Η Αθήνα ανοίγει δίαυλο με τον Σαντάμ Χαφτάρ – Στο επίκεντρο μεταναστευτικό, ΑΟΖ και ενεργειακές εξελίξεις
Σε μια χρονική συγκυρία ιδιαίτερα κρίσιμη για τις εξελίξεις στη Λιβύη και την Ανατολική Μεσόγειο, ο Σαντάμ Χαφτάρ, γιος του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ και ισχυρός παράγοντας της Ανατολικής Λιβύης, πραγματοποίησε επίσκεψη στην Αθήνα, όπου είχε διαδοχικές συναντήσεις με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Η επίσκεψη έρχεται αμέσως μετά τις επαφές του σε Ιταλία και Γαλλία και επιβεβαιώνει τη γεωπολιτική σημασία που αποκτά η Ανατολική Λιβύη στις ευρωπαϊκές στρατηγικές για τη Μεσόγειο. Στο τραπέζι των συνομιλιών βρέθηκαν η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, καθώς και οι προοπτικές οικονομικής και επενδυτικής συνεργασίας.
Σχέδιο για «modus vivendi» στην ΑΟΖ πριν από την τελική συμφωνία
Η επίσκεψη του Σαντάμ Χαφτάρ πραγματοποιείται ενώ έχουν ήδη ξεκινήσει οι τεχνικές επαφές Αθήνας και Τρίπολης για το ζήτημα της οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο πλευρές εξετάζουν παράλληλα εναλλακτικές λύσεις συνεργασίας μέχρι να υπάρξει οριστική διευθέτηση του ζητήματος είτε μέσω διμερούς συμφωνίας είτε μέσω προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Στο πλαίσιο αυτό συζητείται η πιθανότητα υπογραφής ενός μνημονίου συνεννόησης που θα επιτρέπει την έρευνα και ενδεχόμενη εκμετάλλευση ενεργειακών πόρων σε αμφισβητούμενες περιοχές, χωρίς να απαιτείται άμεση οριοθέτηση. Ένα τέτοιο «modus vivendi» θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μεταβατική λύση έως ότου ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις.
Το μεταναστευτικό αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα
Ο διεθνολόγος και πολιτικός επιστήμονας Θεόδωρος Τσίκας εκτιμά ότι το κυρίαρχο θέμα των συνομιλιών ήταν το μεταναστευτικό.
Όπως επισημαίνει, οι μεγαλύτερες μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές που καταλήγουν στην Κρήτη προέρχονται από τις περιοχές της Ανατολικής Λιβύης που ελέγχει ο στρατάρχης Χαφτάρ και όχι από τη Δυτική Λιβύη που βρίσκεται υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης της Τρίπολης.
Με τη βελτίωση των καιρικών συνθηκών και τη σημαντική αύξηση των αφίξεων προς την Κρήτη και τη Γαύδο, η Αθήνα επιδιώκει να ενισχύσει τη συνεργασία της με τη Βεγγάζη προκειμένου να περιοριστούν οι μεταναστευτικές ροές που ασκούν ολοένα και μεγαλύτερη πίεση στις ελληνικές αρχές.
Η Χάγη και οι δυσκολίες της λιβυκής πραγματικότητας
Σε ό,τι αφορά την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, ο κ. Τσίκας υπογραμμίζει ότι οποιαδήποτε συζήτηση για κοινή προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης μπορεί να γίνει μόνο με την κυβέρνηση της Τρίπολης, καθώς αποτελεί τη μοναδική διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης.
Παράλληλα, θεωρεί ότι μια ελληνολιβυκή προσφυγή στη Χάγη θα ήταν ευκολότερη από μια αντίστοιχη διαδικασία με την Τουρκία, καθώς η Λιβύη αναγνωρίζει διαχρονικά και χωρίς επιφυλάξεις τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου.
Ο Σαντάμ Χαφτάρ χτίζει διεθνή ερείσματα για την επόμενη ημέρα
Η επίσκεψη στην Αθήνα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διπλωματικής εκστρατείας του Σαντάμ Χαφτάρ, ο οποίος θεωρείται ο επικρατέστερος διάδοχος του πατέρα του στην ηγεσία της Ανατολικής Λιβύης.
Προηγήθηκαν συναντήσεις με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Ιταλό υπουργό Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει διεθνή στήριξη για τον ρόλο που φιλοδοξεί να διαδραματίσει στη μεταπολεμική και ενιαία Λιβύη.
Ωστόσο, η πορεία προς τη σταθερότητα παραμένει δύσκολη. Οι πολιτικές διαιρέσεις, οι ένοπλες ομάδες και η αβεβαιότητα γύρω από την εκλογική διαδικασία καθιστούν τη Λιβύη μία από τις πιο ευάλωτες χώρες σε πολιτικούς και εκλογικούς κινδύνους.
Ελλάδα και Αίγυπτος πιέζουν για ενιαία Λιβύη
Στο πλαίσιο των περιφερειακών πρωτοβουλιών, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε πρόσφατα τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντέλ-Ατί, με βασικό θέμα την ανάγκη πολιτικής ενοποίησης της Λιβύης και τον τερματισμό της μακροχρόνιας διαίρεσης μεταξύ Ανατολής και Δύσης.
Η δημιουργία μιας ενιαίας κυβέρνησης στη Λιβύη θεωρείται κρίσιμη προϋπόθεση για την επίλυση των μεγάλων ανοιχτών ζητημάτων που απασχολούν την Ελλάδα, από την οριοθέτηση της ΑΟΖ μέχρι τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών από την Αφρική προς την Ευρώπη.
Η Λιβύη εξελίσσεται σε κρίσιμο γεωπολιτικό μέτωπο για την Ελλάδα
Η επίσκεψη του Σαντάμ Χαφτάρ στην Αθήνα επιβεβαιώνει ότι η Λιβύη επιστρέφει δυναμικά στο επίκεντρο των ελληνικών στρατηγικών σχεδιασμών. Το μεταναστευτικό, οι ενεργειακοί πόροι, οι θαλάσσιες ζώνες και η ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου συνδέονται πλέον άμεσα με τις εξελίξεις στη γειτονική χώρα.
Για την Αθήνα, η οικοδόμηση σχέσεων τόσο με την Τρίπολη όσο και με τη Βεγγάζη αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων σε μια περιοχή που παραμένει ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά πεδία της ευρύτερης Μεσογείου.