Το Ισραήλ εκτός συμφωνίας; Τι προβλέπει το προσχέδιο του μνημονίου ΗΠΑ – Ιράν
Το Ισραήλ δεν αναφέρεται πουθενά στο προσχέδιο του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, σύμφωνα με το φερόμενο σχέδιο της συμφωνίας 14 σημείων που δημοσιοποίησε το Al Arabiya.
Ωστόσο, το πρώτο σημείο του εγγράφου προβλέπει «άμεσο και μόνιμο τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου», γεγονός που έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και ερμηνείες για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην περιφερειακή ισορροπία.
Το επίκεντρο της συμφωνίας: Ορμούζ, κυρώσεις και αποκλιμάκωση
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το προσχέδιο επικεντρώνεται κυρίως:
- Στον τερματισμό της τρέχουσας σύγκρουσης.
- Στην πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
- Στην αποδέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων που σήμερα βρίσκονται υπό αμερικανικές κυρώσεις.
- Στη δημιουργία πλαισίου για μελλοντική συνολική συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Οι πληροφορίες έρχονται λίγες ημέρες μετά την αποκάλυψη ότι το Ισραήλ δεν έλαβε άδεια να δει το πλήρες κείμενο του μνημονίου, παρά το σχετικό αίτημα που υπέβαλε πριν από την προγραμματισμένη υπογραφή του την Παρασκευή στην Ελβετία.
Ασαφές το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος
Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της συμφωνίας φαίνεται πως παραμένει ανοιχτό.
Το προσχέδιο δεν καθορίζει τι θα συμβεί με τα υφιστάμενα πυρηνικά υλικά του Ιράν, αναφέροντας μόνο ότι:
«Όλα τα υπόλοιπα αμοιβαία συμφωνημένα ζητήματα που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα αντιμετωπιστούν επαρκώς σε μια τελική συμφωνία».
Η διατύπωση αυτή δείχνει ότι τα πλέον ευαίσθητα θέματα μεταφέρονται στις διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν μετά την υπογραφή του μνημονίου.
Αμερικανική δέσμευση για οικονομική στήριξη 300 δισ. δολαρίων
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο του προσχεδίου αφορά την οικονομική διάσταση της συμφωνίας.
Σύμφωνα με το έγγραφο, οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν να συνεργαστούν με περιφερειακούς εταίρους για:
«τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου σχεδίου αποκατάστασης και οικονομικής ανάπτυξης του Ιράν», με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η πρόβλεψη αυτή θεωρείται από πολλούς ως μία από τις σημαντικότερες οικονομικές παραχωρήσεις που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα στο πλαίσιο των συνομιλιών.
«Πάγωμα» στο πυρηνικό πρόγραμμα και στις κυρώσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ένα από τα τελευταία σημεία του προσχεδίου.
Μέχρι να επιτευχθεί η τελική συμφωνία:
- Το Ιράν θα διατηρήσει το σημερινό καθεστώς του πυρηνικού του προγράμματος.
- Οι ΗΠΑ δεν θα μπορούν να επιβάλουν νέες κυρώσεις.
- Η Ουάσιγκτον δεν θα ενισχύσει περαιτέρω τις στρατιωτικές της δυνάμεις απέναντι στο Ιράν.
Με άλλα λόγια, προβλέπεται μια διατήρηση του status quo, έως ότου ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις για το τελικό πλαίσιο συμφωνίας.
Καμία επίσημη επιβεβαίωση
Μέχρι στιγμής, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες ούτε το Ιράν έχουν επιβεβαιώσει επίσημα την αυθεντικότητα του προσχεδίου που δημοσιοποιήθηκε.
Παρ’ όλα αυτά, το περιεχόμενο που διέρρευσε ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι η επικείμενη συμφωνία εστιάζει πρωτίστως στην αποκλιμάκωση της έντασης, την οικονομική αποκατάσταση του Ιράν και τη σταθεροποίηση της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο, αφήνοντας τα πιο δύσκολα ζητήματα –όπως το πυρηνικό πρόγραμμα και η περιφερειακή επιρροή της Τεχεράνης– για την επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων.