Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι και επίσημα ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ. Σημειώνοντας έναν εκλογικό θρίαμβο, ο ηγέτης των Ρεπουμπλικάνων διέψευσε για άλλη μια φορά τις δημοσκοπήσεις κερδίζοντας τόσο τις κρίσιμες πολιτείες, όσο και στο σύνολο των ψήφων.
Τα ποιοτικά στοιχεία από το exit poll του CNN καταδεικνύουν και την αποτυχία της Κάμαλα Χάρις, που παρά τις προσδοκίες, εν τέλει δεν κατάφερε να κινητοποιήσει τις πληθυσμιακές ομάδες, στις οποίες είχαν ποντάρει οι Δημοκρατικοί για τη νίκη. Μάλιστα, σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες τα αποτελέσματα ήταν χειρότερα από αυτά που είχε πετύχει ο Τζο Μπάιντεν το 2020, ακόμη και η Χίλαρι Κλίντον το 2016, ενάντια στον Ντόναλντ Τραμπ.
Έχασε τους άνδρες, δεν «κέρδισε» τις γυναίκες
Οι γυναίκες ήταν η πληθυσμιακή ομάδα που είχε «ποντάρει» πολλά η Κάμαλα Χάρις. Και όχι άδικα. Όμως, απέτυχε. Οι γυναίκες την ψήφισαν -όπως εξάλλου ήταν αναμενόμενο- αλλά σε ποσοστό (+10) χαμηλότερο από αυτό που είχαν ψηφίσει τον Τζο Μπάιντεν το 2020 (+15%), αλλά και τη Χίλαρι Κλίντον το 2016 (+13%). Μάλιστα, φαίνεται πως η υποψήφια των Δημοκρατικών δεν κατάφερε να επωφεληθεί ιδιαίτερα ούτε από το ζήτημα των αμβλώσεων, το οποίο είχε σηκώσει ψηλά στην ατζέντα της.
Αντίθετα οι άνδρες ψήφισαν τον Τραμπ σε ποσοστό (+10%) υψηλότερο σε σχέση με την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση ενάντια στον Τζο Μπάιντεν (+8%).
Αναλύοντας τα στοιχεία, η Χάρις είχε την υποστήριξη των μαύρων ανδρών, αλλά σε ποσοστό χαμηλότερο από αυτό του Μπάιντεν, καθώς και των μαύρων γυναικών, αλλά σε ποσοστό χαμηλότερο από αυτό της Κλίντον. Κέρδισε επίσης και στην ψήφο των Λατινοαμερικανίδων, αλλά και πάλι σε ποσοστό χαμηλότερο από τους δύο προηγούμενους προέδρους των Δημοκρατικών.
Επιπλέον έχασε την υποστήριξη των Λατινοαμερικανών, με τον Τραμπ να συγκεντρώνει ποσοστό 10% υψηλότερο, όταν οι προκάτοχοι της είχαν πετύχει σημαντικές νίκες στην εν λόγω πληθυσμιακή ομάδα (+31% Κλίντον, +23 Μπάιντεν). Ο Τραμπ κέρδισε και στο σύνολο του λευκού πληθυσμού, άνδρες και γυναίκες, με +20% και +5% αντίστοιχα.
Το εκπαιδευτικό χάσμα μεταξύ ψηφοφόρων Τραμπ και Χάρις
Σε ό,τι αφορά την επίπεδο εκπαίδευσης των ψηφοφόρων Τραμπ και Χάρις, το χάσμα φαίνεται πως μεγαλώνει. Συγκεκριμένα η Χάρις κέρδισε τους πολίτες (λευκούς και μαύρους) ανώτατης εκπαίδευσης, αλλά και τους μαύρους ψηφοφόρους (άνδρες και γυναίκες) που δεν έχουν κάποιο πτυχίο. Αντίθετα, ο Τραμπ επικράτησε στον λευκό πληθυσμό χωρίς ανώτατη εκπαίδευση.
Δεν ανταποκρίθηκαν οι νέοι στο κάλεσμα Χάρις
Οι νέοι παραδοσιακά είναι μια ομάδα ψηφοφόρων που στηρίζουν τους Δημοκρατικούς. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ο Τζο Μπάιντεν είχε χάσει τα ερείσματα τόσο στους νέους έως 29 ετών, όσο και στους ψηφοφόρους έως 44 ετών. Η αντικατάσταση του Τζο Μπάιντεν από την Κάμαλα Χάρις, εκτός των άλλων, είχε ως στόχο να επαναφέρει τους νέους στους κόλπους των Δημοκρατικών. Σε κάποιο βαθμό το πέτυχε, αλλά όχι στον επιδιωκόμενο βαθμό.
