Μια εκστρατεία βομβαρδισμού των ΗΠΑ εναντίον ιρανών πληρεξουσίων, η οποία έπληξε περισσότερους από 85 στόχους ως απάντηση σε μια πρόσφατη επίθεση με drone στην Ιορδανία που σκότωσε τρεις Αμερικανούς και τραυμάτισε δεκάδες, απειλεί μια περιφερειακή πυρκαγιά. Αυτή η κρίση ξεκίνησε μετά τις επιθέσεις των Χούτι έξω από την Υεμένη στην εμπορική ναυτιλία στην Ερυθρά Θάλασσα διέκοψαν την αλυσίδα εφοδιασμού, αύξησαν το κόστος θαλάσσιας ασφάλισης και μεταφοράς και απείλησαν με παγκόσμια ύφεση.
Μέσα στον κατακλυσμό της διεθνούς καταδίκης, η σιωπή ενός ηθοποιού λέει πολλά: της Κίνας. Εξωτερικά, η Κίνα και ο Πρόεδρος Xi Jinping παρουσιάζουν ένα εξαιρετικό πρόσωπο πόκερ. Ωστόσο, αυτό δεν μπορεί να κρύψει το αναξιοζήλευτο δίλημμα της Κίνας: οι φιλοδοξίες της για παγκόσμια ηγεσία απαιτούν διευρυνόμενη επιρροή στη Μέση Ανατολή, ενώ ταυτόχρονα η οικονομία της Κίνας και η νομιμότητα του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος απειλούνται από τη βία του Ιράν.
Το Ιράν, ο προστάτης των Χούτι, έχει από καιρό στενούς δεσμούς με την Κίνα, όπως φάνηκε πρόσφατα από την Κίνα ότι μεσολάβησε για την ομαλοποίηση της Σαουδικής Αραβίας-Ιράν και την αποδοχή του Ιράν στον συνασπισμό BRICS υπό την ηγεσία της Κίνας. Παρόλο που το Ιράν έχει επιβληθεί κυρώσεις από τις ΗΠΑ, η Κίνα, όπως και η Ρωσία, φιλοξενεί την ιρανική ηγεσία και μια κινεζική διακήρυξη ανέφερε ότι το Πεκίνο θα «συμμετείχε εποικοδομητικά» στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Όταν οι ιρανικές διαμαρτυρίες αυξήθηκαν, η Κίνα εξέδωσε δήλωση αντίθεσης ενάντια στις «εξωτερικές δυνάμεις που παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν».
Η ολόψυχη υποστήριξη της Τεχεράνης στο παρελθόν από την Κίνα μαραίνεται τώρα, οι ιρανοί πληρεξούσιοι βομβαρδίζονται και το Ιράν διακηρύσσει ανοιχτά ότι δεν φοβάται τον πόλεμο με τις ΗΠΑ. Όσον αφορά τους Χούτι, το Υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας έχει απλώς δηλώσει επίσημα ότι «όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη» πρέπει να «αποφύγουν να ανάψουν φλόγες» – αποφεύγοντας εύστοχα τις συνήθεις επικρίσεις τους στις πρακτικές «ηγεμονικού εκφοβισμού» της Δύσης.
Όλες οι δηλώσεις του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών σχετικά με την κατάσταση στην Υεμένη ήταν εξίσου μη δεσμευτικές, ενώ κατά τη στιγμή της δημοσίευσης δεν υπήρχε καμία λεπτομερής δήλωση από το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας σχετικά με οικονομικούς ή πολιτικούς κινδύνους από την κρίση της Υεμένης ή τα πλήγματα των ΗΠΑ στο Ιράν.
Αυτές οι κοινοτοπίες όχι μόνο έρχονται σε αντίθεση με τα προηγούμενα αισθήματα του ίδιου του Πεκίνου, αλλά και την πρόσφατη αίσθηση δέσμευσής του προς την Τεχεράνη. Οποιαδήποτε προσπάθεια για τη δημιουργία μιας «συνεργασίας χωρίς όρια» μεταξύ αυτών των δύο κρατών ήταν πάντα μάταιη – και ο Xi πιθανότατα το γνώριζε από καιρό.
Παρά την εχθρότητά της προς τις ΗΠΑ, η Κίνα δεν επωφελείται από τη βία και την αστάθεια υψηλού επιπέδου που μπορεί να αναστατώσει το παγκόσμιο οικονομικό apple cart. Το Πεκίνο επιδιώκει να αναδιαμορφώσει και να συλλάβει το σύστημα ανέπαφο. Αντίθετα, η Τεχεράνη πιστεύει ότι δεν μπορεί να προωθήσει την ατζέντα της με το τρέχον status quo και κατανοεί ότι είναι πολύ αδύναμη για να είναι ομότιμος ανταγωνιστής των ΗΠΑ και της Δύσης. Η Τεχεράνη πρέπει να καταφύγει σε ασύμμετρη βία για να επιτύχει τους πολιτικούς της στόχους, κάτι που μπορεί να εκτροχιάσει την άνοδο της Κίνας.
