Το Ισραήλ έχει πλέον καταστεί μια υπαρξιακή απειλή για την Τουρκία – και το αντίστροφο.Αυτή είναι η νέα, σκληρή πραγματικότητα της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.
Με απροκάλυπτο και επιθετικό τρόπο, οι δύο πλευρές τροφοδοτούν εσωτερικές και εξωτερικές απειλές.
Χρησιμοποιούν πολιτικά κόμματα και κύκλους ως εργαλεία επιθέσεων από το εσωτερικό, εξοπλίζουν στρατούς στα σύνορα και πλήττουν τομείς επιρροής και στρατηγικές συνεργασίες που έχουν αναπτύξει στη γεωγραφική τους σφαίρα.
Επιστρατεύουν, επίσης, όλους τους διαθέσιμους πόρους τους για να πλήξουν καίρια ζώνες ασφάλειας.
Σε αυτό το στάδιο, τα συμφέροντα και οι στρατηγικές προτεραιότητες Τουρκίας και Ισραήλ συγκρούονται.
Δεν υπάρχει σχεδόν κανένα ουδέτερο πεδίο εκτός αυτής της σύγκρουσης. Δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα κάποια πιθανότητα αλλαγής της κατάστασης ούτε βραχυπρόθεσμα ούτε μακροπρόθεσμα.
Το Ισραήλ, λόγω της πολιτικής του ταυτότητας, είναι καταδικασμένο να συνεχίσει σε πορεία σύγκρουσης και επιθετικότητας.
Και, από την άλλη πλευρά, η Τουρκία συνεχίζει το ίδιο επιθετικά —μια στρατηγική που δύσκολα θα ανακοπεί μέσα στον 21ο αιώνα.
Πότε, λοιπόν, θα ξεκινήσει αυτός ο πόλεμος;
Με άλλα λόγια, η αναμέτρηση Ισραήλ – Τουρκίας δεν είναι πια ένα υποθετικό ενδεχόμενο· είναι πλέον μια απτή πραγματικότητα.
Το μόνο ερώτημα που μένει είναι πότε και με ποιον τρόπο θα ξεσπάσει ο πόλεμος αυτός.
Κατά την προσωπική εκτίμηση του Ibrahim Karagul, δεν πρόκειται να συμβεί «αμέσως».
Όμως, μέσα στα επόμενα ένα έως τρία χρόνια, η περιοχή ενδέχεται να βιώσει έναν τέτοιο πόλεμο.
«Και αν αυτό συμβεί, τότε για το Ισραήλ θα σημάνει την αρχή του τέλους. Οι αφηγήσεις περί δυτικής προστασίας και κυριαρχίας από το 1948 θα τεθούν υπό αμφισβήτηση.
Θα ξεκινήσει μια περίοδος παρακμής για το Ισραήλ, η οποία πιθανόν να οδηγήσει και στην κατάρρευσή του.
Η αποτυχία του να ανατρέψει το καθεστώς στη Συρία, η ενίσχυση του συριακού λαού και η δυναμική προσέγγιση Τουρκίας – Συρίας σε θέματα ασφαλείας αποτέλεσαν μια στρατηγική ανατροπή για το Ισραήλ, τη μεγαλύτερη από την ίδρυσή του.
Αυτές οι εξελίξεις προκάλεσαν βαθιά ανασφάλεια και φόβο.
Οι παλιές αντιλήψεις περί απειλής κατέρρευσαν· και μαζί τους, και η αίσθηση παντοδυναμίας του Ισραήλ στην περιοχή» γράφει ο αρθρογράφος της Yeni Safak.
Η κατάρρευση του γεωπολιτικού δόγματος
Η αλήθεια είναι πως το αφήγημα που το Ισραήλ χρησιμοποίησε επί πενήντα χρόνια για να νομιμοποιήσει την ύπαρξή του, μέσω της διαρκούς έντασης με το Ιράν, έχει επίσης καταρρεύσει.
Κι αυτό διότι και το Ιράν και το Ισραήλ αντλούσαν ισχύ από αυτήν τη θέση της διαρκούς σύγκρουσης.
Η ισχύς του Ιράν έχει εξανεμιστεί. Το πεδίο επιρροής του έχει αποδυναμωθεί δραματικά.
