Η Κύπρος εξετάζει το ενδεχόμενο συμμετοχής στη διεθνή δύναμη σταθεροποίησης της Λωρίδας της Γάζας, αλλά χρειάζεται σαφήνεια σχετικά με την εντολή και τους κανόνες εμπλοκής της δύναμης, δήλωσε ο κορυφαίος διπλωμάτης του νησιωτικού έθνους στην Ελίζαμπεθ Χάγκεντορν (Elizabeth Hagedorn) του Al-Monitor.
«Είμαστε ανοιχτοί να δούμε πώς μπορούμε να συμμετάσχουμε», δήλωσε ο Κύπριος Υπουργός Εξωτερικών, Κωνσταντίνος Κόμπος, σε συνέντευξή του στις 7 Δεκεμβρίου στο περιθώριο του Φόρουμ της Ντόχα στην πρωτεύουσα του Κατάρ.
Απαντώντας σε ερώτηση του Al-Monitor, ο κ. Κόμπος δεν απέκλεισε την παρουσία κυπριακών δυνάμεων στη Γάζα υπό τις κατάλληλες συνθήκες:
«Εφόσον έχουμε σαφήνεια ως προς το πώς έχει σχεδιαστεί αυτό, ποιοι θα συμμετέχουν [στη δύναμη], πώς θα λειτουργήσει όλο αυτό [και] ποιοι θα είναι οι κανόνες εμπλοκής».
Το ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προβλέπει την παρακολούθηση της κατάπαυσης του πυρός από διεθνή στρατεύματα, την ασφάλεια των συνόρων της Γάζας και την εκπαίδευση μιας ελεγμένης παλαιστινιακής αστυνομικής δύναμης. Το σχέδιο, που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον περασμένο μήνα, απαιτεί από τον ισραηλινό στρατό να παραδώσει σταδιακά εδάφη στη διεθνή δύναμη σταθεροποίησης καθώς αποσύρεται από τη Γάζα.
Ο απεσταλμένος του κ. Τραμπ στον ΟΗΕ, Μάικ Βαλτς, δήλωσε στο ισραηλινό κανάλι 12 την Τετάρτη ότι η μεταπολεμική δύναμη θα αναλάβει επίσης τον αφοπλισμό της Χαμάς, η οποία έχει απορρίψει προτάσεις για παράδοση των όπλων της.
Η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να στοχεύει στην ανάπτυξη δυνάμεων στο έδαφος έως το 2026. Ορισμένες χώρες έχουν ονομαστεί ως πιθανοί συνεισφέροντες, συμπεριλαμβανομένης της Αιγύπτου, της Ινδονησίας και του Αζερμπαϊτζάν. Αλλά καμία δεν έχει δεσμευτεί δημόσια για την ανάπτυξη στρατευμάτων, κυρίως λόγω ανησυχιών ότι θα μπορούσαν να βρεθούν σε διασταυρούμενα πυρά μεταξύ του ισραηλινού στρατού και της Χαμάς, η οποία παραμένει βαριά οπλισμένη.
«Είμαστε πρόθυμοι να συνεισφέρουμε στα διάφορα επίπεδα αυτής της δύναμης», δήλωσε ο Κόμπος, αναφερόμενος στην ανάγκη εκπαίδευσης παλαιστινιακής αστυνομίας που θα συνεργάζεται με διεθνή στρατεύματα.
«Αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχει αρκετή σαφήνεια σχετικά με το ποιος θα συμμετάσχει», πρόσθεσε.
Το Ισραήλ προσπάθησε να ασκήσει βέτο στη συμμετοχή της Τουρκίας στη δύναμη σταθεροποίησης, επικαλούμενο τις σχέσεις του με τη Χαμάς. Ο Κόμπος δεν διευκρίνισε αν αναφερόταν στη συμμετοχή της αντίπαλης Άγκυρας, η οποία πιθανότατα θα αντιταχθεί στη συμμετοχή της Κύπρου, της οποίας την κυπριακή κυβέρνηση δεν αναγνωρίζει.
Ο Κόμπος είπε ότι η στρατιωτική ικανότητα της Κύπρου είναι περιορισμένη λόγω της «απειλής που αντιμετωπίζουμε πίσω στην πατρίδα μας λόγω της τουρκικής κατοχής». Η Κύπρος είναι διαιρεμένη από τότε που τα τουρκικά στρατεύματα εισέβαλαν το 1974, μετά από ένα πραξικόπημα που υποστηρίχθηκε από την ελληνική χούντα.
