Για πάνω από δύο δεκαετίες, το στρατιωτικό κατεστημένο του Πακιστάν εκτέλεσε μια από τις πιο εξελιγμένες γεωπολιτικές απάτες στη σύγχρονη ιστορία. Ενώ συνεργαζόταν ανοιχτά με τις Ηνωμένες Πολιτείες στον Πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας και λάμβανε πάνω από 32 δισεκατομμύρια δολάρια σε άμεση αμερικανική βοήθεια, το Πακιστάν ταυτόχρονα καλλιέργησε τη στρατηγική του συμμαχία με την Κίνα και υποστήριξε κρυφά τις ίδιες δυνάμεις των Ταλιμπάν που είχε δεσμευτεί δημόσια να πολεμήσει. Αυτή η τριγωνική χειραγώγηση έφτασε στο αποκορύφωμά της κατά τη διάρκεια της αφγανικής εξέγερσης, όπου το Πακιστάν τοποθέτησε με επιτυχία την Κίνα ως περιφερειακό μεσάζοντα ισχύος, ενώ εκμεταλλευόταν συστηματικά τα αμερικανικά στρατηγικά τυφλά σημεία μέσω προσεκτικά κατασκευασμένων αφηγήσεων φόβου που ενέπλεξαν σταθερά την Ινδία για τις αποτυχίες ασφαλείας του Πακιστάν.
Η ιδιοφυΐα της προσέγγισης του Πακιστάν δεν έγκειται μόνο στην διπλή του αντιμετώπιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και στο πώς ταυτόχρονα εμβάθυνε τη σχέση του με την Κίνα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Όπως σημείωσε ένας αναλυτής, το Πακιστάν έγινε ένας χειριστικός παράγοντας που τροφοδοτήθηκε από τη γενναιοδωρία των ΗΠΑ για δεκαετίες, ενώ τις ξεγέλασε. Αυτή η χειραγώγηση δημιούργησε χώρο για την Κίνα να επεκτείνει την επιρροή της στη Νότια Ασία χωρίς να αντιμετωπίσει άμεσα τα αμερικανικά συμφέροντα, χρησιμοποιώντας ουσιαστικά το Πακιστάν ως στρατηγικό ρυθμιστικό και πληρεξούσιο.
Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες επικεντρώθηκαν σε επιχειρήσεις κατά της τρομοκρατίας, η Κίνα επέκτεινε αθόρυβα το αποτύπωμά της στην περιοχή μέσω των καθιερωμένων δικτύων του Πακιστάν. Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας-Πακιστάν (CPEC), που ανακοινώθηκε το 2013, αντιπροσώπευε την επισημοποίηση μιας σχέσης που αναπτυσσόταν κρυφά εδώ και χρόνια. Η κινεζική στρατιωτική βοήθεια προς το Πακιστάν, η οποία ξεκίνησε το 1966, είχε εξελιχθεί σε μια ολοκληρωμένη στρατηγική συνεργασία που περιελάμβανε μεταφορά τεχνολογίας πυρηνικών όπλων, κοινή ανάπτυξη μαχητικών αεροσκαφών (JF-17) και εκτεταμένη ανταλλαγή πληροφοριών.
Η στρατηγική συνεργασία εμβαθύνθηκε καθώς η σχέση του Πακιστάν με τις Ηνωμένες Πολιτείες γινόταν ολοένα και πιο τεταμένη. Κάθε αμερικανική κριτική για την πακιστανική διπροσωπία, παραδόξως, οδήγησε το Ισλαμαμπάντ πιο κοντά στο Πεκίνο. Οι Κινέζοι ηγέτες αναγνώρισαν αυτή τη δυναμική και την εκμεταλλεύτηκαν με μαεστρία, τοποθετώντας τους εαυτούς τους ως αξιόπιστους «παντός καιρού» εταίρους του Πακιστάν σε αντίθεση με την υπό όρους υποστήριξη της Αμερικής.
- Διαφήμιση –
Η πιο εξελιγμένη τεχνική χειραγώγησης του Πακιστάν περιελάμβανε τη συνεχή σύνδεση της Ινδίας με την Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP) σε ενημερώσεις ασφαλείας και διπλωματικές συζητήσεις, παρά την απουσία αξιόπιστων αποδεικτικών στοιχείων που να υποστηρίζουν αυτούς τους ισχυρισμούς. Αποσπούσε την προσοχή από τον ίδιο τον ρόλο του Πακιστάν στη δημιουργία της απειλής της TTP, δικαιολογούσε τα συνεχή αιτήματα στρατιωτικής βοήθειας και διατηρούσε τη στρατηγική ασάφεια σχετικά με την πραγματική αφοσίωση του Πακιστάν.
