Σε μια ξεκάθαρη τοποθέτηση που ανατρέπει τους ισχυρισμούς της τουρκοκυπριακής πλευράς προχώρησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο γύρω από τις ενεργειακές υποδομές στην Κύπρο. Η Κομισιόν υπογράμμισε ότι η υποτιθέμενη ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Τουρκίας και Κατεχομένων δεν διαθέτει καθεστώς έργου αμοιβαίου ενδιαφέροντος, ενώ απέκλεισε κατηγορηματικά οποιαδήποτε πιθανότητα ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Η απάντηση δόθηκε κατόπιν σχετικής ερώτησης του Γιάννη Μανιάτη, Αντιπροέδρου των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών (S&D) και Επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ. Στο ίδιο έγγραφο, η Ε.Ε. επιβεβαιώνει την πλήρη στήριξή της στο «Great Sea Interconnector» (διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου), το οποίο έχει ήδη λάβει επιχορήγηση 657 εκατ. ευρώ από τον Μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη».
Προειδοποίηση στην Τουρκία και τον ENTSO-e
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε ταυτόχρονα ένα αυστηρό μήνυμα προς τον τουρκικό Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (TEİAŞ). Υπενθύμισε ότι η Τουρκία, ως παρατηρητής στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο ENTSO-e, έχει δεσμευτεί να συνεργάζεται με όλους τους ευρωπαϊκούς Διαχειριστές.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια ανάπτυξης διασύνδεσης απαιτεί τη ρητή συγκατάθεση του επίσημου Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Κομισιόν δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στην έκθεση διεύρυνσης του 2025, όπου διατυπώνονται έντονες ανησυχίες για τις κινήσεις της Άγκυρας στα Κατεχόμενα.
Το παρασκήνιο των τουρκοκυπριακών ισχυρισμών
Η παρέμβαση του Γιάννη Μανιάτη προκλήθηκε από δηλώσεις του «πρωθυπουργού» του ψευδοκράτους, Ουνάλ Ουστέλ, ο οποίος παρουσίαζε το καλώδιο Τουρκίας-Κατεχομένων ως μια «ώριμη» και «οικονομικά συμφέρουσα» λύση που δήθεν περίμενε έγκριση από τις ευρωπαϊκές αρχές. Η απάντηση της Επιτροπής εκθέτει πλήρως αυτούς τους ισχυρισμούς, χαρακτηρίζοντάς τους ανυπόστατους.
Η παρέμβαση του Γιάννη Μανιάτη
Σχολιάζοντας την εξέλιξη, ο κ. Μανιάτης επεσήμανε την ανάγκη για ταχεία ολοκλήρωση του GSI, αφήνοντας αιχμές για τις καθυστερήσεις σε Αθήνα και Λευκωσία. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά:
«Παρά την ηχηρή διάψευση και την αυστηρή προειδοποίηση προς την Τουρκία, που καταφέραμε άλλη μια φορά να εξασφαλίσουμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πρέπει επιτέλους Ελλάδα και Κύπρος να σταματήσουν να κωλυσιεργούν με τις δήθεν Μελέτες επικαιροποίησης της σκοπιμότητας και των οικονομικών μεγεθών του καλωδίου GSI, ενός έργου που εντάχθηκε για πρώτη φορά στα έργα ευρωπαϊκής προτεραιότητας PCI για χρηματοδότηση το 2013 και μέχρι τώρα έχει αξιολογηθεί από τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής άλλες 6 (έξι) φορές (!!), επαναβεβαιώνοντας κάθε φορά την οικονομοτεχνική και γεωπολιτική χρησιμότητά του, για την ενεργειακή ασφάλεια της Ε.Ε. και την άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου, με παράλληλη εξασφάλιση ευρωπαϊκής χρηματοδότησης άνω των 657 εκατ.€».