Στην κατηγορία των νέων ψηφοφόρων έως 29 ετών, η Χάρις κατέγραψε ένα προβάδισμα 13 μονάδων από τον Τραμπ, το οποίο ωστόσο είναι χαμηλότερο του αντίστοιχου που είχαν πετύχει ο Τζο Μπάιντεν το 2020 (24%) και η Χίλαρι Κλίντον το 2016 (19%). Μειωμένο ήταν και το προβάδισμά της στην ηλικιακή ομάδα 30 έως 44 ετών. Αντίθετα ο Ντόναλντ Τραμπ ενίσχυσε το προβάδισμά του στην ηλικιακή ομάδα 45 έως 64 ετών. Μοναδικό κέρδος για τη Χάρις ήταν η οριακή επικράτησή της στους ψηφοφόρους πάνω από 65 ετών, μια κατηγορία που στις δύο προηγούμενες αναμετρήσεις ψήφισε σταθερά Ρεπουμπλικάνους.
Η αγροτική Αμερική επέστρεψε στον Τραμπ
Ένας από τους βασικούς λόγους της ήττας του Ντόναλντ Τραμπ στις εκλογές του 2020 απέναντι στον Τζο Μπάιντεν ήταν η μείωση της υποστήριξης από αγρότες και μικροαστούς. Ο ηγέτης των Ρεπουμπλικάνων ανέκτησε τα ποσοστά του σε αυτές τις δύο κατηγορίες και πέτυχε την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο.
Ο ρόλος της οικονομίας στις εκλογές των ΗΠΑ
Στην εκλογική αναμέτρηση του 2020, οι ψηφοφόροι ήταν σχεδόν μοιρασμένοι σχετικά με την πορεία της οικονομίας. Το 2024, περίπου τα δύο τρίτα των ψηφοφόρων δήλωσαν ότι η κατάσταση της οικονομία είναι κακή, σε εθνικό και ατομικό επίπεδο, και αυτό προφανώς ωφέλησε τον Ντόναλντ Τραμπ που βρισκόταν στην αντιπολίτευση.
Ο Τραμπ προσέλκυσε και μετριοπαθείς ψηφοφόρους
Πολιτικοί αναλυτές και δημοσκόποι ισχυρίζονταν προεκλογικά πως το μεγάλο πλεονέκτημα της Χάρις είναι πως μπορεί να απευθυνθεί σε μετριοπαθείς ψηφοφόρους, ανεξαρτήτως κομματικής ταυτότητας. Τα ποιοτικά στοιχεία διαψεύδουν αυτές τις εκτιμήσεις. Ο Τραμπ μείωσε την ψαλίδα στους μετριοπαθείς ψηφοφόρους, οι οποίοι στήριξαν μεν Κάμαλα Χάρις αλλά σε ποσοστό μικρότερο σε σχέση με τις εκλογές του 2020.
Αντίθετα οι συντηρητικοί ψηφοφόροι κατευθύνθηκαν αναφανδόν υπέρ του Τραμπ, σε ένα ακόμη στοιχείο που διέψευσε τις προεκλογικές αναφορές περί Ρεπουμπλικάνων που εγκαταλείπουν τον Τραμπ για να στηρίξουν τη Χάρις. Ο Τραμπ στην κατηγορία των συντηρητικών αύξησε τη διαφορά κατά 9% σε σχέση με την εκλογική αναμέτρηση του 2020.
Απέτυχε το αφήγημα του «αντί-Τραμπ» μετώπου
Η προεκλογική εκστρατεία της Κάμαλα Χάρις και των Δημοκρατικών εστίασε περισσότερο στο πόσο «επικίνδυνος» είναι ο Ντόναλντ Τραμπ και λιγότερο στο πρόγραμμα μιας νέας κυβέρνησης των Δημοκρατικών. Αυτό αποδεικνύεται, βάσει των στοιχείων, ένα μεγάλο λάθος.
Οι πολίτες έδωσαν περισσότερο θετική ψήφο παρά αρνητική. Ο Τραμπ συγκέντρωσε σταθερά υψηλότερο ποσοστό θετικής ψήφου, όπως και το 2020, ενώ αντίθετα το ποσοστό των πολιτών που ψήφισε υπέρ του δημοκρατικού υποψήφιου για να μη βγει ο Τραμπ έπεσε σημαντικά από το 2020. Μάλιστα φαίνεται πως αυξήθηκε το ποσοστό αυτών που ψήφισαν Τραμπ για να μη βγει η Χάρις.
Μια ακόμη μεγάλη διαφορά σε σχέση με τις εκλογές του 2020, είναι πως ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να προσέλκυσε συντριπτικά περισσότερους πολίτες που ψήφιζαν για πρώτη φορά. Τέσσερα χρόνια πριν στην αντίστοιχη κατηγορία ο Μπάιντεν είχε πετύχει μια διαφορά της τάξης του 32%. Αντίθετα στις εκλογές της 5ης Νοεμβρίου του 2024, ο Τραμπ σημείωσε ένα προβάδισμα 9% σε σχέση με τη Χάρις.
