SAFE: Η Ελλάδα μπαίνει στον πυρήνα της νέας ευρωπαϊκής άμυνας
Μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την ελληνική αμυντική πολιτική και τη θέση της χώρας στο ευρωπαϊκό σύστημα ασφάλειας σηματοδοτεί η υπογραφή της συμφωνίας SAFE μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας. Η ανακοίνωση έγινε από τον Ευρωπαίο Επίτροπο Άμυνας και Διαστήματος, Άντριους Κουμπίλιους, ο οποίος χαρακτήρισε τη συμφωνία ως ένα ακόμη καθοριστικό βήμα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας και των ελληνικών αμυντικών δυνατοτήτων.
Όπως τόνισε, η συμφωνία θα επιτρέψει στην Ελλάδα να επενδύσει σε κρίσιμους τομείς, όπως η στρατηγική επιτήρηση, οι ασφαλείς επικοινωνίες και οι τεχνολογίες αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ενισχύοντας τον ρόλο της χώρας στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.
Το SAFE και η νέα ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική
Η υπογραφή της συμφωνίας εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία και να ενισχύσει τις αμυντικές της δυνατότητες απέναντι στις νέες προκλήσεις ασφαλείας.
Το πρόγραμμα SAFE (Security Action for Europe) αποτελεί τον βασικό χρηματοδοτικό πυλώνα της πρωτοβουλίας «ReArm Europe» και προβλέπει τη διάθεση έως 150 δισ. ευρώ μέσω ευνοϊκών δανείων προς τα κράτη-μέλη.
Βασικός στόχος είναι η ανάπτυξη προηγμένων αμυντικών τεχνολογιών, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και η προώθηση κοινών εξοπλιστικών προγραμμάτων μεταξύ των κρατών-μελών.
Οι δορυφόροι SAR στο επίκεντρο των ελληνικών σχεδιασμών
Ανάμεσα στα ελληνικά προγράμματα που ξεχωρίζουν στο πλαίσιο του SAFE βρίσκεται το κοινό εγχείρημα Ελλάδας και Πολωνίας για την ανάπτυξη σμήνους μικροδορυφόρων συνθετικής απεικόνισης SAR (Synthetic Aperture Radar).
Πρόκειται για το πιο ώριμο από τα ελληνικά προγράμματα που έχουν κατατεθεί προς χρηματοδότηση και αφορά την ανάπτυξη δορυφόρων στρατιωτικών προδιαγραφών με δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης εδάφους ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών ή ώρας της ημέρας.
Οι νέοι δορυφόροι θα μπορούν να προσφέρουν εικόνες πολύ υψηλής ανάλυσης, με διακριτική ικανότητα που φτάνει έως και τα 25 εκατοστά, παρέχοντας στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δυνατότητες στρατηγικής επιτήρησης που μέχρι σήμερα διέθεταν μόνο μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις.
Παράλληλα, τα δεδομένα τους θα μπορούν να αξιοποιηθούν και για πολιτικές εφαρμογές, όπως η παρακολούθηση φυσικών καταστροφών, πυρκαγιών και πλημμυρών.
Στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – Πολωνίας
Η Αθήνα και η Βαρσοβία έχουν αναπτύξει στενή συνεργασία στον τομέα της αμυντικής τεχνολογίας, με κοινό στόχο την ανάπτυξη προηγμένων ευρωπαϊκών δυνατοτήτων επιτήρησης και πληροφοριών.
Το πρόγραμμα των δορυφόρων SAR προβλέπει ισότιμη συμμετοχή των δύο χωρών στη χρηματοδότηση, στην ανάπτυξη και στη λειτουργία του συστήματος.
Το τελευταίο διάστημα έχουν ενταθεί οι επαφές μεταξύ ελληνικών και πολωνικών εταιρειών, ενώ σε πολιτικό επίπεδο οι δύο χώρες έχουν συμφωνήσει στην περαιτέρω διεύρυνση της συνεργασίας τους σε τομείς αμυντικής καινοτομίας και εξοπλισμών.
«Κένταυρος» και «Υπερίων»: Η ελληνική απάντηση στην απειλή των drones
Σημαντική θέση στο ελληνικό πακέτο προτάσεων κατέχουν και τα προγράμματα αναβάθμισης των συστημάτων αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών «Κένταυρος» και «Υπερίων».
Τα δύο συστήματα, που έχουν αναπτυχθεί από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία, αποτελούν βασικά εργαλεία της ελληνικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση των απειλών που προέρχονται από drones και σμήνη μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η συμμετοχή της Κύπρου και της Βουλγαρίας στο συγκεκριμένο πρόγραμμα αναδεικνύει τη διακρατική διάσταση του εγχειρήματος και ενισχύει τη θέση του στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών προγραμμάτων C-UAS (Counter-Unmanned Aircraft Systems).
Νέος επικοινωνιακός δορυφόρος και ασφαλείς επικοινωνίες
Παράλληλα προωθείται το κοινό πρόγραμμα Ελλάδας, Κύπρου και Νορβηγίας για την ανάπτυξη επικοινωνιακού δορυφόρου, το οποίο στοχεύει στην ενίσχυση των δυνατοτήτων ασφαλών στρατιωτικών επικοινωνιών.
Στις ελληνικές προτάσεις που έχουν ενταχθεί στο SAFE περιλαμβάνονται επίσης:
- Συστήματα κρυπτογραφημένων επικοινωνιών νέας γενιάς.
- Ασφαλή δίκτυα ασύρματης μετάδοσης δεδομένων.
- Μη επανδρωμένα οχήματα πολλαπλών αποστολών.
- Προηγμένες τεχνολογίες διοίκησης και ελέγχου.
- Νέες επιχειρησιακές δυνατότητες για τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ελλάδα έχει ήδη εξασφαλίσει προχρηματοδότηση ύψους 118 εκατ. ευρώ, ενώ όλα τα έργα θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2030.
Η Ελλάδα στον πυρήνα των ευρωπαϊκών σχεδιασμών
Η συμφωνία SAFE θεωρείται από στρατιωτικούς και κυβερνητικούς κύκλους ως ένα από τα σημαντικότερα βήματα των τελευταίων ετών για την ένταξη της χώρας στη νέα ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική.
Η στρατηγική επιτήρηση, οι δορυφορικές δυνατότητες, οι ασφαλείς επικοινωνίες και τα αντι-drone συστήματα αποτελούν πλέον βασικούς πυλώνες της σύγχρονης αποτροπής.
Μέσω του SAFE, η Ελλάδα δεν επιδιώκει μόνο την ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων, αλλά και τη μετατροπή της σε ενεργό παράγοντα του ευρωπαϊκού αμυντικού οικοσυστήματος, με στόχο την παραγωγή τεχνολογίας, τη βιομηχανική ανάπτυξη και τη συμμετοχή σε κοινά ευρωπαϊκά προγράμματα υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Η υπογραφή της συμφωνίας δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Αποτελεί ένδειξη ότι η Αθήνα τοποθετείται πλέον στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών σχεδιασμών για την άμυνα, το διάστημα και την ασφάλεια της επόμενης δεκαετίας.