Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα αποφασίσει σύντομα εάν θα συμμορφωθεί με την πρόσκληση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα, δήλωσε ο Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στους δημοσιογράφους την Τρίτη.
Ο Φιντάν τόνισε ότι η Άγκυρα εκτιμά τις προσπάθειες για ειρήνη στον παλαιστινιακό θύλακα.
Σχολιάζοντας την πρόσκληση του Τραμπ σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Anadolu (AA) και τον ραδιοτηλεοπτικό φορέα TRT, ο Φιντάν δήλωσε ότι εξετάζουν την προσφορά. Σημείωσε ότι ο Ερντογάν, από την αρχή, υποστήριξε μια εθνική κινητοποίηση για την επίλυση της κατάστασης στη Γάζα και ηγήθηκε των προσπαθειών σε αυτό το βαθμό, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών που καταβάλλονται από κοινού από διεθνείς εταίρους.
«Το συμβούλιο μπορεί να έχει τις αδυναμίες του, αλλά η ύπαρξή του είναι μια πολύτιμη εξέλιξη για εμάς. Εκτιμούμε επίσης το γεγονός ότι η πρόσκληση απευθύνθηκε και σε χώρες με τις οποίες συνεργαστήκαμε στενά, όπως το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν και το Αζερμπαϊτζάν. Θα αξιολογήσουμε αυτήν την προσφορά με τους εταίρους μας, από τη Σαουδική Αραβία, την Ιορδανία και την Αίγυπτο μέχρι τους Τούρκους αδελφούς μας και τους φίλους μας στην Ευρώπη», είπε.
«Ο πρόεδρός μας θα συνεχίσει να κινητοποιεί τη διεθνή διπλωματία για τη Γάζα. Ο πρόεδρος είναι πάντα πρόθυμος να αντιμετωπίσει ιδέες που θα έσωζαν έστω και μία ζωή στη Γάζα ή αλλού. Αλλά πρέπει να εξετάσουμε ορισμένους κανόνες και να ζυγίσουμε ποια είναι τα συμφέροντα της Τουρκίας. Αφού εξετάσει όλα αυτά, ο πρόεδρος θα λάβει μια απόφαση», είπε.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε τη σύσταση του Συμβουλίου Ειρήνης για να «διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην εκπλήρωση» των 20 σημείων του σχεδίου του Τραμπ για τον οριστικό τερματισμό του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα και την ανοικοδόμηση του θύλακα, καθώς και για την «παροχή στρατηγικής εποπτείας, την κινητοποίηση διεθνών πόρων και τη διασφάλιση της λογοδοσίας καθώς η Γάζα μεταβαίνει από τη σύγκρουση στην ειρήνη και την ανάπτυξη».
Οι ΗΠΑ σχημάτισαν επίσης την Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας για την εφαρμογή της Φάσης 2 του «Ολοκληρωμένου Σχεδίου για τον Τερματισμό της Σύγκρουσης στη Γάζα» του Τραμπ, ένα ιδρυτικό εκτελεστικό συμβούλιο και ένα εκτελεστικό συμβούλιο της Γάζας για την υποστήριξη του μεταβατικού πλαισίου.
Το Συμβούλιο Ειρήνης περιγράφηκε από τον Πρόεδρο Τραμπ ως «ένα από τα πιο θρυλικά συμβούλια που έχουν υπάρξει ποτέ, όλοι θέλουν να συμμετάσχουν σε αυτό», αλλά απόψε αναφέρουμε ότι μετά την αποκάλυψη της λίστας των ηγετών που προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν, συμπεριλαμβανομένων των Ερντογάν και Πούτιν, υπάρχουν αυξανόμενες εκκλήσεις όχι μόνο στο Ισραήλ για την απόρριψη της ιδέας – η αμερικανική πρωτοβουλία αντιμετωπίζει αυξανόμενη αντίθεση και θα μπορούσε να καταρρεύσει πριν καν ξεκινήσει.
Αν και πρόσφατα αναφέρθηκε ότι τουλάχιστον ορισμένοι ηγέτες από τις δυτικές χώρες εξετάζουν το ενδεχόμενο να αποδεχτούν την προσφορά και να συμμετάσχουν στο νέο όργανο, απόψε λαμβάνουμε την πρώτη σημαντική ένδειξη ευρωπαϊκής οπισθοδρόμησης. Ένας αξιωματούχος στο Μέγαρο των Ηλυσίων μας επιβεβαιώνει ότι ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται να απορρίψει την αμερικανική προσφορά, ισχυριζόμενος ότι ο χάρτης εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τον σεβασμό των αρχών και της δομής του ΟΗΕ.
Παράλληλα με τη γαλλική θέση, δύο ανώτερες δυτικές διπλωματικές πηγές περιγράφουν απόψε μια ατμόσφαιρα καχυποψίας και βαθιάς ανησυχίας στην Ευρώπη. Σύμφωνα με αυτές, στις Βρυξέλλες και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, «όλοι είναι πολύ νευρικοί και σκεπτικοί», εν μέρει λόγω της πιθανής σύνθεσης των προσκεκλημένων στο σώμα, της απλής έκθεσης ιδεών όπως η πρόσκληση αμφιλεγόμενων ηγετών, καθώς και άλλων δηλώσεων και διαφωνιών γύρω από την πολιτική της κυβέρνησης – συμπεριλαμβανομένου του ζητήματος της Γροιλανδίας, το οποίο λένε ότι «σίγουρα δεν συμβάλλει στην εμπιστοσύνη».
Μια πηγή ορίζει το Συμβούλιο Ειρήνης ως «έναν άνθρωπο-παράσταση» και αμφισβητεί την ικανότητα οποιασδήποτε ευρωπαϊκής χώρας να ενταχθεί σε ένα τέτοιο πλαίσιο: «Είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς πώς οι ευρωπαϊκές χώρες μπορούν να αποδεχτούν ένα όργανο που δεν έχει ελέγχους και ισορροπίες, σαφείς κανόνες ή βάση σε υπάρχοντες θεσμούς».
Μετά τη Γαλλία, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, και άλλες χώρες επανεξετάζουν τη συμμετοχή τους στην πρωτοβουλία. Σύμφωνα με μία από αυτές, «Δεν πρόκειται πλέον μόνο για ζήτημα Ισραήλ ή Γάζας. Το καταστατικό του συμβουλίου, όπως παρουσιάζεται, καλύπτει κάθε κατάσταση σύγκρουσης στον κόσμο. Ως εκ τούτου, εμείς, όπως και άλλες χώρες, μελετάμε την ιδέα και εξετάζουμε σε βάθος τις νομικές και πολιτικές της επιπτώσεις».