«Το μόνο παιχνίδι στην πόλη»
Ο Κόμπος μίλησε καθώς η εφαρμογή της δεύτερης φάσης της εκεχειρίας που συμφωνήθηκε με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ έχει καθυστερήσει λόγω της αλληλουχίας του αφοπλισμού της Χαμάς, της πλήρους αποχώρησης του ισραηλινού στρατού από τη Γάζα και της ανάπτυξης διεθνών στρατευμάτων.
Από την έναρξη ισχύος της εκεχειρίας στις 10 Οκτωβρίου, η Χαμάς απελευθέρωσε τους εναπομείναντες ζωντανούς ομήρους και όλους τους νεκρούς εκτός από έναν, σε αντάλλαγμα για την απελευθέρωση σχεδόν 2.000 Παλαιστινίων κρατουμένων από το Ισραήλ και την αποχώρηση των στρατευμάτων του στη Γάζα.
Το Ισραήλ διατηρεί επί του παρόντος τον έλεγχο περίπου της μισής περιοχής, αλλά δεν θα αποσυρθεί πλήρως μέχρι να αφοπλιστεί η Χαμάς.
«Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι το σχέδιο θα εφαρμοστεί», είπε ο Κόμπος. «Δεν υπάρχει τίποτα άλλο στο τραπέζι. Αυτό είναι το μόνο παιχνίδι στην πόλη».
Ο Κόμπος τόνισε τη «μοναδική θέση» της χώρας του ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης με εγγύτητα στη Γάζα και στενές σχέσεις με το Ισραήλ. Τον Οκτώβριο, η Κύπρος παρουσίασε το δικό της εξάμηνο σχέδιο για την υποστήριξη της ανοικοδόμησης και της ασφάλειας της μεταπολεμικής Γάζας, το οποίο αποσκοπεί στη συμπλήρωση του ευρύτερου οράματος του Τραμπ για τον παλαιστινιακό θύλακα. Μέρος αυτού του σχεδίου περιλαμβάνει τη χρήση του θαλάσσιου διαδρόμου «Αμάλθεια» που η Κύπρος – μόλις 230 μίλια (370 χιλιόμετρα) από τη Γάζα – άνοιξε πριν από σχεδόν δύο χρόνια, και τη χρήση του για την απομάκρυνση συντριμμιών και την εισαγωγή δομικών υλικών.
Ο Κόμπος είπε ότι ο διάδρομος έχει χρησιμοποιηθεί μέχρι στιγμής για την παράδοση περισσότερων από 30.000 τόνων βοήθειας στη Γάζα. Μέρος της βοήθειας έφτασε στον παλαιστινιακό θύλακα μέσω της βραχύβιας προβλήτας που κατασκεύασε ο αμερικανικός στρατός το 2024, ενώ το μεγαλύτερο μέρος έχει εκφορτωθεί στο ισραηλινό λιμάνι του Άσντοντ.
Ο Κόμπος εξέφρασε αισιοδοξία για τη χρήση της «ταχείας διαδικασίας» της Κύπρου για την επέκταση των παραδόσεων στη Γάζα ώστε να συμπεριλάβει τον απαραίτητο νοσοκομειακό εξοπλισμό, καθώς και πρόσθετα αγαθά που θεωρούνται διπλής χρήσης. Το Ισραήλ ανησυχεί εδώ και καιρό για είδη με πιθανή στρατιωτική εφαρμογή, όπως τσιμέντο και λιπάσματα, που καταλήγουν στα χέρια της Χαμάς. Ωστόσο, ομάδες βοήθειας λένε ότι ο κατάλογος αγαθών διπλής χρήσης του Ισραήλ είναι υπερβολικά ευρύς, εμποδίζοντας κατά καιρούς την παράδοση συσκευών καθαρισμού νερού, γεννητριών και βασικού ιατρικού εξοπλισμού.
Οι θαλάσσιες αποστολές υποβάλλονται σε ελέγχους στο κυπριακό λιμάνι της Λεμεσού, παρακάμπτοντας τις καθυστερήσεις στη συμφόρηση και την ασφάλεια που επηρεάζουν τις παραδόσεις βοήθειας που φτάνουν στη Γάζα μέσω χερσαίων οδών.
«Είναι κατά κάποιο τρόπο φθηνότερο, είναι πιο γρήγορο και επίσης δεν αντιμετωπίζει τις διάφορες δυσκολίες όσον αφορά την ασφάλεια και τον έλεγχο», δήλωσε ο Κόμπος για το σύστημα της Κύπρου.
Ερωτηθείς αν φτάνει αρκετή βοήθεια στη Γάζα, ο Κόμπος είπε ότι «έχει δει σημαντική βελτίωση, αλλά υπάρχει περιθώριο για περισσότερη».
ΠΗΓΗ: Ελίζαμπεθ Χάγκεντορν (Elizabeth Hagedorn) στον ιστότοπο Al-Monitor