Το σχέδιο “Mavi Vatan Kanunu” που έχει διαρρεύσει εδώ και ημέρες στον τουρκικό Τύπο και συνοδεύεται ήδη από έντονη επικοινωνιακή προετοιμασία, φέρεται να περιλαμβάνει:
▪ θεσμοθέτηση τουρκικών διεκδικήσεων περί υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ ▪ καταγραφή 6 ν.μ. στο Αιγαίο και 12 ν.μ. σε Μαύρη Θάλασσα και Ανατολική Μεσόγειο ▪ δυνατότητα δημιουργίας «Θαλασσών Ειδικού Καθεστώτος» ▪ νομική κατοχύρωση της θεωρίας «γκρίζων ζωνών» ▪ αυξημένες αρμοδιότητες για παρεμβάσεις ακτοφυλακής και κρατικών αρχών ▪ ενίσχυση της τουρκικής θέσης περί εσωτερικών υδάτων σε Μαρμαρά και Στενά ▪ καταγραφή και κοινοποίηση των τουρκικών θέσεων στον ΟΗΕ
Πρόκειται ουσιαστικά για προσπάθεια μετατροπής της «Γαλάζιας Πατρίδας» από πολιτικο-στρατιωτικό δόγμα σε μόνιμο εσωτερικό νομικό πλαίσιο.
Η ανησυχία αφορά κυρίως τον πιθανό συνδυασμό: ▪ «γκρίζων ζωνών» ▪ «ειδικών θαλάσσιων καθεστώτων» ▪ διοικητικής επιβολής μέσω ακτοφυλακής
➡️ Θυμίζει μοντέλο σταδιακής δημιουργίας τετελεσμένων τύπου Νότιας Σινικής Θάλασσας: σταδιακή επιβολή θαλάσσιου ελέγχου χωρίς τυπικό πόλεμο.
Πρακτικά σημαίνει:
- μονομερείς χάρτες και «ιστορικά δικαιώματα»
- εσωτερικοί νόμοι που βαφτίζουν διεκδικήσεις ως «νόμιμες ζώνες»
- χρήση ακτοφυλακής, αλιευτικών, κρατικών σκαφών, μη επανδρωμένων μέσων και διοικητικών απαγορεύσεων
- παρενόχληση ψαράδων, ερευνητικών, εμπορικών και κρατικών σκαφών
- συνεχής παρουσία ώστε το τετελεσμένο να μοιάζει με «κανονικότητα»
- αποφυγή ανοιχτής στρατιωτικής σύγκρουσης, ώστε η άλλη πλευρά να δυσκολεύεται να απαντήσει δυναμικά
Στη Νότια Σινική Θάλασσα, η Κίνα χρησιμοποίησε τέτοιες πρακτικές παρά την απόφαση του 2016 στην υπόθεση Φιλιππίνες κατά Κίνας, όπου το διαιτητικό δικαστήριο απέρριψε κρίσιμα στοιχεία των κινεζικών «ιστορικών δικαιωμάτων» και της λεγόμενης γραμμής των εννέα παυλών.
Ο κίνδυνος για το Αιγαίο είναι ότι η Τουρκία μπορεί να επιχειρήσει κάτι αντίστοιχο σε μικροκλίμακα:
▪ πρώτα να χαρακτηρίσει ελληνικές νησίδες ως «γκρίζες» ή «αμφισβητούμενες»
▪ μετά να τις εντάξει σε «θάλασσες ειδικού καθεστώτος»
▪ μετά να στέλνει ακτοφυλακή για «έλεγχο», «προστασία», «περιβάλλον», «ασφάλεια» ή «παράνομη δραστηριότητα»
▪ μετά να παρενοχλεί Έλληνες ψαράδες, τουριστικά σκάφη, ερευνητικά ή εμπορικά μέσα
▪ και τελικά να παρουσιάζει την επαναλαμβανόμενη τουρκική παρουσία ως ένδειξη δικαιοδοσίας