηρά, διασφαλίζοντας παράλληλα τα δικαιώματά τους.
«Η Κίνα πάντα επιβάλλει αυστηρές ποινές για τα εγκλήματα που σχετίζονται με τα ναρκωτικά», δήλωσε εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας.
«Τα γεγονότα σχετικά με τα εγκλήματα που διέπραξαν οι Καναδοί υπήκοοι στις συγκεκριμένες υποθέσεις είναι σαφή, και τα αποδεικτικά στοιχεία είναι ισχυρά και επαρκή».
Ο εκπρόσωπος της πρεσβείας ανέφερε ότι το Πεκίνο «διασφάλισε πλήρως τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των Καναδών υπηκόων που εμπλέκονται» και κάλεσε την καναδική κυβέρνηση να «σταματήσει να κάνει ανεύθυνες δηλώσεις».
Οι εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια.
Η Κίνα επέβαλε αντίποινα με δασμούς σε ορισμένες καναδικές αγροτικές και διατροφικές εισαγωγές νωρίτερα αυτόν τον μήνα, μετά την απόφαση του Καναδά τον Οκτώβριο να επιβάλει δασμούς σε κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα (EV), καθώς και σε προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου.
Οι δασμοί αυτοί προστίθενται στις παγκόσμιες εμπορικές εντάσεις, εν μέσω διαδοχικών ανακοινώσεων επιβολής δασμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα, τον Καναδά και το Μεξικό.
«Η Κίνα μας στέλνει ένα μήνυμα ότι πρέπει να λάβουμε μέτρα αν θέλουμε να δούμε βελτίωση στις σχέσεις μας», δήλωσε ο πρώην πρέσβης του Καναδά στην Κίνα, Γκι Σεν-Ζακ.
Ο Ίαν Μπρόντι, πρώην προσωπάρχης του πρώην πρωθυπουργού του Καναδά, Στίβεν Χάρπερ, έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι τελικά «οι αγροτικοί δασμοί δεν ήταν το χειρότερο μέρος της αντίδρασης της ΛΔΚ (Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας) στους δασμούς για τα ηλεκτρικά οχήματα».
Ο πολιτικός της αντιπολίτευσης από το Συντηρητικό Κόμμα, Μάικλ Τσονγκ, δήλωσε ότι «η εκτέλεση ενός αριθμού Καναδών μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα είναι πρωτοφανής και αποτελεί σαφή ένδειξη ότι το Πεκίνο δεν έχει καμία πρόθεση να βελτιώσει τις σχέσεις με τον Καναδά».
Οι σχέσεις Καναδά-Κίνας έχουν παραμείνει ψυχρές από το 2018, όταν η Μενγκ Ουανζού, οικονομική διευθύντρια της κινεζικής εταιρείας τηλεπικοινωνιών Huawei, συνελήφθη στο Βανκούβερ κατόπιν αιτήματος της Ουάσινγκτον.
Η Κίνα συνέλαβε δύο Καναδούς λίγο μετά τη σύλληψη της Μενγκ Ουανζού, κόρης του ιδρυτή της Huawei, στο πλαίσιο αιτήματος έκδοσής της από τις ΗΠΑ.
Επέστρεψαν στον Καναδά το 2021, την ίδια ημέρα που η κ. Μενγκ γύρισε στην Κίνα, αφού κατέληξε σε συμφωνία με τις αμερικανικές αρχές για την υπόθεσή της.
Πολλές χώρες χαρακτήρισαν τις ενέργειες της Κίνας «διπλωματία των ομήρων», ενώ η Κίνα περιέγραψε τις κατηγορίες κατά της Huawei και της κ. Μενγκ ως πολιτικά υποκινούμενη προσπάθεια να αναχαιτιστεί η οικονομική και τεχνολογική ανάπτυξη της χώρας.
Αν και το κομμουνιστικό κράτος δεν δημοσιεύει επίσημα στοιχεία, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτιμούν ότι χιλιάδες άνθρωποι εκτελούνται κάθε χρόνο στην Κίνα – περισσότερα από όσα εκτελούν μαζί το Ιράν, η Σαουδική Αραβία και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Το ποινικό δίκαιο της χώρας είναι τόσο αυστηρό όσο και ασαφές, με πολλά εγκλήματα να τιμωρούνται με θάνατο βάσει της δρακόντειας νομοθεσίας του Πεκίνου.
Η θανατική ποινή επιβάλλεται συχνά για εγκλήματα που κυμαίνονται από διακίνηση ναρκωτικών μέχρι ανθρωποκτονία, αλλά και για οικονομικά εγκλήματα όπως η διαφθορά.
Σύμφωνα με έκθεση του 2021, ο Ποινικός Κώδικας της Κίνας του 1997 – ο οποίος εξακολουθεί να ισχύει σήμερα – περιλαμβάνει 46 εγκλήματα που επισύρουν τη θανατική ποινή, εκ των οποίων 24 είναι βίαια εγκλήματα και 22 μη βίαια.
Αν και ο αριθμός αυτών των εγκλημάτων έχει μειωθεί σταδιακά (το 1979 ανέρχονταν σε 74, σύμφωνα με την Ταϊβανέζικη Συμμαχία για τον Τερματισμό της Θανατικής Ποινής), οι εκτελέσεις παραμένουν εκτεταμένες, δημιουργώντας αυτό που η Διεθνής Αμνηστία αποκαλεί «γραμμή παραγωγής εκτελέσεων».
Το 2022, η Παγκόσμια Συμμαχία κατά της Θανατικής Ποινής ανέφερε ότι από το 2007 εκτελούνταν τουλάχιστον 8.000 άτομα ετησίως στην Κίνα.