Οι σύμβουλοι του Αμερικανού προέδρου Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, αναμένεται να συναντηθούν τη Δευτέρα στο Βερολίνο με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τους ηγέτες της Γερμανίας, της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, προκειμένου να προσπαθήσουν να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με το αμερικανικό σχέδιο για την ειρήνη στην Ουκρανία, όπως δήλωσαν δύο αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου στο Axios.
Η συνάντηση αυτή είναι σημαντική, καθώς ο Λευκός Οίκος πιέζει έντονα την Ουκρανία να εγκρίνει το σχέδιό του, αλλά οι εδαφικές παραχωρήσεις που ζητούνται από το Κίεβο παραμένουν ένα σημαντικό σημείο διαφωνίας. Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι όλα τα άλλα ζητήματα είναι κοντά στην επίλυση και ότι ο Ζελένσκι μπορεί να έχει πρόταση για μια λύση για το εδαφικό ζήτημα.
Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου σημείωσε ότι ο Ζελένσκι πρότεινε κατά τη διάρκεια δημόσιων δηλώσεων την Πέμπτη ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να διεξαγάγει δημοψήφισμα για μια ειρηνευτική συμφωνία που θα περιλάμβανε την παραχώρηση εδαφών. Ο αξιωματούχος είπε ότι οι ΗΠΑ το θεωρούν ως πρόοδο.
«Δημοψήφισμα ή εκλογές»
Η Ρωσία επιμένει ότι πρέπει να ελέγχει ολόκληρη την περιοχή του Ντονμπάς σε οποιαδήποτε συμφωνία, παρά το γεγονός ότι περίπου το 14% του Ντονμπάς εξακολουθεί να ελέγχεται από την Ουκρανία. Οι ΗΠΑ συμπεριέλαβαν το αίτημα της Ρωσίας στο σχέδιό τους, προτείνοντας παράλληλα η εν λόγω περιοχή να καταστεί αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη.
Στις ίδιες δηλώσεις, ο Ζελένσκι κατέστησε σαφές ότι είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικός ως προς την πρόταση των ΗΠΑ για μια «ελεύθερη οικονομική ζώνη» στο Ντονμπάς και ζητά αλλαγές και διευκρινίσεις σε άλλα θέματα.
Είπε ότι πιστεύει ότι το ερώτημα αν οι συμβιβασμοί που ζητούνται από την Ουκρανία είναι δίκαιοι «θα απαντηθεί από τον λαό της Ουκρανίας» σε δημοψήφισμα ή εκλογές.
Η διεξαγωγή μιας τέτοιας ψηφοφορίας υπό τις τρέχουσες συνθήκες θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Ωστόσο, ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι ανέφεραν κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης την Παρασκευή ότι, εάν ο Ζελένσκι προτείνει δημοψήφισμα για το έδαφος, θα τον υποστηρίξουν.
«Υπάρχει πιθανότητα ειρήνης»
Οι Γουίτκοφ και Κούσνερ συζήτησαν σε τηλεδιάσκεψη το σχέδιο για μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη με τους συμβούλους εθνικής ασφάλειας της Ουκρανίας, της Γερμανίας, της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι οι συζητήσεις αυτές και ο τελευταίος γύρος συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ουκρανίας την Πέμπτη έδειξαν επαρκή πρόοδο για να πείσουν τον Τραμπ να στείλει τους συμβούλους του στην Ευρώπη.
«Πιστεύουν ότι υπάρχει πιθανότητα ειρήνης και ο πρόεδρος τους εμπιστεύεται», δήλωσε ένας άλλος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.
Ο εκπρόσωπος του Ζελένσκι δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Η εφημερίδα Wall Street Journal ήταν η πρώτη που δημοσίευσε την είδηση για το ταξίδι των Γουίτκοφ και Κούσνερ στην Ευρώπη.
Σημαντική πρόοδος στις εγγυήσεις ασφαλείας
Οι διαπραγματεύσεις για την εγγύηση ασφάλειας που θα λάβει η Ουκρανία από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο.
Ένας ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ δήλωσε ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι πρόθυμη να δώσει στην Ουκρανία μια εγγύηση βάσει του άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, η οποία θα εγκριθεί από το Κογκρέσο και θα είναι νομικά δεσμευτική.
«Θέλουμε να δώσουμε στους Ουκρανούς μια εγγύηση ασφάλειας που, από τη μία πλευρά, δεν θα είναι λευκή επιταγή, αλλά, από την άλλη, θα είναι αρκετά ισχυρή. Είμαστε διατεθειμένοι να την υποβάλουμε στο Κογκρέσο για ψήφιση», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος είπε ότι θα υπάρξουν τρεις ξεχωριστές συμφωνίες για την ειρήνη, τις εγγυήσεις ασφάλειας και την ανασυγκρότηση, και ότι οι τελευταίες συνομιλίες έδωσαν στους Ουκρανούς για πρώτη φορά μια «πλήρη εικόνα για το μέλλον».
Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, οι διαπραγματεύσεις για το μεταπολεμικό οικονομικό πακέτο και το πακέτο ανασυγκρότησης προχωρούν καλά.
«Όταν οι άνθρωποι βλέπουν τι θα κερδίσουν και όχι μόνο τι θα δώσουν, είναι πιο πρόθυμοι να προχωρήσουν», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
«Σύμφωνα με την τρέχουσα πρόταση, ο πόλεμος θα τελειώσει με την Ουκρανία να διατηρεί την κυριαρχία του 80% του εδάφους της, να λαμβάνει την μεγαλύτερη και ισχυρότερη εγγύηση ασφάλειας που έχει λάβει ποτέ και να αποκτά ένα πολύ σημαντικό πακέτο ευημερίας», πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Σημείο τριβής
Αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν συμβουλεύσει τον Ζελένσκι ότι δεν χρειάζεται να βιαστεί να συνάψει συμφωνία, ιδίως μια συμφωνία που τον αναγκάζει να παραχωρήσει εδάφη που η Ουκρανία δεν έχει πραγματικά χάσει στο πεδίο της μάχης.
Επίσης, δεν είναι σαφές εάν η Ρωσία θα είναι πρόθυμη να αποδεχτεί τις προτάσεις των ΗΠΑ.
Ο Ζελένσκι δήλωσε την Πέμπτη ότι η αμερικανική πλευρά επιθυμούσε «πλήρη κατανόηση» σχετικά με το σχέδιο μέχρι τα Χριστούγεννα.