Το Αυστραλιανό Ινστιτούτο Στρατηγικής Πολιτικής (ASPI) δημοσίευσε πρόσφατα μια έκθεση που επιβεβαιώνει την κυριαρχία της Κίνας στις «κρίσιμες τεχνολογίες». Η έκθεση ισχυρίστηκε ότι μεγάλο μέρος της προόδου της Κίνας προήλθε από περίτεχνο σχεδιασμό υψηλού επιπέδου και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό πολιτικής.
Υποστήριξε επίσης ότι οι δυτικές δημοκρατίες χάνουν στον παγκόσμιο τεχνολογικό ανταγωνισμό και τις προέτρεψε να επενδύσουν περισσότερα στην έρευνα και να δημιουργήσουν στενότερες συνεργασίες για να περιορίσουν τις κυρίαρχες θέσεις της Κίνας σε αυτές τις τεχνολογίες.
Πριν ληφθούν μέτρα, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε την άνοδο της Κίνας στις κρίσιμες τεχνολογίες και να διαχωρίσουμε το γεγονός από τη φαντασία.
Ο ισχυρισμός ότι το προβάδισμα της Κίνας στα ερευνητικά αποτελέσματα υποδηλώνει την κυριαρχία της στις «κρίσιμες τεχνολογίες» αποτελεί περίπτωση αμφιβολίας. Τα αποτελέσματα της έρευνας δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα την ικανότητα τεχνολογικής καινοτομίας.
Η Κίνα έχει αναμφισβήτητα σημειώσει σημαντική πρόοδο στην ερευνητική παραγωγή τις τελευταίες δύο δεκαετίες, κυρίως λόγω της σημαντικής χρηματοδότησης από την κεντρική κυβέρνηση για κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα που βασίζονται σε ένα μοντέλο που βασίζεται στην κατάταξη.
Αλλά αυτό το μοντέλο ώθησε τους ερευνητές να δώσουν προτεραιότητα στα βραχυπρόθεσμα κίνητρα έναντι της μακροπρόθεσμης έρευνας γνώσης, η οποία καθοδηγείται από ακαδημαϊκή περιέργεια αλλά συνοδεύεται από υψηλή αβεβαιότητα και κίνδυνο.
Η Κίνα ακολούθησε τον δρόμο των δυτικών τεχνολογικών προδρόμου μιμούμενοι, αφομοιώνοντας και αναπαράγοντας την υπάρχουσα επιστημονική έρευνα. Μόλις οι Κινέζοι επιστήμονες φτάσουν στα τεχνολογικά σύνορα, πρέπει να προσαρμόσουν τη στρατηγική τους για να συμμετάσχουν σε έρευνα αιχμής και που καθορίζει το μέλλον.
Όταν πρόκειται για ερευνητικά αποτελέσματα, η κλίμακα των εισροών παίζει σημαντικό ρόλο. Το 2022, ο συνολικός αριθμός του προσωπικού έρευνας και ανάπτυξης (R&D) της Κίνας ξεπέρασε τα πέντε εκατομμύρια άτομα-έτη, δημιουργώντας τη μεγαλύτερη δεξαμενή επιστημονικών και τεχνολογικών ταλέντων στον κόσμο.
Κατά τον υπολογισμό της αγοραστικής δύναμης, οι Κινέζοι ερευνητές, εκτός από κορυφαίους επιστήμονες, είναι γενικά λιγότερο ακριβοί από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Η Κίνα έχει σχεδόν διπλάσιο αριθμό ερευνητών πλήρους απασχόλησης, που ισοδυναμεί με το σύνολο των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η Κίνα κάνει βήματα προόδου στην έρευνα.
Ωστόσο, η ποσότητα της έρευνας δεν ισοδυναμεί πάντα με την ποιότητα. Η παρακολούθηση τεχνολογίας της ASPI προσφέρει συγκεντρωτικές συγκρίσεις μεταξύ χωρών και τεχνολογικών πεδίων, αλλά δεν καταγράφει ακριβείς μετρήσεις της ποιότητας της έρευνας. Αυτό συμβαίνει επειδή η κατάταξή της για τη θέση μιας χώρας σε έναν συγκεκριμένο τεχνολογικό τομέα βασίζεται σε αναφορές δημοσιεύσεων.