Ο Xi προηγουμένως οδήγησε σε αυτήν τη στρατηγική σύγκρουση κατακτώντας την τέχνη της εκτροπής και της στρατηγικής ασάφειας, χρησιμοποιώντας οποιαδήποτε τακτική που του επιτρέπει να καρπωθεί τα οφέλη της συνεργασίας χωρίς να διακυβεύεται μακροπρόθεσμους οικονομικούς στόχους και στόχους ασφάλειας – και την απάντησή του στα πρόσφατα πλήγματα των ΗΠΑ και τους Χούτι Οι επιθέσεις δεν αποτελούν εξαίρεση.
Καθώς αυτή η κρίση εξελίσσεται, δεν πρέπει να περιμένουμε από το Πεκίνο να καταδικάσει αποφασιστικά το Ιράν για τον πιθανό ρόλο του στην παροχή βοήθειας στις επιθέσεις των Χούτι, αλλά ούτε πρέπει να αναμένουμε ότι η Κίνα θα είναι θεμελιώδες εμπόδιο στην επίλυση της κρίσης. Ο Σι γνωρίζει ήδη πόσο άσχημη θα μπορούσε να γίνει μια παρατεταμένη σύγκρουση, ειδικά με την εκκαθάριση της κινεζικής Evergrande που θέτει αμφιβολίες στην οικονομία της Κίνας.
Παρά αυτά τα οικονομικά δεινά, ωστόσο, για την Κίνα, τα πολιτικά οφέλη από την εμφάνιση ουδέτερης υπερισχύουν της απειλής των υψηλότερων τιμών της ενέργειας, ειδικά εφόσον αναμένει ότι η Δύση θα λύσει την κρίση για αυτούς. Εάν η Δύση επιθυμεί να εξασφαλίσει οποιαδήποτε κινεζική βοήθεια για τον μετριασμό της κρίσης στην Ερυθρά Θάλασσα, η Ουάσιγκτον θα πρέπει να προσφέρει ένα πολιτικό κίνητρο στο Πεκίνο να αρνηθεί τις δεσμεύσεις του προς το Ιράν, αναγκάζοντάς το ενεργά να συνεργαστεί. Αυτό είναι πιο εύκολο να ειπωθεί παρά να γίνει.
Οι ΗΠΑ μπορούν να αυξήσουν το κόστος της σιωπής της Κίνας επιδεινώνοντας την κρίση και αφήνοντας τον οικονομικό αντίκτυπο να φτάσει το Πεκίνο. Αυτό είναι απίστευτα επικίνδυνο. Δεδομένου του τεράστιου μεγέθους, της κλίμακας και της εμβέλειας της οικονομίας της Κίνας, για να μην αναφέρουμε την πολιτική αποφασιστικότητα του Σι, θα μπορούσαν να χρειαστούν μήνες πριν οι απώλειες των εμπορικών οδών της Ερυθράς Θάλασσας δημιουργήσουν κόστος που ξεπερνά αυτό που είναι διατεθειμένο να αναλάβει το Πεκίνο – μέχρι το σημείο αυτό η κρίση μπορεί έχουν ήδη εξελιχθεί σε έναν ολοκληρωτικό διεθνή πόλεμο. Ένα τέτοιο απίθανο σενάριο θα απαιτούσε επίσης από τις Ηνωμένες Πολιτείες να υιοθετήσουν μια στρατηγική που θέτει σε κίνδυνο τη φήμη τους ως εγγυητή του ελεύθερου και ανοιχτού εμπορίου και απαιτεί εγχώριες θυσίες σε μια εκλογική χρονιά, κάτι που θα ήταν θανατηφόρο για τον Τζο Μπάιντεν πολιτικά.
Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά την αδράνεια εναντίον του Ιράν και των Χούτι, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι βοηθούν ακούσια την κινεζική οικονομία.
Και εδώ είναι μια μακροσκελής ιδέα: οι ΗΠΑ θα πρέπει να καλέσουν δημόσια την Κίνα να συμμετάσχει σε επιχειρήσεις κατά των Χούτι στην Υεμένη. Η Κίνα είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα αρνιόταν, αλλά δεν είναι κακό να προσκαλέσουμε έναν εμπορικό ανταγωνιστή να συνεργαστεί στο όνομα της προστασίας της διεθνούς ελευθερίας ναυσιπλοΐας. Το κλείσιμο της στρατιωτικής βάσης της Κίνας στο Τζιμπουτί σίγουρα θα έκανε την επιχείρηση υλικοτεχνικά εφικτή και η αποδοχή της θα έδειχνε την Κίνα ως έναν υπεύθυνο διεθνή εταίρο, ενώ δυνητικά θα έφερνε μια σφήνα μεταξύ της Τεχεράνης και του Πεκίνου.
Η Κίνα μπορεί να πλησιάζει ήδη το όριο αυτού που είναι διατεθειμένη να θυσιάσει για να διατηρήσει θετικές σχέσεις με το Ιράν. Ιρανικές πηγές υποστηρίζουν ότι η Κίνα έχει ήδη αυξήσει την ένταση της στάσης της εναντίον των Χούτι. Η κλιμακούμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εκθέτει την Κίνα ως στρατηγικό αρχάριο στην περιοχή και υπογραμμίζει την εγγενή σύγκρουση που αντιμετωπίζει μεταξύ οικονομικών και γεωπολιτικών συμφερόντων.