Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ και οι σύμβουλοί του σχεδιάζουν μια εκτεταμένη πρωτοβουλία με στόχο την κυριαρχία στον πετρελαϊκό κλάδο της Βενεζουέλας για τα επόμενα χρόνια, και ο πρόεδρος έχει πει σε συνεργάτες του ότι πιστεύει πως οι κινήσεις του θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση των τιμών του πετρελαίου στο επιθυμητό για τον ίδιο επίπεδο των 50 δολαρίων το βαρέλι, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Σύμφωνα με τη WSJ ένα σχέδιο που εξετάζεται προβλέπει οι ΗΠΑ να ασκήσουν κάποιο βαθμό ελέγχου στην κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Βενεζουέλας, Petróleos de Venezuela SA (PdVSA), συμπεριλαμβανομένης της απόκτησης και εμπορίας του μεγαλύτερου μέρους της πετρελαϊκής παραγωγής της εταιρείας, όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Στις ΗΠΑ η διαχείριση του μεγαλύτερου αποθέματος του Δυτικού Ημισφαιρίου
Εάν το σχέδιο επιτύχει, θα μπορούσε ουσιαστικά να δώσει στις ΗΠΑ τη διαχείριση του μεγαλύτερου μέρους των πετρελαϊκών αποθεμάτων του Δυτικού Ημισφαιρίου, λαμβάνοντας υπόψη τα κοιτάσματα στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες όπου αμερικανικές εταιρείες ελέγχουν την παραγωγή. Θα μπορούσε επίσης να εκπληρώσει δύο βασικούς στόχους της κυβέρνησης: να αποκλείσει τη Ρωσία και την Κίνα από τη Βενεζουέλα και να πιέσει τις τιμές της ενέργειας χαμηλότερα για τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα αναφερθεί στο ενδεχόμενο μείωσης των τιμών του πετρελαίου στα 50 δολάρια το βαρέλι, το επίπεδο που προτιμά, σύμφωνα με δύο ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Ωστόσο, οι τιμές του πετρελαίου είναι ήδη χαμηλές, με το αμερικανικό σημείο αναφοράς να κυμαίνεται γύρω στα 56 δολάρια το βαρέλι την Τετάρτη, και ο Τραμπ έχει δυσκολευτεί να πείσει τους Αμερικανούς παραγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου να αυξήσουν την παραγωγή αργού ώστε να τον βοηθήσουν να πετύχει τους πολιτικούς του στόχους. Πολλές εταιρείες θεωρούν ότι τα 50 δολάρια το βαρέλι αποτελούν όριο κάτω από το οποίο η γεώτρηση καθίσταται μη κερδοφόρα, και μια παρατεταμένη περίοδος χαμηλών τιμών πετρελαίου θα μπορούσε να αποδεκατίσει τη βιομηχανία σχιστολιθικού πετρελαίου των ΗΠΑ, η οποία υπήρξε βασικός υποστηρικτής του προέδρου.
«Η αμερικανική ενεργειακή βιομηχανία —και το κυριότερο, ο αμερικανικός λαός και ο λαός της Βενεζουέλας— θα ωφεληθούν τεράστια από τον έλεγχο του πετρελαίου της Βενεζουέλας από τον πρόεδρο, το οποίο προηγουμένως χρησιμοποιούνταν για τη χρηματοδότηση του παράνομου ναρκοτρομοκρατικού καθεστώτος του Μαδούρο», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ.
Η εταιρεία επιβεβαίωσε σε ανακοίνωση που ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι ΗΠΑ και η PdVSA διεξάγουν διαπραγματεύσεις για την πώληση ποσοτήτων αργού πετρελαίου, με τις συνομιλίες να βασίζονται σε εμπορική συναλλαγή.
Ο Τραμπ και η ομάδα του άρχισαν να έρχονται σε ιδιωτική επαφή με τη νεοσύστατη κυβέρνηση της Βενεζουέλας, με στόχο την ανάληψη ελέγχου της πετρελαϊκής της προμήθειας, μέσα σε λίγες ημέρες από τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις.
Μέρος των συνομιλιών με αξιωματούχους της κυβέρνησης της Βενεζουέλας μετά τη σύλληψη του Μαδούρο επικεντρώθηκε στο πώς οι ΗΠΑ μπορούν να διαδραματίσουν ηγετικό ρόλο στην αύξηση της παραγωγής των πλούσιων πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα.