Αν και η έκθεση της ASPI βεβαιώνει ότι οι αυτοαναφορές είναι νόμιμες, οι δείκτες που βασίζονται σε αναφορές δίνουν στους μεγάλους οργανισμούς ένα αξιοσημείωτο πλεονέκτημα ως προς τον αντίκτυπο της δημοσίευσης όταν περιλαμβάνονται οι αυτοαναφορές.
Ένας άλλος περιορισμός της κατάταξης της ASPI είναι η ανεπαρκής στάθμιση των επιρροών των περιοδικών και των συγγραφέων στην έρευνα, η οποία θα μπορούσε να υποβαθμίσει αυτούς που διεξάγουν πρωτοποριακή και καθοριστική για το μέλλον έρευνα. Κατά τη χρήση βιβλιομετρικών αναλυτικών μεθόδων, όπως οι αναλύσεις συν-παραπομπής και ταυτόχρονης εμφάνισης, οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεπερνούν την Κίνα με σημαντικό περιθώριο σε πολλά επιστημονικά πεδία.
Η οικοδόμηση της τεχνολογικής καινοτομίας είναι μια σταδιακή και σωρευτική διαδικασία που καθοδηγείται από τη βιομηχανική Ε&Α. Η Κίνα έχει μια σχετικά σύντομη ιστορία βιομηχανικής καινοτομίας, η οποία εξαρτάται από την πορεία. Για το λόγο αυτό, η Κίνα έχει λίγα πλεονεκτήματα σε καθιερωμένες βιομηχανίες, όπως οι ημιαγωγοί και τα φαρμακευτικά προϊόντα, όπου οι δυτικοί κατεστημένοι φορείς κατέχουν «πατέντα» που περιορίζουν την κάλυψη της Κίνας.
Ενώ η Κίνα συνεισέφερε 27,5% στις συνολικές παγκόσμιες δαπάνες Ε&Α το 2022 έναντι 35,6 των Ηνωμένων Πολιτειών, οι τεχνολογικοί γίγαντες των ΗΠΑ εξακολουθούν να κυριαρχούν στην έρευνα και την καινοτομία σε κρίσιμες τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη.
Σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η πρόοδος της Κίνας στην έρευνα και την καινοτομία συμβαίνει σε διαφορετικούς δρόμους. Ένας γρίφος έχει εγείρει ανησυχίες μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής – ενώ η ερευνητική κοινότητα γιορτάζει τις ανακαλύψεις στην ποσότητα δημοσιεύσεων, οι βιομηχανίες αντιμετωπίζουν πολλά «σημεία ασφυξίας» σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού τεχνολογίας.
Λιγότερο από το 4% των ερευνητικών εκροών της Κίνας από τα πανεπιστήμια έχουν μεταφραστεί σε δυνατότητες βιομηχανικής καινοτομίας — πολύ χαμηλότερο από ό,τι στις περισσότερες βιομηχανικές χώρες. Η οικοδόμηση μιας γέφυρας μεταξύ της έρευνας και της καινοτομίας της Κίνας έχει γίνει προτεραιότητα πολιτικής.
Τέλος, η ιδέα ότι η βιομηχανική πολιτική της Κίνας παίζει κρίσιμο ρόλο στην έρευνα και την καινοτομία της είναι μύθος. Η Κίνα δεν έχει μια ενιαία βιομηχανική πολιτική — αντίθετα, έχει πολλές πολιτικές που οδηγούν σε ενδοκυβερνητικό ανταγωνισμό, με αποτέλεσμα διπλές προσπάθειες και σπατάλη πόρων.
Μια προσέγγιση για την αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης είναι η δημιουργία ενός νέου εθνικού συστήματος καινοτομίας. Ένα κεντρικό εθνικό σύστημα μπορεί να παρέχει πλεονεκτήματα καινοτομίας για κρίσιμες τεχνολογίες.