Στην τελική ευθεία για την κρίσιμη συνάντηση στην Άγκυρα εισέρχονται οι διπλωματικές ομάδες της Ελλάδας και της Τουρκίας, με το Μέγαρο Μαξίμου να οριστικοποιεί τη σύνθεση της κυβερνητικής αποστολής που θα συνοδεύσει τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη. Η επίσκεψη στον Πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, πραγματοποιείται σε μια συγκυρία όπου η διατήρηση του κλίματος ύφεσης αποτελεί κοινό στόχο, παρόλο που οι θεμελιώδεις διαφορές παραμένουν ενεργές και αμετακίνητες.
Το ρεπορτάζ του «Πρώτου Θέματος» αναλύει τη στρατηγική στόχευση της Αθήνας, τα ζητήματα που αναμένεται να θέσει η τουρκική πλευρά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά και τα πρόσωπα που θα αναλάβουν το βάρος των διμερών επαφών.
Η Σύνθεση της Ελληνικής Αποστολής
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η ελληνική αποστολή που θα μεταβεί στην τουρκική πρωτεύουσα έχει σχεδόν «κλειδώσει», περιλαμβάνοντας κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης που χειρίζονται τα χαρτοφυλάκια της «Θετικής Ατζέντας» αλλά και της σκληρής διπλωματίας.
Τον Πρωθυπουργό θα πλαισιώνουν:
- Γιώργος Γεραπετρίτης: Ο Υπουργός Εξωτερικών, ο οποίος έχει σηκώσει το βάρος της προετοιμασίας μέσω των τακτικών επαφών του με τον Τούρκο ομόλογό του, Χακάν Φιντάν.
- Υφυπουργός Εξωτερικών (Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου): Με αρμοδιότητα τον πολιτικό διάλογο, η κα Παπαδοπούλου έχει διαχειριστεί τις διερευνητικές επαφές και την «χαρτογράφηση» των διαφορών.
- Κώστας Φραγκογιάννης: Ο Υφυπουργός Εξωτερικών για την Οικονομική Διπλωματία, ο οποίος «τρέχει» τα θέματα της Θετικής Ατζέντας (εμπόριο, τουρισμός, ενέργεια).
- Διπλωματικό Γραφείο: Η επικεφαλής του διπλωματικού γραφείου του Πρωθυπουργού, Άννα Μαρία Μπούρα, η οποία διατηρεί ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με τον σύμβουλο του Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν.
Επιπλέον, ανάλογα με την τελική διαμόρφωση της ατζέντας, ενδέχεται να συμμετάσχουν Υπουργοί που σχετίζονται με το Μεταναστευτικό και την Πολιτική Προστασία, καθώς αυτοί είναι τομείς όπου η συνεργασία έχει αποδώσει καρπούς.
Πολιτικό βιβλίο
Τι Βάζει στο Τραπέζι η Τουρκική Πλευρά
Ενώ η ελληνική πλευρά προσέρχεται με σταθερή θέση ότι η μόνη διαφορά προς επίλυση είναι η οριοθέτηση Υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, η Άγκυρα αναμένεται να ανοίξει τη «βεντάλια» των θεμάτων, επιχειρώντας να διευρύνει το πλαίσιο του διαλόγου.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το τουρκικό επιτελείο αναμένεται να θέσουν:
- Ζητήματα Κυριαρχίας και Αποστρατιωτικοποίησης: Η Τουρκία επιμένει να εγείρει ζητήματα σχετικά με το καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, συνδέοντας την κυριαρχία τους με την αποστρατιωτικοποίηση.
- Μειονότητες: Η Άγκυρα θέτει ζήτημα «τουρκικής μειονότητας» στη Θράκη, παρεκκλίνοντας από τους ορισμούς της Συνθήκης της Λωζάνης που κάνει λόγο για μουσουλμανική μειονότητα.
- Διαμοιρασμός Πόρων: Η τουρκική πλευρά επαναφέρει το αφήγημα της «δίκαιης μοιρασιάς» (kazan-kazan) στην Ανατολική Μεσόγειο, αμφισβητώντας τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου και την επήρεια των ελληνικών νησιών.
- Θαλάσσια Πάρκα: Πρόσφατη εστία έντασης αποτελεί η εξαγγελία της Ελλάδας για δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο, με την Τουρκία να αντιδρά έντονα, θεωρώντας ότι πρόκειται για έμμεση προσπάθεια επιβολής κυριαρχίας σε περιοχές που η ίδια θεωρεί αμφισβητούμενες.
Η Στρατηγική της Αθήνας: «Ήρεμα Νερά» χωρίς Υποχωρήσεις
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει στην Άγκυρα με ξεκάθαρη στρατηγική. Στόχος είναι η διατήρηση των «ήρεμων νερών» και η αποφυγή εντάσεων επί του πεδίου, χωρίς όμως καμία έκπτωση στις εθνικές κόκκινες γραμμές.
Η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει:
Ταξιδιωτικός οδηγός
- Ενίσχυση της Θετικής Ατζέντας: Υπογραφή συμφωνιών σε τομείς χαμηλής πολιτικής (τουρισμός, visa express για τα νησιά, πολιτική προστασία, εμπόριο) που φέρνουν τους δύο λαούς πιο κοντά και δημιουργούν αμοιβαίο όφελος.
- Ανοιχτοί Δίαυλοι: Διατήρηση της επικοινωνίας σε ανώτατο επίπεδο για την άμεση αποκλιμάκωση τυχόν κρίσεων.
- Σαφής Οριοθέτηση: Στα δύσκολα θέματα, η Αθήνα θα επαναλάβει ότι δεν συζητά θέματα εθνικής κυριαρχίας και ότι το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας είναι η μόνη βάση συζήτησης.
Ο Ρόλος του Διεθνούς Παράγοντα
Η συνάντηση δεν γίνεται σε κενό αέρος. Η παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο δημιουργεί νέα δεδομένα. Οι ΗΠΑ πιέζουν για σταθερότητα στη Νοτιοανατολική Πτέρυγα του ΝΑΤΟ, δεδομένων των ανοιχτών μετώπων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Τόσο ο Μητσοτάκης όσο και ο Ερντογάν γνωρίζουν ότι η Ουάσιγκτον δεν επιθυμεί αναταράξεις στο Αιγαίο, γεγονός που λειτουργεί ως «δικλείδα ασφαλείας» για την αποφυγή θερμών επεισοδίων.
Επιπλέον, το Κυπριακό παραμένει το μεγάλο «αγκάθι», με την ελληνοκυπριακή πλευρά και την Αθήνα να ζητούν επανέναρξη συνομιλιών βάσει των ψηφισμάτων του ΟΗΕ, και την Άγκυρα να εμένει στη λύση των δύο κρατών, οδηγώντας τη συζήτηση σε αδιέξοδο.
Η συνάντηση στην Άγκυρα αναμένεται να επιβεβαιώσει τη βούληση των δύο ηγετών να συνεχίσουν να συνομιλούν, ακόμα και αν συμφωνούν ότι… διαφωνούν στα μείζονα ζητήματα.