Η νέα ηγέτιδα της Βενεζουέλας, η υπηρεσιακή πρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες, χαρακτήρισε την Τετάρτη την επιδρομή και τη σύλληψη του Μαδούρο «κηλίδα στις σχέσεις μας». Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι «δεν είναι κάτι το εξαιρετικό, ούτε ακανόνιστο, να υπάρχουν σχέσεις —για παράδειγμα οικονομικές— μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βενεζουέλας. Η Βενεζουέλα πρέπει να έχει σχέσεις με όλες τις χώρες του ημισφαιρίου», είπε.
Άλλοι που γνωρίζουν τις συνομιλίες λένε ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν να ασκήσουν έλεγχο στην PdVSA μέσω μιας συμφωνίας βάσει της οποίας η κυβέρνηση Τραμπ θα εργαζόταν για την απόκτηση και ενδεχομένως τη διανομή του πετρελαίου της εταιρείας, συμπεριλαμβανομένων παλαιών και υφιστάμενων κοινοπραξιών με ενεργειακούς κολοσσούς όπως η Chevron.
Ο παράγοντας κυρώσεις
Οι αμερικανικές κυρώσεις στο πετρέλαιο έχουν περιορίσει την παραγωγή της Βενεζουέλας τα τελευταία χρόνια, αποκλείοντάς την από πολλούς δυνητικούς αγοραστές. Η Κίνα είναι σήμερα ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου της Βενεζουέλας, και ο αμερικανικός έλεγχος της παραγωγής, της εμπορίας και της διανομής θα έδινε στις ΗΠΑ ισχυρό λόγο στον τελικό προορισμό του πετρελαίου, καθώς και μερίδιο των κερδών για αμερικανικές εταιρείες.
Η Λέβιτ δήλωσε σε ενημέρωση Τύπου την Τετάρτη ότι οι κυρώσεις κατά της Βενεζουέλας θα χαλαρώσουν επιλεκτικά τις επόμενες ημέρες, ώστε να επιτραπεί η πώληση πετρελαίου που μέχρι τώρα τελούσε υπό κυρώσεις. Ο πρόεδρος ανακοίνωσε την Τρίτη, με ανάρτησή του στο Truth Social, ότι η Βενεζουέλα θα προμηθεύσει τις ΗΠΑ με 30 έως 50 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου που τελούσε υπό κυρώσεις. Ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ δήλωσε σε επενδυτικό συνέδριο της Goldman Sachs στο Μαϊάμι ότι οι ΗΠΑ θα πωλούν το αποκλεισμένο πετρέλαιο της Βενεζουέλας «επ’ αόριστον».
Συνάντηση στον Λευκό Οίκο
«Θα διαθέσουμε στην αγορά το αργό που εξέρχεται από τη Βενεζουέλα — αρχικά αυτό το συσσωρευμένο, αποθηκευμένο πετρέλαιο, και στη συνέχεια, επ’ αόριστον, θα πουλάμε την παραγωγή που προέρχεται από τη Βενεζουέλα στην αγορά», είπε ο Ράιτ στο συνέδριο. Ο Τραμπ έχει προγραμματιστεί να συναντηθεί την Παρασκευή στον Λευκό Οίκο με στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών όπως η Chevron, η Exxon και άλλες.
Οι ενέργειες της κυβέρνησης ισοδυναμούν με επέκταση του συνθήματος «drill, baby, drill» πολύ πέρα από τα σύνορα των ΗΠΑ. Ο Τραμπ θεωρεί εδώ και καιρό ότι η αυξημένη παραγωγή και οι χαμηλότερες τιμές πετρελαίου αποτελούν οικονομικό όφελος και έχει καταστήσει αυτό προτεραιότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του. Η πρωτοβουλία έχει αποκτήσει μεγαλύτερη αίσθηση επείγοντος καθώς οι ψηφοφόροι συνεχίζουν να εκφράζουν ανησυχίες για το κόστος ζωής και τα ποσοστά του Τραμπ στις δημοσκοπήσεις υποχωρούν ενόψει κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών.
Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι πιστεύει πως η πρόσβαση στα πετρελαϊκά αποθέματα της Βενεζουέλας θα μειώσει τις τιμές του πετρελαίου. Ενώ οι καταναλωτές θα μπορούσαν να ωφεληθούν από αυτό, οι υποστηρικτές του προέδρου στη βιομηχανία πετρελαίου ενδέχεται να μην είναι ευχαριστημένοι.
Νέες προμήθειες από το καρτέλ του Οργανισμού Πετρελαιοεξαγωγικών Χωρών (OPEC), σε συνδυασμό με φόβους για οικονομική επιβράδυνση λόγω των δασμών του Τραμπ, πίεσαν τις τιμές του πετρελαίου καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025. Οι εταιρείες γεώτρησης, που εδώ και χρόνια έχουν υιοθετήσει την απαίτηση της Wall Street για πειθαρχία στο κεφάλαιο, κράτησαν τις δαπάνες τους υπό έλεγχο παρά τις παροτρύνσεις του Τραμπ και τις πολυάριθμες απορρυθμιστικές ενέργειες που στόχευαν στην ενίσχυση της γεώτρησης.