Το ίδιο μονοπάτι ακολουθεί και το Ισραήλ. Το πλαίσιο ασφάλειας που επιχειρούσε να διατηρήσει σε ισορροπία η Συρία του καθεστώτος Μπάαθ έχει επίσης διαλυθεί.
Το Ισραήλ βρίσκεται πια αντιμέτωπο με μια εντελώς νέα πραγματικότητα – θολή, αποσπασματική και απειλητική. Και εκεί, ξεκινά ο πραγματικός φόβος για το ίδιο.
Για πρώτη φορά από την ίδρυσή του, το 1948, το Ισραήλ βρίσκεται σε ανοιχτή αντιπαράθεση με την Τουρκία. Κάτι τέτοιο δεν είχε ξανασυμβεί – ούτε καν θεωρούνταν πιθανό.
Όσο η Τουρκία κυβερνιόταν από το CHP ή άλλες κυβερνήσεις τοποθετημένες από τη Δύση, η ένταξή της στο δυτικό σύστημα θεωρούνταν εγγύηση για το Ισραήλ.
Ωστόσο, ο Ψυχρός Πόλεμος έχει πλέον τελειώσει για τη γεωγραφία μας. Την ώρα που η Δύση –η μοναδική εγγύηση του Ισραήλ– αποδυναμώνεται και διχάζεται, η Τουρκία επιστρέφει για πρώτη φορά από την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στον δικό της ιστορικό και γεωγραφικό χάρτη.
Και σε αυτόν τον χάρτη, το Ισραήλ δεν έχει καμία θέση. Δεν περιλαμβάνεται στον μελλοντικό ορίζοντα της Τουρκίας.
Στη γεωγραφία μας εκτυλίσσονται αυτή τη στιγμή δύο ιστορικά γεγονότα που θα αλλάξουν ριζικά τους χάρτες ισχύος της περιοχής:
• Η επιστροφή της Τουρκίας στη μνήμη της.
• Η γεωπολιτική σύγχυση του Ισραήλ.
Το Ισραήλ, ως προϊόν της μετα-οθωμανικής περιφερειακής τάξης πραγμάτων, βιώνει και μπορεί να βιώσει μια βαθιά υπαρξιακή κρίση, όσο η Τουρκία συνεχίζει ως αναθεωρητική δύναμη.
Αυτή η επιστροφή, εκατό χρόνια μετά την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, προκαλεί σεισμικές ανατροπές σε όλες τις δυτικές δομές και ισορροπίες που επιβλήθηκαν στην περιοχή, της κατάστασης στο Αιγαίο συμπεριλαμβανομένης.
Στην ουσία, ένα γεγονός τόσο σημαντικό όσο η πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας λαμβάνει χώρα σήμερα – αλλά από την ανάποδη. Οι συνέπειες αυτού του γεγονότος είναι τεράστιες.
Τα καθεστώτα και οι κοινωνίες της περιοχής εξακολουθούν να βιώνουν βαθιά στο συλλογικό τους υποσυνείδητο τους φόβους του 20ού αιώνα — τόσο έντονα, που δυσκολεύονται να αντιληφθούν το μέγεθος της ρήξης που συντελείται σήμερα
Η επίθεση του Ισραήλ στη Συρία είναι επίθεση κατά της Τουρκίας
Οι επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Συρία δεν είναι απλώς στοχευμένες εναντίον της Συρίας – είναι άμεσες επιθέσεις κατά της Τουρκίας, και τανάπαλιν.
Το Ισραήλ δεν το κρύβει. Ομολογεί ανοιχτά πως στοχεύει να αποτρέψει την εδραίωση της Τουρκίας στην περιοχή – το ίδιο και η Άγκυρα.
Οι ισραηλινές επιδρομές στη νοτιοδυτική Συρία, οι επιθέσεις κοντά στα σύνορα με τη Μεσόγειο και τα πλήγματα σε περιοχές όπου η Τουρκία σχεδιάζει στρατιωτικές εγκαταστάσεις, συνιστούν σαφή πράξη πολέμου κατά της Τουρκίας.
Θέμα χρόνου ένας νέος πόλεμος στη Μέση Ανατολή…