Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τη συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν επί Ομπάμα «μία από τις χειρότερες συμφωνίες στην ιστορία των ΗΠΑ», υποστηρίζοντας ότι οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις της κυβέρνησής του ακολουθούν «αντίθετη προσέγγιση» και ότι ο αποκλεισμός θα παραμείνει σε πλήρη ισχύ μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία.
Συγκεκριμένα στην ανάρτησή του, ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ότι η συμφωνία υπό τον Μπαράκ Ομπάμα και την τότε διοίκησή του, άνοιγε τον δρόμο για το Ιράν να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, χαρακτηρίζοντας τους υπεύθυνους ως «άπειρους». Αντίθετα, σύμφωνα με τον ίδιο, οι διαπραγματεύσεις της κυβέρνησής του προχωρούν με τάξη και εποικοδομητικό τρόπο.
«Έχω ενημερώσει τους εκπροσώπους μου να μην βιαστούν σε καμία συμφωνία, καθώς ο χρόνος είναι με το μέρος μας», σημείωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι ο αποκλεισμός θα παραμείνει σε πλήρη ισχύ μέχρι να επιτευχθεί, επικυρωθεί και υπογραφεί μία σωστή συμφωνία. «Και οι δύο πλευρές πρέπει να πάρουν τον χρόνο τους και να κάνουν τα πράγματα σωστά. Δεν επιτρέπονται λάθη», τόνισε.
Παράλληλα, επεσήμανε ότι οι σχέσεις των ΗΠΑ με το Ιράν γίνονται «πολύ πιο επαγγελματικές και παραγωγικές», αλλά ξεκαθάρισε ότι η Τεχεράνη δεν θα επιτρέπεται να αναπτύξει ή να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Την ίδια ώρα, ευχαρίστησε τις χώρες της Μέσης Ανατολής για την υποστήριξη και συνεργασία τους, αναφέροντας ότι αυτή θα ενισχυθεί περαιτέρω μέσω της συμμετοχής τους στις ιστορικές Συμφωνίες του Αβραάμ. Ο Τραμπ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο συμμετοχής και του Ιράν σε παρόμοια πλαίσια συνεργασίας.
Δεν επιδιώκουμε να αποκτήσουμε πυρηνικά
Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε πως η χώρα του είναι «έτοιμη να διαβεβαιώσει τον κόσμο πως δεν επιδιώκει πυρηνικά όπλα», μεταδίδουν ιρανικά ΜΜΕ.
Όπως αναφέρει το BBC, το πρακτορείο ειδήσεων IRNA μετέδωσε τις δηλώσεις του Ιρανού προέδρου, όπως διατυπώθηκαν σε μια ανάρτησή του στο Telegram.
«Πριν από τον μαρτυρικό θάνατο του αγιατολάχ Χαμενεΐ… είχαμε δηλώσει -και το επαναλαμβάνουμε τώρα- ότι είμαστε έτοιμοι να διαβεβαιώσουμε τον κόσμο πως δεν επιδιώκουμε πυρηνικά όπλα», έγραφε.
Σύμφωνα με το πρακτορείο, ο πρόεδρος προσθέτει ότι το Ιράν «δεν επιθυμεί περιφερειακή αστάθεια» και ότι είναι «το ισραηλινό καθεστώς… που επιδιώκει να αποσταθεροποιήσει την περιοχή».
Όμως, ο Ιρανός πρόεδρος επισήμανε πως «η διαπραγματευτική ομάδα μας δεν θα συμβιβαστεί όσον αφορά την τιμή και την αξιοπρέπεια της χώρας μας».
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, άφησε να εννοηθεί ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να κάνει μια ανακοίνωση αργότερα σήμερα σχετικά με τις διαπραγματεύσεις.
«Πιστεύω πως τις επόμενες ώρες θα έχουμε μια καλή είδηση» δήλωσε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ. Από την άλλη, όμως, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, επικαλούμενο ιρανική πηγή, προειδοποιεί ότι «εάν οι ΗΠΑ συνεχίσουν να εγείρουν εμπόδια, δεν θα υπάρξει καμία πιθανότητα για την επίτευξη τελικού μνημονίου συμφωνίας».
Η ίδια πηγή, επισημαίνει ότι οι διαφωνίες παραμένουν σε μία ή δύο ρήτρες του μνημονίου μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας πως οι συνομιλίες βρίσκονται ακόμη σε κρίσιμο στάδιο και η τελική συμφωνία δεν είναι ακόμη εξασφαλισμένη».
Τα δύο βασικά «αγκάθια»
Όπως προαναφέρθηκε, ένα από τα βασικά σημεία διαφωνίας μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον αφορά τα Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη οδό παγκόσμιας μεταφοράς ενέργειας που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με την Αραβική Θάλασσα. Πριν από την πρόσφατη σύγκρουση, μέσω του Στενού διακινούνταν περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Το Ιράν υποστηρίζει την κυριάρχία του τονίζοντας ότι τα Στενά βρίσκονται εντός των χωρικών του υδάτων, καθώς και των υδάτων του Ομάν, και έχει προτείνει την επιβολή τελών για τη διέλευση πλοίων. Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν πλήρη ελευθερία ναυσιπλοΐας.
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, και συγκεκριμένα το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ζητούν πλήρη διακοπή του εμπλουτισμού, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να επιδιώκει την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου. Από την άλλη, το Ιράν επιμένει ότι το πρόγραμμά του προορίζεται για μη στρατιωτική χρήση.
Σήμερα μάλιστα ο Ιρανός Πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να καθησυχάσει «τον κόσμο ότι η χώρα δεν επιθυμεί να αποκτήσει πυρηνικό όπλο».
Όπως αναφέρουν διεθνή ΜΜΕ, η τελική συμφωνία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα όλων των εμπλεκόμενων πλευρών να γεφυρώσουν τις διαφορές τους στα συγκεκριμένα κρίσιμα ζητήματα.
Πόσο ρεαλιστικό είναι το τέλος του πολέμου;
Το υπό συζήτηση μνημόνιο για το τέλος του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών δεν περιλαμβάνει προς το παρόν ουσιαστικές παραχωρήσεις από καμία από τις δύο πλευρές, αλλά αποτελεί, σύμφωνα με ειδικούς, ένα πρώιμο δείγμα βούλησης για να προχωρήσουν σε μια ευρύτερη και περισσότερο δεσμευτική συμφωνία.