«Οι επενδυτές δεν ενδιαφέρονται για την ενεργειακή κυριαρχία. Ενδιαφέρονται για τα ενεργειακά μερίσματα», δήλωσε ο Κλέι Σάιγκλ, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών.
Ο Τραμπ κάνει bypass τους απρόθυμους παραγωγούς
Η παραγωγή πετρελαίου των ΗΠΑ αυξήθηκε λίγο πάνω από 3% μεταξύ Δεκεμβρίου 2024 και Νοεμβρίου, σύμφωνα με τη Διοίκηση Πληροφοριών Ενέργειας (EIA), μια αύξηση που, όπως λένε οι αναλυτές, οφείλεται κυρίως σε αποδοτικότερες πρακτικές στα πετρελαϊκά πεδία και όχι στις πολιτικές του Τραμπ.
Με την ανάληψη ελέγχου του πετρελαίου της Βενεζουέλας, ο Τραμπ επιχειρεί να παρακάμψει τους απρόθυμους παραγωγούς. Ταυτόχρονα, όμως, στέλνει μήνυμα στον υπόλοιπο κόσμο ότι οι ΗΠΑ έχουν πλέον υπό τον έλεγχό τους μεγάλο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής. Σε μια μεταπολεμική παγκόσμια τάξη που κατακερματίζεται, η κυβέρνηση θεωρεί ότι η αμερικανική ασφάλεια συνδέεται με τους πετρελαϊκούς πόρους του Δυτικού Ημισφαιρίου, δήλωσε ο Κέβιν Μπουκ, επικεφαλής ερευνών στην εταιρεία ενεργειακής ανάλυσης ClearView Energy Partners.
«Ο προηγούμενος πρόεδρος επιδίωκε να ενισχύσει τις συμμαχίες ώστε ουσιαστικά να κάνει τις συμμαχίες της Αμερικής ισχυρότερες. Και ο σημερινός πρόεδρος φαίνεται να επιδιώκει να κάνει την Αμερική μεγαλύτερη», είπε.
Ένα ακόμη εμπόδιο στο σχέδιο του Τραμπ είναι η ερειπωμένη κατάσταση της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας, η οποία έχει υποστεί χρόνια υποεπένδυσης και παραμέλησης. Η αύξηση της παραγωγής θα απαιτούσε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια επενδύσεων από αμερικανικές εταιρείες, οι οποίες μπορεί να διστάζουν να ανοίξουν τα ταμεία τους εν μέσω χαμηλών τιμών πετρελαίου. Η μόνη μεγάλη πετρελαϊκή εταιρεία που δραστηριοποιείται εκεί είναι η Chevron, ενώ νέοι παίκτες στερούνται τις σχέσεις, το προσωπικό και τις υλικοτεχνικές δυνατότητες για άμεση έναρξη δραστηριοτήτων. Οι αναλυτές λένε ότι θα χρειαστούν χρόνια για να αυξηθεί σημαντικά η παραγωγή.
Οι συζητήσεις για το πώς οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αρχίσουν να υλοποιούν ένα σχέδιο αξιοποίησης του πετρελαίου της Βενεζουέλας συνεχίζονται, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Αξιωματούχοι της κυβέρνησης έχουν επίσης έρθει σε επαφή με στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών, πιέζοντάς τα να καταθέσουν ιδέες για το πώς και οι δύο χώρες θα μπορούσαν να αποκομίσουν τα μέγιστα κέρδη από το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, σύμφωνα με άτομο με άμεση γνώση των συνομιλιών.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εξετάσει την πώληση του πετρελαίου της Βενεζουέλας σε πλήθος διανομέων και διεθνών ενεργειακών εταιρειών, μεταξύ των οποίων οι Mercuria, Vitol και Trafigura, σύμφωνα με το ίδιο άτομο. Ο Ράιτ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ ήδη διαθέτουν στην αγορά το αργό που λαμβάνουν από τη Βενεζουέλα και σημείωσε ότι η κυβέρνηση σκοπεύει να συνεχίσει την πώληση του προϊόντος. Τα έσοδα θα καταλήγουν προς το παρόν σε τραπεζικούς λογαριασμούς που ελέγχονται από τις ΗΠΑ, είπε ο Ράιτ, και αργότερα θα διανεμηθούν στις προσωρινές αρχές της Βενεζουέλας.