Αυτή η αφήγηση, που βασίζεται στον φόβο, αποδείχθηκε αξιοσημείωτα αποτελεσματική για τους Αμερικανούς πολιτικούς, οι οποίοι ήδη ανησυχούσαν για την περιφερειακή σταθερότητα. Χαρακτηρίζοντας το Πακιστάν ως θύμα τρομοκρατίας που χρηματοδοτείται από την Ινδία, οι Πακιστανοί στρατηγικοί μετέτρεψαν με επιτυχία τη χώρα τους από πιθανό αντίπαλο σε ουσιαστικό εταίρο στην περιφερειακή ασφάλεια. Η αφήγηση παρείχε επίσης δικαιολογία για τη συνεχή υποστήριξη του Πακιστάν σε ορισμένες μαχητικές ομάδες ως «αμυντικά» μέτρα κατά της ινδικής επιθετικότητας.
Το στρατιωτικό κατεστημένο του Πακιστάν έχει χρησιμοποιήσει απρόσκοπτα την ίδια χειραγώγηση που εξαπάτησε τις ΗΠΑ για δύο δεκαετίες στην τρέχουσα σχέση του με την Κίνα. Ακριβώς όπως οι Πακιστανοί αξιωματούχοι ενημέρωσαν κάποτε τις ΗΠΑ για την υποτιθέμενη εμπλοκή της Ινδίας σε επιχειρήσεις TTP για να δικαιολογήσουν τη συνεχή βοήθεια και τη στρατηγική υπομονή, τώρα χρησιμοποιεί τις ίδιες τακτικές με την Κίνα να παρουσιάζει την ψευδαίσθηση Ινδίας-TTP ως δικαιολογία για την ενισχυμένη κινεζική συνεργασία ασφαλείας και στρατιωτική παρουσία. Ο πακιστανικός στρατός συνεχίζει να διαδίδει αφηγήσεις που συνδέουν την Ινδία με τις επιθέσεις TTP, παρά την έλλειψη αξιόπιστων αποδεικτικών στοιχείων, ενώ παραλείπει βολικά ότι η ίδια η ISI εκπαίδευσε πολλούς από αυτούς τους μαχητές και τους παρείχε καταφύγιο για χρόνια.
Η Κίνα αναγνώρισε νωρίς ότι οι Αμερικανοί πολιτικοί δυσκολεύονταν να κατανοήσουν τη σύνθετη δυναμική της γεωπολιτικής της Νότιας Ασίας. Το Πεκίνο απέφυγε προσεκτικά να αμφισβητήσει άμεσα τις αμερικανικές αφηγήσεις, ενώ υποστήριξε σιωπηλά την εκδοχή των γεγονότων του Πακιστάν μέσω διπλωματικών διαύλων. Αυτή η προσέγγιση επέτρεψε στην Κίνα να επωφεληθεί από τα πακιστανικά δίκτυα πληροφοριών και τη στρατηγική της τοποθέτηση χωρίς να προκαλέσει άμεση αμερικανική αντίθεση.
Η κινεζική στρατηγική ήταν ιδιαίτερα εμφανής σε τριμερείς συναντήσεις που αφορούσαν το Αφγανιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα. Το Πεκίνο τοποθετούνταν σταθερά ως ουδέτερος μεσολαβητής, ενώ στην πραγματικότητα προωθούσε τους πακιστανικούς στρατηγικούς στόχους. Κινέζοι αξιωματούχοι ζητούσαν δημόσια περιφερειακή σταθερότητα, ενώ ιδιωτικά υποστήριζαν τις πακιστανικές θέσεις που υπονόμευαν την εξουσία της αφγανικής κυβέρνησης και επέκτειναν τη σύγκρουση.
Η επιχειρησιακή ευθυγράμμιση του TTP με τους Αφγανούς Ταλιμπάν δημιούργησε μια προφανή αντίφαση στην αφήγηση του Πακιστάν. Εάν η Ινδία έλεγχε πραγματικά το TTP, θα ήταν παράλογο για αυτές τις ομάδες να διατηρήσουν ιδεολογική και επιχειρησιακή ενότητα με τους Αφγανούς Ταλιμπάν που χρηματοδοτούνται από το Πακιστάν.